ความรู้ | การตรวจวิเคราะห์น้ำอสุจิ: วิทยาศาสตร์เบื้องหลังภาวะเจริญพันธุ์ของผู้ชาย

ความรู้ | การตรวจวิเคราะห์น้ำอสุจิ: วิทยาศาสตร์เบื้องหลังภาวะเจริญพันธุ์ของผู้ชาย

การตรวจวิเคราะห์น้ำอสุจิ หรือที่เรียกว่าการตรวจนับอสุจิหรือการตรวจภาวะเจริญพันธุ์ของผู้ชาย เป็นเครื่องมือทางการแพทย์สำคัญในการประเมินภาวะมีบุตรยากในผู้ชาย บทความนี้อธิบายขั้นตอน การเตรียมตัว การแปลผล และปัจจัยที่อาจกระทบความแม่นยำ เพื่อเป็นข้อมูลที่เป็นประโยชน์แก่ผู้ที่ประสบปัญหาการตั้งครรภ์

การตรวจวิเคราะห์น้ำอสุจิคืออะไร?

การตรวจวิเคราะห์น้ำอสุจิเป็นการตรวจทางห้องปฏิบัติการโดยใช้กล้องจุลทรรศน์ประเมินจำนวน รูปร่าง และการเคลื่อนไหวของอสุจิในตัวอย่างน้ำอสุจิ น้ำอสุจิคือของเหลวข้นที่หลั่งผ่านอวัยวะเพศชายเมื่อถึงจุดสุดยอด มีหน้าที่นำอสุจิออกจากร่างกายเพื่อปฏิสนธิกับไข่และเริ่มการตั้งครรภ์ ผลตรวจช่วยให้แพทย์ระบุปัญหาภาวะเจริญพันธุ์ เช่น จำนวนอสุจิน้อย การเคลื่อนไหวไม่ดี หรือรูปร่างผิดปกติ

เหตุใดจึงตรวจวิเคราะห์น้ำอสุจิ?

มีเหตุผลหลักสองประการ

ประเมินสาเหตุของภาวะมีบุตรยาก

หากคู่สมรสพยายามตั้งครรภ์นานกว่าหนึ่งปีแต่ไม่สำเร็จ แพทย์มักให้ตรวจวิเคราะห์น้ำอสุจิตั้งแต่ช่วงต้นของการประเมิน ปัจจัยจากฝ่ายชายเกี่ยวข้องกับภาวะมีบุตรยากประมาณ 50% และการสร้างอสุจิน้อยเป็นหนึ่งในสาเหตุที่พบบ่อยที่สุด

ยืนยันผลสำเร็จของการทำหมันชาย

โดยทั่วไปจะตรวจน้ำอสุจิหลังผ่าตัด 8 ถึง 16 สัปดาห์ เพื่อให้แน่ใจว่าไม่มีอสุจิที่ยังเคลื่อนไหว

เก็บตัวอย่างน้ำอสุจิอย่างไร?

โดยทั่วไปผู้ป่วยช่วยตัวเองในห้องส่วนตัวที่คลินิกและเก็บน้ำอสุจิที่หลั่งออกมาในภาชนะเฉพาะ โดยควรปฏิบัติดังนี้

รักษาความสะอาดของมือและอวัยวะเพศชาย

เก็บตัวอย่างทั้งหมดโดยไม่ให้หก

หลีกเลี่ยงสารหล่อลื่นหรือถุงยางอนามัยที่มีสารหล่อลื่น เพราะอาจกระทบการเคลื่อนไหวของอสุจิ

แพทย์บางรายอนุญาตให้เก็บตัวอย่างที่บ้าน โดยต้องส่งถึงห้องปฏิบัติการภายใน 1 ชั่วโมงและเก็บไว้ที่อุณหภูมิห้อง นอกจากนี้ยังใช้ถุงยางอนามัยสำหรับเก็บตัวอย่างโดยเฉพาะขณะมีเพศสัมพันธ์ได้

ควรเตรียมตัวอย่างไร?

คำแนะนำเพื่อให้ได้ผลตรวจแม่นยำ ได้แก่

งดหลั่งอสุจิเป็นเวลา 2 ถึง 5 วันก่อนเก็บตัวอย่าง เพื่อให้ได้ความเข้มข้นของอสุจิที่เหมาะสม

หลีกเลี่ยงแอลกอฮอล์และสารหล่อลื่น

แจ้งแพทย์เกี่ยวกับยาและอาหารเสริมที่ใช้ รวมถึงเทสโทสเทอโรน สเตียรอยด์ กัญชา และยาแก้ปวดกลุ่มโอปิออยด์ ซึ่งอาจกระทบการสร้างหรือการทำงานของอสุจิ

ตัวอย่างน้ำอสุจิอาจแตกต่างกันมากในแต่ละวัน การตรวจซ้ำ 1-2 ครั้งภายใน 2-3 สัปดาห์จึงอาจช่วยยืนยันว่าผลตรวจสม่ำเสมอ

ตรวจอะไรบ้างและแปลผลอย่างไร?

ห้องปฏิบัติการจะวิเคราะห์รายการต่อไปนี้

ความเข้มข้นของอสุจิ: มากกว่า 15 ล้านตัวต่อมิลลิลิตรถือว่าปกติ หากต่ำกว่านี้อาจกระทบการตั้งครรภ์

การเคลื่อนไหว: อสุจิมากกว่า 50% ควรเคลื่อนไหวได้อย่างมีประสิทธิภาพ

รูปร่าง: อสุจิอย่างน้อย 4% ควรมีรูปร่างปกติ

ปริมาตร: ตัวอย่างควรมีอย่างน้อย 1.5 มิลลิลิตร หรือประมาณครึ่งช้อนชา ปริมาตรที่ต่ำกว่านี้อาจบ่งชี้ว่าต่อมลูกหมากหรือถุงน้ำเชื้อทำงานผิดปกติ

pH: ค่า pH ปกติของน้ำอสุจิอยู่ที่ 7.1 ถึง 8.0 ความเป็นกรดหรือด่างมากเกินไปอาจกระทบสุขภาพของอสุจิ

ระยะเวลาการละลายตัว: น้ำอสุจิควรเปลี่ยนจากข้นเป็นของเหลวภายใน 20 นาที หากล่าช้าอาจบ่งชี้ถึงปัญหาสุขภาพ

หากผลตรวจผิดปกติ แพทย์มักแนะนำให้ตรวจเพิ่มเติมเพื่อหาปัญหาด้านการสร้างอสุจิ ความไม่สมดุลของฮอร์โมน หรือโครงสร้างระบบสืบพันธุ์

ชุดตรวจที่บ้านเชื่อถือได้หรือไม่?

ชุดตรวจอสุจิที่บ้านหลายชนิดสามารถวัดจำนวนและการเคลื่อนไหวของอสุจิได้อย่างรวดเร็ว และบางชนิดส่งตัวอย่างทางไปรษณีย์ไปยังห้องปฏิบัติการได้ อย่างไรก็ตาม

ควรให้แพทย์ยืนยันผลที่ผิดปกติ

ผลปกติไม่ได้ยืนยันว่าภาวะเจริญพันธุ์สมบูรณ์ และยังต้องพิจารณาร่วมกับการประเมินทางการแพทย์

ระยะเวลาตรวจ

โดยทั่วไปผลจากโรงพยาบาลหรือห้องปฏิบัติการจะออกภายในหลายชั่วโมงถึงไม่กี่วัน และบางคลินิกแจ้งผลได้ภายในวันเดียวกัน

ข้อควรรู้จากผู้เชี่ยวชาญทางการแพทย์:

แม้การตรวจวิเคราะห์น้ำอสุจิจะสำคัญ แต่ผลตรวจไม่ได้สะท้อนภาวะเจริญพันธุ์ทั้งหมดเสมอไป ผู้ชายที่มีจำนวนอสุจิน้อยอาจทำให้ตั้งครรภ์ตามธรรมชาติได้ ขณะที่ผู้มีความเข้มข้นของอสุจิปกติอาจมีปัญหาการปฏิสนธิ วิถีชีวิต ยา อายุ และภาวะสุขภาพล้วนส่งผลต่อผลตรวจได้

แหล่งที่มา:

รวบรวมจากอินเทอร์เน็ต