คู่มือ | ตั้งแต่แรกเกิดถึงหนึ่งขวบ: ช่วงสำคัญของพัฒนาการทารก

คู่มือ | ตั้งแต่แรกเกิดถึงหนึ่งขวบ: ช่วงสำคัญของพัฒนาการทารก

ในขวบปีแรก ทารกจะเติบโตและเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว เด็กแต่ละคนมีลักษณะเฉพาะและมีพัฒนาการสำคัญตามจังหวะของตนเอง ถึงกระนั้น ความก้าวหน้าที่น่าตื่นเต้นมักเกิดขึ้นในช่วงวัยทั่วไป พ่อแม่จึงเฝ้ารอและเพลิดเพลินกับแต่ละช่วงใหม่ได้

1. อายุ 1 ถึง 3 เดือน

เมื่ออายุประมาณหนึ่งเดือน แขนและขาของทารกอาจยังกระตุก และยังควบคุมคอได้ไม่ดี มืออาจยังกำแน่นและตาอาจเขเป็นครั้งคราว ขณะเดียวกันก็เริ่มมีทักษะใหม่ ๆ โดยอาจ:

ยกมือมาใกล้ใบหน้า

สนใจใบหน้ามากกว่าสิ่งของอื่น

เพ่งมองสิ่งของที่อยู่ห่าง 8-12 นิ้ว

หันศีรษะไปมาขณะนอน

หันไปหาเสียงพูดและเสียงที่คุ้นเคย

ยิ้มเมื่อคุณพูดหรือยิ้มให้

ตอบสนองต่อเสียงดัง

เมื่ออายุ 3 เดือน อาจสังเกตเห็นการเปลี่ยนแปลงอื่น โดยทารกอาจ:

พยายามเอื้อมและจับสิ่งของ

ยกมือเข้าปาก

เหยียดตัวและเตะขาขณะนอน

ออกแรงกดลงเมื่อวางเท้าบนพื้นผิว

บางครั้งปลอบตัวเองด้วยการดูดนิ้วหรือมือ

ส่งเสียงอ้อแอ้โดยใช้เสียงสระเป็นหลัก

เพ่งมองสิ่งของที่อยู่ห่างมากกว่า 12 นิ้ว

ยกศีรษะหรือดันลำตัวส่วนบนขึ้นขณะนอนคว่ำ

2. อายุ 4 ถึง 6 เดือน

เมื่อทารกใกล้ถึงช่วงกลางขวบปีแรก จะพ้นวัยทารกแรกเกิด การเคลื่อนไหวมีจุดมุ่งหมายมากขึ้น รวมทั้งพัฒนาการด้านการมองเห็นและภาษา โดยอาจ:

ยิ้มให้ผู้อื่น

เลียนเสียงที่ได้ยิน

ร้องไห้ต่างกันเพื่อสื่อความต้องการหรือความรู้สึก เช่น หิวหรือเจ็บ

มองตามสิ่งของ

เลียนแบบสีหน้าของผู้อื่น

เอื้อมหยิบของเล่นด้วยมือข้างเดียว

พลิกจากคว่ำเป็นหงายและควบคุมศีรษะได้

ส่งเสียงตอบเมื่อคุณพูดด้วย

ยันตัวด้วยข้อศอกหรือปลายแขนขณะนอนคว่ำ

เมื่ออายุ 6 เดือน ทารกควรทำได้ดังนี้:

รู้ว่าใครเป็นคนแปลกหน้า

สนใจภาพสะท้อนของตนเอง

เล่นกับผู้อื่น โดยเฉพาะพ่อแม่

เริ่มผสมเสียงหลายเสียงขณะพูดอ้อแอ้

ตอบสนองเมื่อเรียกชื่อ

นำสิ่งของเข้าปาก

เอื้อมหยิบและถือของเล่น

ย้ายของเล่นจากมือข้างหนึ่งไปอีกข้าง

หัวเราะออกเสียง

เม้มปากเมื่อไม่ต้องการอาหาร

เมื่ออายุ 6 เดือน ทารกบางคนอาจทำสิ่งต่อไปนี้ได้ด้วย:

พลิกตัวได้ทั้งสองทิศทาง

เริ่มนั่งโดยไม่ต้องมีคนพยุง

รับน้ำหนักตัวขณะยืน

โยกตัวไปมาขณะใช้มือและเข่ายันพื้น

3. อายุ 7 ถึง 9 เดือน

ทารกจะทรงตัวได้มั่นคงขึ้นเมื่อเติบโต ระหว่างอายุ 7 ถึง 9 เดือน บางคนอาจนั่งได้เองและใช้มือหยิบหรือเคลื่อนย้ายสิ่งของ ทารกบางคนอาจเดินได้ตั้งแต่อายุ 9 เดือน เมื่ออายุ 7 เดือน ทารกมักมองเห็นสีได้ครบถ้วน

เมื่ออายุ 9 เดือน ทารกอาจ:

เกาะติดคุณเมื่อมีคนแปลกหน้าอยู่ใกล้

ชอบของเล่นบางชิ้นเป็นพิเศษ

เข้าใจคำว่า “ไม่”

จำชื่อตนเองได้

เล่นจ๊ะเอ๋

เอื้อมหยิบของเล่นที่อยู่ไกลออกไป

นำสิ่งของเข้าปาก

ใช้สีหน้าหลายแบบเพื่อแสดงอารมณ์

ส่งเสียงได้หลากหลาย เช่น “มามามามา” หรือ “บาบาบาบา”

นั่งได้เอง

ดึงตัวขึ้นยืน

ยืนโดยเกาะสิ่งของ

คลาน

ยกแขนทั้งสองข้างเพื่อให้อุ้ม

มองหาสิ่งของที่ตก เช่น ของเล่นหรือช้อน

นำสิ่งของมาเคาะกัน

4. อายุ 10 ถึง 12 เดือน

เมื่อทารกใกล้ครบหนึ่งขวบ จะสำรวจโลกรอบตัวได้มากขึ้น เรียนรู้วิธีสื่อสารแบบใหม่และเคลื่อนไหวมากขึ้นทุกวัน โดยอาจ:

นำของเล่นหรือหนังสือมาให้คุณเล่นหรืออ่านด้วย

รู้ว่าคุณกำลังจะไปและรู้สึกไม่สบายใจ

ใช้เสียงหรือการเคลื่อนไหวเพื่อเรียกร้องความสนใจ

“ช่วย” แต่งตัวด้วยการสอดแขนและขาเข้าไปในเสื้อผ้า

ใช้ท่าทางสื่อสาร เช่น “ไม่” และ “บ๊ายบาย”

พูดคำง่าย ๆ เช่น “แม่” หรือ “อ๊ะโอ”

เลียนคำที่คุณพูด

หาสิ่งของที่ซ่อนไว้ข้างหลังคุณ

ปรบมือและโบกมือ

ชี้นิ้ว

ทำตามคำสั่งง่าย ๆ

ดื่มจากถ้วย

ใช้นิ้วหัวแม่มือและนิ้วชี้หยิบสิ่งของชิ้นเล็ก รวมถึงอาหารหยิบกิน

ทักษะการนั่ง คลาน และยืนในวัยนี้แตกต่างกันมาก เด็กอายุ 1 ขวบที่ยังเดินไม่ได้ถือเป็นเรื่องปกติ แม้บางคนจะเดินได้แล้ว โดยเฉลี่ย เด็กอายุ 1 ขวบส่วนใหญ่สามารถ:

นั่งได้เอง

ดึงตัวขึ้นยืน

เกาะเดินโดยจับเฟอร์นิเจอร์หรือสิ่งพยุงอื่น

ยืนได้เอง

เดินได้สองสามก้าว

เมื่อพิจารณาพัฒนาการสำคัญ ควรจำไว้ว่าทารกแต่ละคนมีลักษณะเฉพาะและจะพัฒนาได้เมื่อถึงเวลาที่เหมาะสม

แหล่งที่มา:

รวบรวมจากอินเทอร์เน็ต