Kiến thức | Xét nghiệm DHEA-S: Chỉ dấu quan trọng về sức khỏe nội tiết

Kiến thức | Xét nghiệm DHEA-S: Chỉ dấu quan trọng về sức khỏe nội tiết

DHEA-S (dehydroepiandrosterone sulfate) là một hormone do tuyến thượng thận tiết ra, có thể được chuyển hóa trong cơ thể thành testosterone ở nam giới và estrogen ở nữ giới. Nồng độ DHEA-S không chỉ phản ánh sức khỏe tuyến thượng thận mà còn có thể ảnh hưởng đến khả năng sinh sản, sức khỏe làn da, mật độ xương, ham muốn tình dục và nhiều yếu tố khác.

Nồng độ DHEA-S thường đạt đỉnh ở giai đoạn đầu tuổi trưởng thành và giảm dần theo tuổi. Bác sĩ thường chỉ định xét nghiệm máu DHEA-S cho người có triệu chứng mất cân bằng nội tiết để đánh giá chức năng tuyến thượng thận, đặc biệt khi phụ nữ có dấu hiệu tăng androgen.

Dấu hiệu sức khỏe khi nồng độ DHEA-S bất thường

Nguyên nhân có thể khiến DHEA-S tăng

Nồng độ DHEA-S cao thường dễ nhận thấy hơn ở phụ nữ và có thể gây ra các triệu chứng sau:

Kinh nguyệt không đều hoặc mất kinh

Rậm lông ở mặt hoặc cơ thể

Mụn trứng cá nặng

Tóc mỏng hoặc rụng tóc

Giọng nói trầm hơn, ngực nhỏ lại hoặc yết hầu nhô rõ

Tăng khối lượng cơ

Ở trẻ em, nồng độ DHEA-S cao có thể gây dậy thì sớm, chẳng hạn như mọc lông mu hoặc lông nách sớm.

DHEA-S tăng có thể liên quan đến các tình trạng sau:

Ung thư hoặc khối u tuyến thượng thận

Bệnh Cushing, với các triệu chứng như mặt tròn, tích tụ mỡ ở lưng trên và dễ bầm tím

Tăng sản tuyến thượng thận, khiến tuyến thượng thận hoạt động quá mức

Hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS), có thể ảnh hưởng đến khả năng sinh sản nữ

Nguyên nhân có thể khiến DHEA-S thấp

Nồng độ DHEA-S thấp thường liên quan đến lão hóa và các tình trạng sức khỏe sau:

Đái tháo đường

Sa sút trí tuệ

Loãng xương (xương yếu)

Ham muốn tình dục thấp và rối loạn cương dương

Hội chứng mệt mỏi mạn tính

Lupus

AIDS

Nồng độ DHEA-S thấp cũng có thể liên quan đến tổn thương tuyến thượng thận, chẳng hạn như:

Bệnh Addison, có thể gây yếu cơ, mệt mỏi, sụt cân và huyết áp thấp

Thiểu năng tuyến yên, có thể gây giảm ham muốn tình dục, vô sinh, mệt mỏi và vóc dáng thấp ở trẻ em

Hướng dẫn xét nghiệm máu DHEA-S

Quy trình xét nghiệm

Xét nghiệm DHEA-S là xét nghiệm máu đơn giản, thường không cần chuẩn bị đặc biệt. Trước khi xét nghiệm, hãy cho bác sĩ biết nếu bạn đang dùng thực phẩm bổ sung DHEA hoặc các thuốc khác ảnh hưởng đến hormone, chẳng hạn như thuốc điều trị đái tháo đường hoặc thực phẩm bổ sung tăng cường thể lực.

Phụ nữ có thể được yêu cầu xét nghiệm trong vòng một tuần trước hoặc sau kỳ kinh để hạn chế ảnh hưởng của chu kỳ kinh nguyệt đến nồng độ DHEA-S.

Diễn giải kết quả xét nghiệm DHEA-S như thế nào?

Khoảng DHEA-S bình thường thay đổi theo tuổi, giới tính, tình trạng sức khỏe và phương pháp xét nghiệm của phòng thí nghiệm.

Nồng độ DHEA-S bình thường nhìn chung cho thấy chức năng tuyến thượng thận bình thường.

Nếu nồng độ DHEA-S bất thường, bác sĩ có thể chỉ định thêm xét nghiệm để xác định bệnh lý nền, chẳng hạn như mất cân bằng nội tiết, rối loạn tuyến thượng thận hoặc bất thường của hệ thống sinh sản.

Vì sao xét nghiệm DHEA-S quan trọng trong quản lý sức khỏe?

Vì DHEA-S đóng vai trò quan trọng trong cân bằng nội tiết, chức năng miễn dịch, sức khỏe tình dục và quá trình lão hóa, việc biết nồng độ hormone này có thể giúp phát hiện sớm các vấn đề sức khỏe.

Nếu kết quả bất thường, bác sĩ thường sẽ xem xét thêm các xét nghiệm hormone khác, chẳng hạn như nồng độ testosterone, estrogen và cortisol, để chẩn đoán chính xác hơn và xây dựng kế hoạch điều trị cá nhân hóa.

Nguồn bài viết:

Tổng hợp trực tuyến