เหตุใดมะเร็งรังไข่จึงแพร่กระจายอย่างรวดเร็ว? “พันธมิตรลับ” ระหว่างเซลล์มะเร็งกับเซลล์ปกติ

สาเหตุหนึ่งที่ทำให้ตรวจพบมะเร็งรังไข่ในระยะแรกได้ยาก คือโรคมักแพร่กระจายภายในช่องท้องอย่างเงียบ ๆ เมื่อมีอาการ เช่น ท้องอืดหรือปวดท้อง โรคก็มักเข้าสู่ระยะลุกลามแล้ว นักวิทยาศาสตร์พยายามไขปริศนานี้มาอย่างยาวนานว่าเหตุใดมะเร็งรังไข่จึงแพร่กระจายรวดเร็วนัก

งานวิจัยในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมาพบว่าเซลล์มะเร็งไม่ได้ทำงานตามลำพัง แต่จะ “ชักชวน” เซลล์ปกติรอบข้างให้ร่วมกันสร้างโครงสร้างที่เรียกว่า “สภาพแวดล้อมจุลภาคของเนื้องอก” ภายในสภาพแวดล้อมนี้ เซลล์มะเร็งจะหลั่งโมเลกุลส่งสัญญาณเพื่อเปลี่ยนพฤติกรรมของเซลล์ปกติ ทำให้เซลล์เหล่านั้นกลับมาช่วยให้เนื้องอกเติบโต กระตุ้นการสร้างหลอดเลือด และแม้กระทั่งช่วยให้เซลล์มะเร็งหลุดออกจากตำแหน่งกำเนิดและแพร่กระจายไปยังอวัยวะอื่น

เซลล์ชนิดหนึ่งที่เรียกว่า “ไฟโบรบลาสต์ที่สัมพันธ์กับมะเร็ง” มีบทบาทสำคัญอย่างยิ่ง เดิมเซลล์เหล่านี้ช่วยซ่อมแซมเนื้อเยื่อ แต่ถูกเซลล์มะเร็ง “เปลี่ยนฝ่าย” ให้หลั่งปัจจัยที่ส่งเสริมการเติบโตของเนื้องอกและปรับโครงสร้างเมทริกซ์นอกเซลล์ เพื่อเปิดทางให้เซลล์มะเร็งเคลื่อนที่ “พันธมิตรลับ” นี้ทำให้มะเร็งรังไข่แพร่กระจายทั่วช่องท้องได้อย่างรวดเร็ว ราวกับเดินทางบนทางด่วนโดยไม่มีสิ่งกีดขวาง

นอกจากนี้ เซลล์มะเร็งรังไข่ยังใช้ถุงขนาดเล็กที่เรียกว่า “เอกโซโซม” ส่งสัญญาณไปยังเซลล์ปกติในบริเวณห่างไกล เพื่อเตรียมสภาพแวดล้อมบริเวณที่จะแพร่กระจายให้เหมาะต่อการเติบโตล่วงหน้า โมเลกุลที่เอกโซโซมเหล่านี้นำพาสามารถยับยั้งการโจมตีของเซลล์ภูมิคุ้มกัน ทำให้เซลล์มะเร็งลงหลักและเติบโตได้ง่ายขึ้น

เมื่อเข้าใจ “พันธมิตรลับ” นี้มากขึ้น นักวิทยาศาสตร์จึงกำลังพัฒนาแนวทางรักษาใหม่ เช่น การขัดขวางการสื่อสารระหว่างเซลล์มะเร็งกับเซลล์ปกติ หรือปรับเปลี่ยนเซลล์ที่ถูกชักจูงให้กลับมาทำหน้าที่ตามปกติ แนวทางเหล่านี้อาจช่วยชะลอการแพร่กระจายของมะเร็งรังไข่และเพิ่มเวลาในการรักษาให้ผู้ป่วย

บทความนี้ให้ข้อมูลวิทยาศาสตร์ทั่วไปและไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์เฉพาะบุคคล โปรดปรึกษาสถานพยาบาลที่เชี่ยวชาญเพื่อรับการวินิจฉัยและการรักษาที่เหมาะสม