ข่าว | แบบสอบถามห้านาทีช่วยคัดกรองโรคเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่ และอาจลดความล่าช้าในการวินิจฉัยที่กินเวลาหลายปี

ข่าว | แบบสอบถามห้านาทีช่วยคัดกรองโรคเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่ และอาจลดความล่าช้าในการวินิจฉัยที่กินเวลาหลายปี

นักวิจัยจากมหาวิทยาลัยควีนส์แลนด์ในออสเตรเลียพัฒนาเครื่องมือคัดกรองที่ใช้เวลาทำประมาณห้านาที เพื่อช่วยระบุผู้ที่มีความเสี่ยงสูงต่อโรคเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่ให้เร็วขึ้น และเร่งการส่งต่อกับการวินิจฉัยเพิ่มเติม

เครื่องมือนี้เรียกว่าคะแนนปัจจัยฉบับย่อสำหรับโรคเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่ในวัยรุ่น (SAFE) โดยใช้แบบสอบถามสั้นๆ เพื่อระบุวัยรุ่นหรือหญิงสาวที่อาจเป็นโรค ช่วยให้บุคลากรปฐมภูมิส่งต่อผู้ที่มีความเสี่ยงสูงไปประเมินโดยแพทย์เฉพาะทางได้เร็วขึ้น

นักวิจัยระบุว่าเครื่องมือนี้อาจช่วยลดความล่าช้าอันยาวนานที่พบได้บ่อยในการวินิจฉัยโรคเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่ได้อย่างมาก

การวินิจฉัยมักใช้เวลาเฉลี่ย 6 ถึง 8 ปี

ศาสตราจารย์กีตา มิชรา หัวหน้าการศึกษาและผู้อำนวยการศูนย์วิจัยสุขภาพสตรีและเด็กหญิงแห่งออสเตรเลีย (Australian Women and Girls' Health Research Centre) ประจำมหาวิทยาลัยควีนส์แลนด์ ระบุว่าการวินิจฉัยโรคเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่มักเป็นกระบวนการที่ยาวนาน

เธอกล่าวว่า “การระบุว่าผู้ป่วยรายใดต้องได้รับการส่งต่อและรักษาเป็นเรื่องท้าทายมาโดยตลอด และการปรับปรุงวิธีวินิจฉัยเป็นหนึ่งในหัวข้อวิจัยสำคัญในปัจจุบัน”

ศาสตราจารย์มิชราระบุว่า ปัจจุบันผู้ป่วยจำนวนมากต้องรอ 6 ถึง 8 ปี นับจากเริ่มมีอาการจนได้รับการวินิจฉัยขั้นสุดท้าย

เธอกล่าวว่า “หากระบุความเสี่ยงของโรคได้เร็วขึ้น โดยดีที่สุดคือตั้งแต่วัยรุ่นเริ่มมีประจำเดือน ก็อาจลดระยะเวลารอวินิจฉัยได้อย่างมากและเริ่มรักษาได้เร็วขึ้น”

คำถามหกข้อประเมินความเสี่ยง

คะแนน SAFE มาจากแบบสอบถามหกข้อที่ประเมินอาการและปัจจัยเสี่ยง เพื่อพิจารณาว่าจำเป็นต้องตรวจเพิ่มเติมหรือไม่

แบบสอบถามมีประเด็นหลักดังนี้:

มีอาการปวดอุ้งเชิงกรานบ่อยหรือไม่

เคยไปพบแพทย์เนื่องจากอาการปวดอุ้งเชิงกรานหรือไม่

ใช้ยาแก้ปวดเพื่อบรรเทาอาการปวดอุ้งเชิงกรานหรือไม่

มีเลือดประจำเดือนออกมากหรือไม่

มีอาการปวดประจำเดือนรุนแรงหรือไม่

มีประวัติครอบครัวเป็นโรคเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่หรือไม่

ระบบจะสร้างคะแนนความเสี่ยงจากคำตอบ ยิ่งพบปัจจัยเสี่ยงมาก คะแนนก็ยิ่งสูงและมีโอกาสเป็นโรคมากขึ้น

นักวิจัยระบุว่าระบบคะแนนนี้ช่วยให้บุคลากรปฐมภูมิพิจารณาได้ดีขึ้นว่าผู้ป่วยรายใดควรได้รับการส่งต่อไปยังคลินิกเฉพาะทางเพื่อตรวจเพิ่มเติม

การศึกษาใช้ข้อมูลจากผู้หญิงมากกว่า 9,000 คน

คะแนน SAFE พัฒนาจากข้อมูลของโครงการศึกษาสุขภาพสตรีออสเตรเลียระยะยาว (Australian Longitudinal Study on Women's Health)

ทีมวิจัยวิเคราะห์ข้อมูลจากผู้หญิงมากกว่า 9,000 คน ระบุปัจจัยเสี่ยงสำคัญที่เกี่ยวข้องกับโรคเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่ และนำมาใช้ออกแบบแบบสอบถาม

ศาสตราจารย์มิชรากล่าวว่า แม้เครื่องมือนี้เหมาะสำหรับผู้หญิงหลายช่วงวัย แต่ทีมวิจัยออกแบบคำถามสำหรับวัยรุ่นโดยเฉพาะ เพื่อค้นหาผู้ที่อาจเป็นโรคให้เร็วที่สุด

การวินิจฉัยแต่เนิ่นๆ สำคัญอย่างยิ่งต่อการรักษาภาวะมีบุตรยาก

โรคเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่เป็นโรคเรื้อรังที่มีเนื้อเยื่อคล้ายเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญอยู่นอกมดลูก อาจทำให้เกิดอาการปวดรุนแรงและปัญหาการเจริญพันธุ์

ปัจจุบันยังไม่มีวิธีรักษาให้หายขาด ในออสเตรเลีย โรคนี้ส่งผลกระทบต่อผู้หญิงวัยเจริญพันธุ์ประมาณ 11%

นักวิจัยระบุว่าอาการที่ไม่จำเพาะ ความตระหนักรู้ของสาธารณชนที่จำกัด การวินิจฉัยผิด และค่านิยมทางสังคมที่มองว่าอาการปวดประจำเดือนเป็นเรื่องปกติ ล้วนทำให้การวินิจฉัยล่าช้า

ที่ผ่านมา การวินิจฉัยโรคเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่อย่างแน่ชัดมักต้องอาศัยการผ่าตัด แต่วงการแพทย์กำลังพัฒนาการวินิจฉัยด้วยภาพ เช่น อัลตราซาวด์หรือ MRI เพื่อลดหัตถการที่รุกล้ำร่างกาย

ศาสตราจารย์มิชรากล่าวว่า ผู้หญิงจำนวนมากไม่ได้รับการวินิจฉัยจนกระทั่งมีอายุยี่สิบกว่าปีและกำลังวางแผนตั้งครรภ์

เธอระบุว่า “การวินิจฉัยแต่เนิ่นๆ สำคัญอย่างยิ่ง เพราะอาจเปลี่ยนแนวทางการรักษาภาวะมีบุตรยากในอนาคต”

เธออธิบายว่า สำหรับผู้หญิงที่เป็นโรคเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่ การกระตุ้นไข่ตกแบบทั่วไปมักได้ผลน้อยกว่า ส่วนการปฏิสนธินอกร่างกาย (IVF) มักได้ผลดีกว่า

ขั้นต่อไปคือการตรวจสอบความใช้ได้ทางคลินิก

ทีมวิจัยวางแผนประเมินคะแนน SAFE เพิ่มเติมในสถานพยาบาล รวมถึงทดสอบใช้งานจริงในคลินิกเวชปฏิบัติทั่วไป คลินิกเฉพาะทางด้านโรคเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่ และคลินิกอาการปวดอุ้งเชิงกรานในบริสเบน

นักวิจัยยังวางแผนศึกษาการพัฒนาแอปบนมือถือ เพื่อให้ผู้ป่วยและบุคลากรทางการแพทย์ใช้เครื่องมือนี้ได้สะดวกขึ้น

เดือนมีนาคมเป็นเดือนรณรงค์ตระหนักรู้โรคเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่ทั่วโลก มีสีเหลืองเป็นสีสัญลักษณ์ และมีเป้าหมายเพื่อเพิ่มความตระหนักและความเข้าใจของสาธารณชนเกี่ยวกับโรคนี้

นักวิจัยหวังว่าเครื่องมือคัดกรองที่เรียบง่ายและเข้าถึงง่ายขึ้นจะช่วยให้ผู้หญิงจำนวนมากได้รับการวินิจฉัยและรักษาเร็วขึ้น ส่งผลให้คุณภาพชีวิตดีขึ้นและลดผลกระทบของโรคต่อสุขภาพการเจริญพันธุ์

ที่มาของเรื่อง:

รวบรวมจากอินเทอร์เน็ต