ความรู้ | ทำความเข้าใจภาวะตั้งครรภ์เทียม: ภาวะทางจิตใจและร่างกายที่พบได้น้อย

ความรู้ | ทำความเข้าใจภาวะตั้งครรภ์เทียม: ภาวะทางจิตใจและร่างกายที่พบได้น้อย

การตั้งครรภ์มักเป็นข่าวน่ายินดี แต่ในบางกรณีที่พบได้น้อย ผู้หญิงหรือแม้แต่ผู้ชายอาจเชื่อว่าตนตั้งครรภ์ ทั้งที่อาการเกิดจากสาเหตุอื่น ภาวะตั้งครรภ์เทียมคือความเชื่ออย่างแน่วแน่ว่าตั้งครรภ์ทั้งที่ไม่ได้ตั้งครรภ์จริง ผู้ป่วยอาจมีอาการคล้ายการตั้งครรภ์โดยไม่มีทารกในครรภ์จริง บทความนี้ทบทวนสาเหตุ อาการ การวินิจฉัย และการรักษา

สาเหตุของภาวะตั้งครรภ์เทียม

สาเหตุที่แน่ชัดยังไม่ทราบ แต่เริ่มมีความเข้าใจปัจจัยทางจิตใจและสรีรวิทยามากขึ้น ภาวะนี้มักสัมพันธ์กับความต้องการตั้งครรภ์อย่างแรงกล้า อันเกี่ยวข้องกับภาวะมีบุตรยาก การแท้งซ้ำ การเปลี่ยนแปลงทางอารมณ์ก่อนหมดประจำเดือน หรือความต้องการแต่งงาน ร่างกายอาจแสดงอาการ เช่น ท้องโต เต้านมบวม หรือรู้สึกว่าทารกดิ้น สมองอาจตีความสัญญาณเหล่านี้ว่าเป็นการตั้งครรภ์และกระตุ้นฮอร์โมน เช่น เอสโตรเจนและโพรแลกติน ทำให้เกิดอาการอื่นตามมา

ความยากจน การศึกษาจำกัด การถูกล่วงละเมิดทางเพศในวัยเด็ก และปัญหาความสัมพันธ์อาจมีความเกี่ยวข้องเช่นกัน ภาวะตั้งครรภ์เทียมแตกต่างจากการจงใจกล่าวอ้างว่าตั้งครรภ์เพื่อผลประโยชน์ทางการเงิน และแตกต่างจากอาการหลงผิดว่าตั้งครรภ์ในโรคทางจิตเวช เช่น โรคจิตเภท

อาการ

อาการคล้ายการตั้งครรภ์อย่างมาก และอาจรวมถึง:

ประจำเดือนขาดหรือมาไม่สม่ำเสมอ

ท้องโต

เต้านมบวม หัวนมเปลี่ยนแปลง หรือมีน้ำนม

รู้สึกว่าทารกดิ้น

คลื่นไส้และอาเจียน

น้ำหนักเพิ่ม

อาการอาจคงอยู่นานหลายสัปดาห์ เก้าเดือน หรือแม้แต่หลายปี ในกรณีที่พบได้น้อยมาก ผู้ป่วยเข้ารับการรักษาที่โรงพยาบาลเพราะมีอาการปวดคล้ายเจ็บครรภ์คลอด

การวินิจฉัย

แพทย์จะประเมินอาการ และมักตรวจอุ้งเชิงกรานกับอัลตราซาวนด์ช่องท้องเช่นเดียวกับการประเมินการตั้งครรภ์ตามปกติ

อัลตราซาวนด์จะไม่พบทารกในครรภ์หรือการเต้นของหัวใจทารก แต่อาจพบการเปลี่ยนแปลงทางร่างกาย เช่น มดลูกโตหรือปากมดลูกนุ่ม ผลตรวจการตั้งครรภ์จากปัสสาวะมักเป็นลบ เว้นแต่เป็นมะเร็งชนิดที่พบได้น้อยซึ่งสร้างฮอร์โมนคล้ายการตั้งครรภ์

การตั้งครรภ์นอกมดลูก โรคอ้วนรุนแรง มะเร็ง และภาวะอื่น ๆ อาจทำให้เกิดอาการคล้ายการตั้งครรภ์ จึงควรตรวจเพิ่มเติมเพื่อแยกภาวะเหล่านี้ออก

การรักษา

การทราบว่าไม่ได้ตั้งครรภ์จริงอาจทำให้ตกใจและผิดหวังอย่างมาก โดยเฉพาะหลังเชื่อว่าตั้งครรภ์มาหลายเดือน แพทย์ควรสื่อสารอย่างอ่อนโยนและให้การสนับสนุนด้านจิตใจ การรักษามักรวมถึงจิตบำบัดและการให้คำปรึกษาเพิ่มเติมเมื่อจำเป็น

สรุป

ภาวะตั้งครรภ์เทียมเป็นภาวะทางจิตใจและร่างกายที่พบได้น้อย ทำให้เกิดอาการคล้ายการตั้งครรภ์ทั้งที่ไม่ได้ตั้งครรภ์ แม้ยังไม่เข้าใจสาเหตุที่แน่ชัดทั้งหมด แต่ภาวะนี้สัมพันธ์อย่างใกล้ชิดกับความต้องการตั้งครรภ์อย่างแรงกล้าและปัจจัยทางจิตใจ การวินิจฉัยต้องอาศัยการประเมินทางการแพทย์อย่างรอบคอบ ส่วนการรักษามุ่งเน้นการสนับสนุนด้านจิตใจและการบำบัด การดูแลทางการแพทย์และจิตใจตั้งแต่เนิ่น ๆ มีความสำคัญ

แหล่งที่มาของเรื่อง:

รวบรวมจากแหล่งข้อมูลออนไลน์