คู่มือ | การรักษามะเร็งเต้านมส่งผลต่อภาวะเจริญพันธุ์หรือไม่? ผู้เชี่ยวชาญอธิบายผลข้างเคียง

คู่มือ | การรักษามะเร็งเต้านมส่งผลต่อภาวะเจริญพันธุ์หรือไม่? ผู้เชี่ยวชาญอธิบายผลข้างเคียง

มะเร็งเต้านมเป็นหนึ่งในมะเร็งที่พบบ่อยที่สุดทั่วโลก ทางเลือกในการรักษาขยายครอบคลุมทั้งเคมีบำบัด รังสีรักษา การรักษาด้วยฮอร์โมน ภูมิคุ้มกันบำบัด และการรักษาแบบมุ่งเป้า ขณะทำลายเซลล์มะเร็ง การรักษาเหล่านี้อาจส่งผลต่อเซลล์ปกติและก่อให้เกิดผลข้างเคียงทั้งทางร่างกายและจิตใจ

ผลข้างเคียงที่พบบ่อย: ตั้งแต่เบื่ออาหารจนถึงภาวะสมองล้า

ผลข้างเคียงที่พบบ่อยจากการรักษามะเร็งเต้านม ได้แก่

เบื่ออาหาร: เคมีบำบัด ภูมิคุ้มกันบำบัด การรักษาด้วยฮอร์โมน และยาแก้ปวดบางชนิดอาจลดความอยากอาหาร ทำให้ได้รับสารอาหารเพียงพอได้ยาก การรับประทานมื้อเล็ก ๆ บ่อยครั้ง และเลือกอาหารที่มีคุณค่า ย่อยง่าย เช่น เครื่องดื่มโปรตีนหรืออาหารอ่อน อาจช่วยได้

คลื่นไส้และอาเจียน: เคมีบำบัด รังสีรักษา การรักษาแบบมุ่งเป้า และภูมิคุ้มกันบำบัดอาจทำให้คลื่นไส้ ผู้ป่วยอาจหลีกเลี่ยงอาหารมัน เลือกอาหารรสอ่อนที่อุณหภูมิพอเหมาะ และบันทึกช่วงเวลาที่เกิดอาการเพื่อช่วยให้แพทย์ปรับการดูแล

อ่อนแรงและอ่อนเพลีย: มะเร็งและการรักษาอาจทำให้อ่อนเพลียรุนแรงจนกระทบชีวิตประจำวัน การพักผ่อนให้เพียงพอ ออกกำลังกายเบา ๆ เช่น เดินระยะสั้น และรับประทานอาหารที่มีธาตุเหล็กสูงอาจช่วยได้

แผลในช่องปาก: ยาเคมีบำบัดและยามุ่งเป้าบางชนิดอาจทำให้เยื่อบุช่องปากอักเสบ เกิดแผลและปวด การรับประทานอาหารรสอ่อน หลีกเลี่ยงเครื่องดื่มรสเผ็ด เปรี้ยว หรือร้อนจัด และปรึกษาแพทย์เรื่องการบรรเทาปวดอาจช่วยได้

ผมร่วง: เคมีบำบัด การรักษาด้วยฮอร์โมน การรักษาแบบมุ่งเป้า และรังสีรักษาอาจทำให้ผมร่วง ส่งผลต่อรูปลักษณ์และความมั่นใจ ผู้ป่วยบางรายใช้วิกผมหรือหมวกทำความเย็นหนังศีรษะเพื่อลดผมร่วงจากเคมีบำบัด

น้ำหนักเปลี่ยนแปลง: การรักษาบางชนิด โดยเฉพาะการรักษาด้วยฮอร์โมนและสเตียรอยด์บางประเภท อาจทำให้น้ำหนักเพิ่ม ผู้ป่วยสามารถปรึกษาแพทย์เรื่องแผนอาหารเพื่อสุขภาพและการออกกำลังกาย

ความเสี่ยงต่อการติดเชื้อสูงขึ้น: เคมีบำบัดและรังสีรักษาอาจลดจำนวนเม็ดเลือดขาวและภูมิคุ้มกัน แพทย์อาจแนะนำให้หลีกเลี่ยงสถานที่แออัดและรักษาสุขอนามัยที่ดีระหว่างการรักษา

ภาวะมีบุตรยาก: การรักษาบางชนิดอาจกระทบภาวะเจริญพันธุ์ ขึ้นอยู่กับช่วงเวลา ขนาดยา และอายุ ผู้ป่วยที่ต้องการมีบุตรอาจได้รับคำแนะนำให้แช่แข็งไข่ก่อนเริ่มรักษา

ภาวะสมองล้า (“สมองจากคีโม”): ผู้ป่วยบางรายมีปัญหาด้านการรับรู้เล็กน้อยระหว่างหรือหลังการรักษา เช่น ความจำลดลงและมีสมาธิยาก อาการมักค่อย ๆ ดีขึ้น แต่อาจคงอยู่นานหลายปี

ไม่ควรมองข้ามผลกระทบทางจิตใจ

การรักษาอาจทำให้เกิดความวิตกกังวล ภาวะซึมเศร้า หงุดหงิด และอารมณ์เปลี่ยนแปลงอื่น ๆ การเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมนอาจทำให้อารมณ์ซึมเศร้าหรือความต้องการทางเพศลดลง และผู้ป่วยบางรายอาจเกิดภาวะซึมเศร้า การให้คำปรึกษาหรือกลุ่มสนับสนุนผู้ป่วยอาจช่วยได้

เมื่อใดควรรับการรักษาเร่งด่วน?

ผลข้างเคียงบางอย่างอาจเป็นอันตรายถึงชีวิต ผู้ป่วยควรติดต่อแพทย์ทันทีเมื่อมีอาการต่อไปนี้

มีไข้สูงกว่า 38°C หรือหนาวสั่นต่อเนื่อง

ปวดปากหรือลำคอรุนแรงจนกระทบการรับประทานอาหาร

คลื่นไส้และอาเจียนต่อเนื่องจนรับประทานอาหารหรือดื่มน้ำไม่ได้

ท้องเสียหรือท้องผูกรุนแรงนานกว่าสองหรือสามวัน

แผลหรือผิวหนังติดเชื้อ รวมถึงมีรอยแดง บวม หนอง หรือรู้สึกร้อน

ไอ หายใจลำบาก หรือเจ็บหน้าอก

การรักษาเฉพาะบุคคลเพื่อยกระดับคุณภาพชีวิต

ผลข้างเคียงหลายอย่างสามารถบรรเทาหรือควบคุมได้ แพทย์อาจปรับการรักษาให้เหมาะกับแต่ละบุคคลและให้การดูแลแบบประคับประคอง เช่น การสนับสนุนด้านโภชนาการ การให้คำปรึกษา และกายภาพบำบัด

การดูแลมะเร็งเต้านมต้องอาศัยทั้งยา การสนับสนุนทางร่างกายและจิตใจอย่างรอบด้าน ตลอดจนการดูแลเฉพาะบุคคล การสื่อสารกับทีมรักษาอย่างทันท่วงทีและการจัดการผลข้างเคียงอย่างเหมาะสมช่วยให้ผู้ป่วยผ่านช่วงการรักษาและฟื้นตัวได้ดีขึ้น

ที่มา:

รวบรวมจากอินเทอร์เน็ต