ความรู้ | ภาวะผนังกั้นโพรงมดลูก: ความผิดปกติแต่กำเนิดของมดลูกที่พบบ่อยนี้ส่งผลต่อการตั้งครรภ์และภาวะเจริญพันธุ์อย่างไร

ความรู้ | ภาวะผนังกั้นโพรงมดลูก: ความผิดปกติแต่กำเนิดของมดลูกที่พบบ่อยนี้ส่งผลต่อการตั้งครรภ์และภาวะเจริญพันธุ์อย่างไร

ภาวะผนังกั้นโพรงมดลูกเป็นความผิดปกติของพัฒนาการ ซึ่งเยื่อเนื้อเยื่อบาง ๆ ที่ก่อตัวตรงกลางมดลูกระหว่างพัฒนาการของทารกในครรภ์ถูกดูดซึมไม่หมด ผนังกั้นที่เหลืออยู่จะแบ่งโพรงมดลูกออกเป็นสองช่อง แม้ภายนอกมดลูกอาจดูปกติ แต่ภายในมีลักษณะคล้ายรูปหัวใจ ภาวะนี้เป็นความผิดปกติด้านโครงสร้างของมดลูกที่พบบ่อยที่สุดชนิดหนึ่ง และอาจเพิ่มความเสี่ยงต่อการแท้ง การคลอดก่อนกำหนด และท่าของทารกในครรภ์ผิดปกติ

ประเภทของภาวะผนังกั้นโพรงมดลูก

ภาวะผนังกั้นโพรงมดลูกแบ่งเป็นสามประเภทตามขอบเขตของผนังกั้น

ผนังกั้นโพรงมดลูกบางส่วน: ผนังกั้นไม่ยาวถึงปากมดลูกและมีผลเฉพาะโพรงมดลูกส่วนบน

ผนังกั้นโพรงมดลูกทั้งหมด: ผนังกั้นยาวถึงปากมดลูกและแบ่งโพรงมดลูกออกจากกันอย่างสมบูรณ์

ผนังกั้นโพรงมดลูกและช่องคลอด: ผนังกั้นยาวเข้าไปในช่องคลอดด้วย ทำให้การแบ่งโครงสร้างซับซ้อนยิ่งขึ้น

สาเหตุ

ภาวะผนังกั้นโพรงมดลูกเป็นความผิดปกติของพัฒนาการแต่กำเนิด ตามปกติ ท่อมุลเลอเรียนสองข้างจะเชื่อมรวมกันระหว่างพัฒนาการของทารกในครรภ์เพื่อสร้างมดลูกและท่อนำไข่ จากนั้นเยื่อที่อยู่ตรงกลางจะถูกดูดซึม ในผู้หญิงบางราย การดูดซึมเกิดขึ้นไม่สมบูรณ์และมีผนังกั้นเหลืออยู่ ยังไม่ทราบสาเหตุที่แน่ชัด แม้งานวิจัยจะบ่งชี้ว่าอาจมีแนวโน้มทางพันธุกรรม

อาการและผลกระทบทางกายภาพ

ผู้หญิงจำนวนมากไม่มีอาการชัดเจนก่อนเข้าสู่วัยเจริญพันธุ์ ภาวะนี้จึงอาจตรวจไม่พบเป็นเวลาหลายปี บางรายปวดประจำเดือนรุนแรงขึ้น แต่ส่วนใหญ่ได้รับการวินิจฉัยหลังแท้งซ้ำหรือคลอดก่อนกำหนด

โพรงมดลูกปกติมีรูปทรงสามเหลี่ยม ส่วนโพรงมดลูกที่มีผนังกั้นมีลักษณะคล้ายรูปหัวใจ ผนังกั้นที่ตื้นอาจทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงที่มองเห็นได้น้อย จึงวินิจฉัยได้ยากขึ้น

การวินิจฉัย

เนื่องจากผนังกั้นมักเป็นเยื่อเนื้อเยื่อที่บางมากและมองเห็นโดยตรงได้ยาก การวินิจฉัยจึงอาศัยการตรวจด้วยภาพเป็นหลัก ได้แก่

อัลตราซาวนด์ 3D: แสดงภาพโครงสร้างมดลูกแบบสามมิติและเป็นวิธีที่แนะนำสำหรับการวินิจฉัย

อัลตราซาวนด์ 2D: ใช้สำหรับการคัดกรองเบื้องต้น

การถ่ายภาพด้วยคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า (MRI): ช่วยแยกภาวะผนังกั้นโพรงมดลูกออกจากภาวะมดลูกแฝด แม้ภาวะหลังจะมีสองโพรงเช่นกัน แต่มีสาเหตุและความสำคัญทางคลินิกแตกต่างกัน

การส่องกล้องโพรงมดลูก: ใช้กล้องขนาดเล็กดูภายในโพรงมดลูกโดยตรง และมีความสำคัญต่อทั้งการวินิจฉัยและการรักษา

การรักษา

การผ่าตัดตกแต่งโพรงมดลูกผ่านกล้องเป็นวิธีรักษาหลัก แพทย์สอดกล้องเข้าไปในโพรงมดลูกและใช้เครื่องมือผ่าตัดตัดเนื้อเยื่อผนังกั้นออก เพื่อให้กลับมาเป็นโพรงเดียว

หัตถการแผลเล็กแบบไปกลับนี้มักทำให้ผู้ป่วยกลับบ้านได้ในวันเดียวกัน กรณีซับซ้อนอาจต้องพักรักษาตัวในโรงพยาบาลช่วงสั้น ๆ อาการปวดท้องเล็กน้อยหรือเลือดออกกะปริดกะปรอยพบได้บ่อย และโดยทั่วไปนาน 1 ถึง 2 วัน

โดยทั่วไปแพทย์จะแนะนำให้หลีกเลี่ยงผ้าอนามัยแบบสอดหลังผ่าตัดเพื่อลดความเสี่ยงต่อการติดเชื้อ หากปวดรุนแรงหรือเลือดออกมากต้องไปพบแพทย์ทันที

การฟื้นตัวที่ดีสามารถลดความเสี่ยงต่อการแท้งและคลอดก่อนกำหนดได้อย่างมาก ภาวะแทรกซ้อนพบไม่บ่อย ส่วนเลือดออกรุนแรงหรือมดลูกทะลุเกิดขึ้นได้น้อย

ผลกระทบต่อภาวะเจริญพันธุ์และการตั้งครรภ์

ผู้หญิงที่มีผนังกั้นโพรงมดลูกยังสามารถตั้งครรภ์และคลอดบุตรที่แข็งแรงได้ แต่มีความเสี่ยงระหว่างตั้งครรภ์ค่อนข้างสูงกว่า ภาวะแทรกซ้อนที่อาจเกิดขึ้น ได้แก่

การแท้งหรือคลอดก่อนกำหนด

ทารกในครรภ์เจริญเติบโตช้าหรือน้ำหนักแรกเกิดต่ำ

รกลอกตัวบางส่วนหรือทั้งหมด

ท่าของทารกในครรภ์ผิดปกติ เช่น ท่าก้น

อัตราการผ่าตัดคลอดสูงขึ้น

ภาวะมีบุตรยากในบางกรณี

ดร. Elizabeth Shy สูตินรีแพทย์แห่ง Virtua Health กล่าวว่า ‘ผู้หญิงส่วนใหญ่ที่มีผนังกั้นโพรงมดลูกสามารถตั้งครรภ์และมีบุตรที่แข็งแรงได้ หลายคนไม่มีอาการและไม่รู้ด้วยซ้ำว่าตนมีโครงสร้างที่แตกต่างเช่นนี้’

ดร. Shy ยังเน้นว่า ผู้หญิงที่ตรวจพบผนังกั้นขณะประสบปัญหาตั้งครรภ์ยากหรือแท้งซ้ำ ควรปรึกษาทางเลือกการรักษากับแพทย์ โดยทั่วไป การตัดผนังกั้นผ่านกล้องช่วยให้ผลลัพธ์การตั้งครรภ์ดีขึ้น

แนวโน้มทางคลินิก

งานวิจัยชี้ว่า ภาวะผนังกั้นโพรงมดลูกไม่จำเป็นต้องทำให้มีบุตรยาก แต่สัมพันธ์กับความเสี่ยงต่อการแท้งที่สูงขึ้น สำหรับผู้หญิงที่วางแผนตั้งครรภ์ การประเมินโครงสร้างมดลูกอาจช่วยระบุความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้นได้ตั้งแต่เนิ่น ๆ

โดยรวมแล้ว เมื่อได้รับการรักษาที่เหมาะสมและติดตามอย่างใกล้ชิดระหว่างตั้งครรภ์ ผู้ป่วยภาวะผนังกั้นโพรงมดลูกส่วนใหญ่สามารถตั้งครรภ์ได้ตามปกติและมีผลลัพธ์ที่ดี

แหล่งที่มาของเรื่อง:

รวบรวมจากออนไลน์