คู่มือ | โรคหลอดเก็บอสุจิอักเสบส่งผลต่อภาวะเจริญพันธุ์หรือไม่? แพทย์มีคำตอบ

คู่มือ | โรคหลอดเก็บอสุจิอักเสบส่งผลต่อภาวะเจริญพันธุ์หรือไม่? แพทย์มีคำตอบ

โรคหลอดเก็บอสุจิอักเสบเป็นความผิดปกติของระบบสืบพันธุ์ชายที่พบบ่อย โดยหลอดเก็บอสุจิซึ่งอยู่ด้านหลังอัณฑะและทำหน้าที่เก็บกับลำเลียงอสุจิเกิดการอักเสบและบวม สาเหตุส่วนใหญ่มาจากการติดเชื้อแบคทีเรีย และบางครั้งสัมพันธ์กับโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ (STI) นอกจากนี้ยังอาจเกิดจากการติดเชื้อทางเดินปัสสาวะ ปัญหาต่อมลูกหมาก หรือการบาดเจ็บ

อาการหลักของโรคหลอดเก็บอสุจิอักเสบ

ผู้ป่วยมักมีอาการปวด แดง และบวมที่ถุงอัณฑะ รวมถึงปัสสาวะลำบาก อาการอาจเกิดเพียงข้างเดียวและมีลักษณะดังนี้:

ถุงอัณฑะแดง บวม หรือกดเจ็บ

ปัสสาวะบ่อยหรือปวดปัสสาวะเร่งด่วน

มีเลือดปนในปัสสาวะหรือน้ำอสุจิ

ต่อมน้ำเหลืองบริเวณขาหนีบบวม

รู้สึกไม่สบายหรือปวดตื้อบริเวณท้องน้อย

อาการเฉียบพลันมักรุนแรงขึ้นภายใน 1 ถึง 2 วัน และหากไม่ได้รับการรักษาอาจนานถึง 6 สัปดาห์ ส่วนโรคหลอดเก็บอสุจิอักเสบเรื้อรังอาจกลับเป็นซ้ำ แต่มักไม่ทำให้เกิดอาการแดง บวม หรือมีไข้อย่างชัดเจน

สาเหตุของโรคหลอดเก็บอสุจิอักเสบ

ในสหรัฐอเมริกาพบผู้ป่วยประมาณ 600,000 รายต่อปี ส่วนใหญ่เป็นผู้ชายอายุ 14 ถึง 35 ปี เชื้อก่อโรคที่พบบ่อย ได้แก่ Neisseria gonorrhoeae และ Chlamydia trachomatis ซึ่งเป็นสาเหตุของโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์

อย่างไรก็ตาม โรคหลอดเก็บอสุจิอักเสบไม่ได้เป็นโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์เสมอไป ในผู้ชายอายุมากกว่า 40 ปีจำนวนมาก สาเหตุหลักคือการติดเชื้อทางเดินปัสสาวะ (UTI) โดยเชื้อแบคทีเรียแพร่จากกระเพาะปัสสาวะหรือต่อมลูกหมาก สาเหตุที่ไม่ใช่การติดเชื้ออาจรวมถึง:

ปัสสาวะไหลย้อน: สารเคมีในปัสสาวะอาจระคายเคืองหลอดเก็บอสุจิ โดยเฉพาะหลังออกกำลังกายหนักหรือยกของหนัก

การผ่าตัดหรือสายสวน: การส่องกล้องตรวจกระเพาะปัสสาวะหรือการผ่าตัดต่อมลูกหมากอาจเพิ่มความเสี่ยงต่อการติดเชื้อ

การบาดเจ็บหรือผลหลังผ่าตัด: ผู้ป่วยประมาณ 4% อาจเกิดโรคหลอดเก็บอสุจิอักเสบหลังทำหมันชาย

วินิจฉัยโรคหลอดเก็บอสุจิอักเสบอย่างไร?

แพทย์ใช้การตรวจร่างกาย การตรวจทางห้องปฏิบัติการ และการตรวจด้วยภาพ ซึ่งรวมถึง:

ตรวจปัสสาวะหรือเลือดเพื่อหาการติดเชื้อ

เก็บตัวอย่างสารคัดหลั่งจากท่อปัสสาวะด้วยไม้พันสำลี หากสงสัยโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์

อัลตราซาวนด์เพื่อแยกภาวะอื่น เช่น อัณฑะบิดขั้วหรือมะเร็งอัณฑะ

การเลือกใช้คำอย่างระมัดระวังมีความสำคัญต่อผู้ป่วย

แม้สาเหตุและแนวทางรักษาจะเป็นที่ทราบชัดเจน แต่ถ้อยคำของบุคลากรทางการแพทย์อาจส่งผลต่อสภาพจิตใจและประสบการณ์การรักษาของผู้ป่วย งานวิจัยชี้ว่าคำว่า "การอักเสบ" อาจยอมรับได้ง่ายกว่าคำว่า "การติดเชื้อ" ซึ่งอาจก่อให้เกิดความวิตกกังวลและแรงกดดันทางสังคมมากกว่า โดยเฉพาะเมื่อเกี่ยวข้องกับโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์

คำที่คลุมเครือ เช่น "ผิดปกติ" หรือ "มีปัญหา" อาจทำให้กังวลโดยไม่จำเป็น แพทย์ควรอธิบายสาเหตุ ความเสี่ยง และแผนการรักษาอย่างชัดเจน

การรักษาและการฟื้นตัว

ยาปฏิชีวนะ: โดยทั่วไปต้องรับประทานยา เช่น ciprofloxacin หรือ doxycycline อย่างน้อย 10 วัน และควรรับประทานให้ครบตามกำหนดแม้อาการดีขึ้นแล้ว

บรรเทาปวดและบวม: การประคบเย็น ยาแก้ปวด เช่น ibuprofen และกางเกงชั้นในพยุงถุงอัณฑะหรือกระจับกีฬา อาจช่วยลดความไม่สบายได้

ลดกิจกรรม: การนอนพัก หลีกเลี่ยงการยกของหนัก และจำกัดกิจกรรมทางเพศช่วยสนับสนุนการฟื้นตัว

อาการมักดีขึ้นภายในไม่กี่วัน แต่การฟื้นตัวเต็มที่อาจใช้เวลาหลายสัปดาห์หรือหลายเดือน กรณีรุนแรงที่มีฝีบริเวณอัณฑะอาจต้องผ่าตัดระบายหนอง หรือตัดหลอดเก็บอสุจิบางส่วนหรือทั้งหมด

การป้องกันการกลับเป็นซ้ำ

การป้องกันมุ่งลดความเสี่ยงต่อการติดเชื้อ:

เพศสัมพันธ์ที่ปลอดภัยขึ้น: ถุงยางอนามัยช่วยลดความเสี่ยงของโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์

สุขภาพทางเดินปัสสาวะ: ดื่มน้ำให้เพียงพอและปัสสาวะสม่ำเสมอเพื่อช่วยป้องกัน UTI

หลีกเลี่ยงการนั่งนาน: การนั่งเป็นเวลานานอาจกระทบการไหลเวียนเลือดบริเวณถุงอัณฑะและเพิ่มความเสี่ยง

แหล่งที่มา:

รวบรวมจากแหล่งข้อมูลออนไลน์