คู่มือ | ผลเสียของการละเลยอาหารปราศจากกลูเตน: ภาวะแทรกซ้อนร้ายแรงจากโรคเซลิแอค

คู่มือ | ผลเสียของการละเลยอาหารปราศจากกลูเตน: ภาวะแทรกซ้อนร้ายแรงจากโรคเซลิแอค

โรคเซลิแอคเป็นความผิดปกติของระบบภูมิคุ้มกันที่ร่างกายไม่สามารถทนต่อกลูเตนได้ เมื่อได้รับกลูเตน ระบบภูมิคุ้มกันจะโจมตีเยื่อบุลำไส้เล็ก ทำให้การย่อยอาหารบกพร่องและอาจก่อปัญหาสุขภาพนอกระบบทางเดินอาหาร การรับประทานอาหารปราศจากกลูเตนอย่างเคร่งครัดช่วยให้ลำไส้ฟื้นตัวได้ แต่การวินิจฉัยมีความซับซ้อน ผู้ป่วยบางรายจึงมีความเสียหายของลำไส้นานหลายปีก่อนได้รับการวินิจฉัยและส่งผลต่อสุขภาพในวงกว้าง

โรคเซลิแอคที่ไม่ได้รับการรักษาอาจทำให้เกิดภาวะแทรกซ้อนใดบ้าง?

โรคเซลิแอคที่ควบคุมไม่ได้อาจทำให้เกิดภาวะต่อไปนี้

1. ภาวะไม่ทนต่อแล็กโทส

ลำไส้เล็กเป็นบริเวณหลักในการย่อยแล็กโทส ความเสียหายจากโรคเซลิแอคอาจลดความสามารถนี้ ทำให้ท้องเสีย ท้องอืด และไม่สบายท้อง

2. การขาดวิตามินและแร่ธาตุ

ลำไส้เล็กที่เสียหายไม่สามารถดูดซึมสารอาหารได้อย่างมีประสิทธิภาพ ผู้ป่วยจึงมักขาดสารต่อไปนี้

ธาตุเหล็ก → อาจทำให้เกิดภาวะโลหิตจาง (ดูด้านล่าง)

แคลเซียม → กระทบสุขภาพกระดูกและเพิ่มความเสี่ยงต่อกระดูกหัก

สังกะสีและแมกนีเซียม → กระทบระบบภูมิคุ้มกันและสุขภาพระบบประสาท

โฟเลต ไนอะซิน ไรโบฟลาวิน (วิตามินบี 2) และวิตามินบี 12 → อาจทำให้เกิดปัญหาทางระบบประสาทและอ่อนเพลีย

วิตามินดี → ทำให้การดูดซึมแคลเซียมบกพร่องและเกิดการสูญเสียมวลกระดูก

3. โรคกระดูกพรุนและความหนาแน่นของกระดูกลดลง

การขาดแคลเซียมและวิตามินดีในระยะยาวอาจทำให้มวลกระดูกน้อยหรือพัฒนาเป็นโรคกระดูกพรุน ส่งผลให้กระดูกเปราะและหักง่าย

4. ภาวะโลหิตจางจากการขาดธาตุเหล็ก

ธาตุเหล็กจำเป็นต่อการสร้างเม็ดเลือดแดง การดูดซึมที่บกพร่องอาจทำให้เกิดภาวะโลหิตจาง ซึ่งมีอาการอ่อนเพลีย เวียนศีรษะ และหายใจไม่อิ่ม

ความเชื่อมโยงระหว่างโรคเซลิแอคกับปัญหาสุขภาพอื่น

งานวิจัยเชื่อมโยงโรคเซลิแอคกับภาวะต่อไปนี้

1. มะเร็งต่อมน้ำเหลือง

เนื่องจากโรคเซลิแอคส่งผลต่อระบบภูมิคุ้มกันและลิมโฟไซต์เป็นเซลล์ภูมิคุ้มกัน นักวิทยาศาสตร์จึงเชื่อว่าโรคนี้อาจเพิ่มความเสี่ยงต่อมะเร็งต่อมน้ำเหลือง ไม่ใช่ผู้ป่วยทุกรายจะเป็นมะเร็ง แต่ความเสี่ยงอาจสูงขึ้นหากวินิจฉัยช้าหรือลำไส้เสียหายรุนแรง

2. ปัญหาภาวะเจริญพันธุ์

โรคเซลิแอคที่ควบคุมไม่ได้อาจกระทบภาวะเจริญพันธุ์ของผู้หญิง ทำให้ตั้งครรภ์ยาก และเพิ่มความเสี่ยงต่อการแท้ง

3. ความผิดปกติทางระบบประสาท

ผู้ป่วยมีแนวโน้มเกิดภาวะต่อไปนี้มากขึ้น

โรคเส้นประสาทส่วนปลาย: อาการชาหรือเสียวซ่าที่มือและเท้า

ภาวะเสียการทรงตัว: การประสานงานของร่างกายบกพร่องและเดินไม่มั่นคง

ปัญหาเหล่านี้อาจเกิดจากการขาดวิตามินหรือความผิดปกติของภูมิคุ้มกันที่เกิดจากโรคเซลิแอค

4. โรคตับ ถุงน้ำดี และตับอ่อน

ลำไส้เล็กเชื่อมโยงอย่างใกล้ชิดกับตับ ถุงน้ำดี และตับอ่อน และโรคเซลิแอคอาจเกิดร่วมกับการทำงานผิดปกติของอวัยวะเหล่านี้

5. ปัญหาสุขภาพจิต

ผู้ป่วยบางรายมีความวิตกกังวลและภาวะซึมเศร้า ยังไม่ชัดเจนว่าภาวะเหล่านี้เกิดจากโรคเซลิแอคโดยตรงหรือจากภาระทางจิตใจของโรคเรื้อรัง

ความเสี่ยงเฉพาะในเด็กที่เป็นโรคเซลิแอค

ในเด็กที่ยังไม่ได้รับการวินิจฉัย โรคเซลิแอคอาจกระทบการเจริญเติบโตและพัฒนาการ ทำให้เกิดภาวะต่อไปนี้

ตัวเตี้ยและน้ำหนักต่ำ

เคลือบฟันพัฒนาไม่สมบูรณ์และฟันเสียหายง่ายขึ้น

ภาวะลำไส้กลืนกัน: ลำไส้ส่วนหนึ่งเคลื่อนเข้าไปซ้อนในอีกส่วนและอาจทำให้ลำไส้อุดตัน

เข้าสู่วัยเจริญพันธุ์ล่าช้า

ดังนั้น การวินิจฉัยและดูแลตั้งแต่เนิ่น ๆ จึงสำคัญ และการเริ่มรับประทานอาหารปราศจากกลูเตนอย่างทันท่วงทีช่วยให้สุขภาพดีขึ้นอย่างชัดเจน

การดูแลโรคเซลิแอคเพื่อป้องกันผลเสียระยะยาว

โรคเซลิแอครักษาไม่หายขาด แต่การรับประทานอาหารปราศจากกลูเตนอย่างเคร่งครัดช่วยให้อาการดีขึ้นและลดภาวะแทรกซ้อน ผู้ป่วยที่เป็นโรคกระดูกพรุน ภาวะโลหิตจาง หรือมีปัญหาทางระบบประสาทอาจต้องเสริมวิตามินและแร่ธาตุที่เหมาะสม พร้อมติดตามสุขภาพเป็นประจำ

ผู้ที่มีอาการอาหารไม่ย่อย อ่อนเพลียต่อเนื่อง ภาวะโลหิตจาง หรือทุพโภชนาการโดยไม่ทราบสาเหตุ ควรเข้ารับการประเมินจากแพทย์ว่าอาจเป็นโรคเซลิแอคหรือไม่

ที่มา:

รวบรวมจากอินเทอร์เน็ต