Cep telefonlarından yayılan elektromanyetik radyasyon sperm kalitesini etkiler mi? Son 50 yılda gözlenen sperm kalitesindeki düşüşü açıklamak için çeşitli çevresel ve yaşam tarzı faktörleri öne sürülmüş olsa da cep telefonlarının rolü henüz ortaya konmamıştır. Bir ekip bu konuda kapsamlı bir kesitsel çalışma yayımladı. Çalışma, cep telefonunu sık kullanmanın daha düşük sperm konsantrasyonu ve toplam sperm sayısıyla ilişkili olduğunu gösterdi. Ancak araştırmacılar, cep telefonu kullanımı ile sperm hareketliliğinde azalma veya anormal morfoloji arasında ilişki bulmadı.
Cep telefonlarından yayılan elektromanyetik radyasyon sperm kalitesini etkiler mi? Son 50 yılda gözlenen sperm kalitesindeki düşüşü açıklamak için çeşitli çevresel ve yaşam tarzı faktörleri öne sürülmüş olsa da cep telefonlarının rolü henüz ortaya konmamıştır. Cenevre Üniversitesi (UNIGE) ile İsviçre Tropikal ve Halk Sağlığı Enstitüsü (Swiss TPH) iş birliği yapan bir ekip bu konuda kapsamlı bir kesitsel çalışma yayımladı. Çalışma, cep telefonunu sık kullanmanın daha düşük sperm konsantrasyonu ve toplam sperm sayısıyla ilişkili olduğunu gösterdi. Ancak araştırmacılar, cep telefonu kullanımı ile sperm hareketliliğinde azalma veya anormal morfoloji arasında ilişki bulmadı. Sonuçlar Fertility and Sterility dergisinde yayımlandı.
Sperm kalitesi; sperm konsantrasyonu, toplam sperm sayısı, hareketlilik ve morfoloji gibi parametreler kullanılarak değerlendirilir. Dünya Sağlık Örgütü (WHO) referans değerlerine göre, mililitre başına sperm konsantrasyonu 15 milyonun altında olan bir erkeğin gebelik elde etmesi bir yıldan uzun sürebilir. Ayrıca sperm konsantrasyonu mililitre başına 40 milyonun altına düştüğünde gebelik olasılığı azalır.
Birçok çalışma, sperm kalitesinin son 50 yılda düştüğünü göstermektedir. Ortalama sperm konsantrasyonunun mililitre başına 99 milyondan 47 milyona gerilediği bildirilmiştir. Bu eğilimin çevresel faktörler (endokrin bozucular, pestisitler ve radyasyon) ile yaşam tarzı faktörlerinin (beslenme, alkol, stres ve sigara) birleşiminden kaynaklandığı düşünülmektedir.
Cep telefonlarının etkisini değerlendirmek
Cep telefonları da sorumlu olabilir mi? UNIGE ekibi, 2019 yılında genç İsviçreli erkeklerde sperm kalitesi üzerine ülke çapındaki ilk çalışmayı yürüttükten sonra bu konudaki en büyük kesitsel çalışmayı yayımladı. Çalışmada, 2,886 İsviçreli erkeğin verileri kullanıldı. Bu erkekler 18 ile 22 yaşları arasındaydı ve 2005 ile 2018 arasında altı askerlik kayıt merkezinde çalışmaya alındı.
Bilim insanları Swiss TPH ile iş birliği içinde, erkeklerin semen parametreleri ile cep telefonu kullanımı arasındaki ilişkileri inceledi. UNIGE Tıp Fakültesi Genetik Tıbbı ve Gelişim Bölümü tam profesörü ve İsviçre Uygulamalı İnsan Toksikolojisi Merkezi (SCAHT) üyesi olan, çalışmayı birlikte yöneten Profesör Serge Nef şöyle açıkladı: “Erkekler yaşam tarzları, genel sağlık durumları, cep telefonu kullanma sıklıkları ve telefonu kullanmadıklarında nerede tuttukları hakkında ayrıntılı bir anket doldurdu.”
Veriler, sık kullanımın daha düşük sperm konsantrasyonuyla ilişkili olduğunu gösterdi. Telefonlarını günde 20 kereden fazla kullanan erkeklerde medyan sperm konsantrasyonu, haftada en fazla bir kez kullanan erkeklere kıyasla anlamlı ölçüde daha düşüktü (mililitre başına 44.5 milyona karşı 56.5 milyon). Bu, sık kullananlarda (>20 kez/gün), seyrek kullananlara (<1 kez/hafta) kıyasla sperm konsantrasyonunda 21% oranında azalmaya karşılık gelmektedir.
4G, 2G'den daha mı az zararlı?
Ters yönlü ilişki, çalışmanın ilk döneminde (2005-2007) en güçlüydü ve zamanla (2008-2011 ve 2012-2018) giderek zayıfladı. Swiss TPH doçenti Martin Röösli şöyle açıkladı: “Bu eğilim, cep telefonlarının iletim gücünü azaltan 2G'den 3G'ye ve ardından 3G'den 4G'ye geçişle örtüşmektedir.”
“Cep telefonu kullanımı ile sperm kalitesi arasındaki ilişkiyi değerlendiren önceki çalışmalar nispeten az sayıda katılımcıyı içeriyor, yaşam tarzına ilişkin bilgileri nadiren dikkate alıyor ve katılımcılar doğurganlık kliniklerinden seçildiği için seçim yanlılığı taşıyordu. Bu nedenle sonuçlar kesin değildi.” Bu açıklamayı, UNIGE Tıp Fakültesi Genetik Tıbbı ve Gelişim Bölümü kıdemli araştırmacısı ve öğretim görevlisi yardımcısı, çalışmanın ilk yazarı ve eş yöneticisi Rita Rahban yaptı.
Telefonun nerede tutulduğu önemli görünmüyor
Analiz ayrıca telefonun konumunun (örneğin pantolon cebinde tutulmasının) daha düşük semen parametreleriyle ilişkili olmadığını düşündürdü. Rita Rahban ekledi: “Ancak bu kohortta telefonunu vücuduna yakın taşımadığını bildiren katılımcı sayısı, bu özel konuda kesin bir sonuca varmak için çok azdı.”
Cep telefonu kullanımı ve sperm kalitesi üzerine yapılan çoğu epidemiyolojik çalışmada olduğu gibi bu çalışma da bir sınırlılık olan, kişilerin kendi bildirdiği verilere dayanıyordu. Bu nedenle bildirilen kullanım sıklığının elektromanyetik radyasyona maruziyeti doğru şekilde tahmin ettiği varsayıldı. Bu sınırlılığı gidermek amacıyla Federal Çevre Dairesi (FOEN) tarafından finanse edilen bir çalışma 2023 yılında başladı. Çalışma, elektromanyetik dalgalara maruziyeti ve kullanım türlerini (arama, internette gezinme ve mesajlaşma) doğrudan ve doğru biçimde ölçmeyi, bunların erkek üreme sağlığı ve doğurganlık potansiyeli üzerindeki etkilerini değerlendirmeyi amaçlıyor. Veriler, her katılımcının telefonuna indirilen bir uygulama aracılığıyla toplanacak. Araştırma ekibi aktif olarak katılımcı arıyor.
Bir diğer amaç, bu gözlemlerin ardındaki mekanizmaları daha iyi tanımlamaktır. Cep telefonlarının yaydığı mikrodalgalar doğrudan mı, yoksa dolaylı olarak mı etki ediyor? Testis sıcaklığında anlamlı bir artışa mı neden oluyor? Sperm üretiminin hormonal düzenlenmesini etkiliyor mu? Bu sorular henüz yanıtlanmamıştır.
Haberler | Cenevre Üniversitesi araştırması: Sık cep telefonu kullanımı sperm kalitesini düşürebilir
Cep telefonlarından yayılan elektromanyetik radyasyon sperm kalitesini etkiler mi? Son 50 yılda gözlenen sperm kalitesindeki düşüşü açıklamak için çeşitli çevresel ve yaşam tarzı faktörleri öne sürülmüş olsa da cep telefonlarının rolü henüz ortaya konmamıştır. Bir ekip bu konuda kapsamlı bir kesitsel çalışma yayımladı. Çalışma, cep telefonunu sık kullanmanın daha düşük sperm konsantrasyonu ve toplam sperm sayısıyla ilişkili olduğunu gösterdi. Ancak araştırmacılar, cep telefonu kullanımı ile sperm hareketliliğinde azalma veya anormal morfoloji arasında ilişki bulmadı.
Cep telefonlarından yayılan elektromanyetik radyasyon sperm kalitesini etkiler mi? Son 50 yılda gözlenen sperm kalitesindeki düşüşü açıklamak için çeşitli çevresel ve yaşam tarzı faktörleri öne sürülmüş olsa da cep telefonlarının rolü henüz ortaya konmamıştır. Cenevre Üniversitesi (UNIGE) ile İsviçre Tropikal ve Halk Sağlığı Enstitüsü (Swiss TPH) iş birliği yapan bir ekip bu konuda kapsamlı bir kesitsel çalışma yayımladı. Çalışma, cep telefonunu sık kullanmanın daha düşük sperm konsantrasyonu ve toplam sperm sayısıyla ilişkili olduğunu gösterdi. Ancak araştırmacılar, cep telefonu kullanımı ile sperm hareketliliğinde azalma veya anormal morfoloji arasında ilişki bulmadı. Sonuçlar Fertility and Sterility dergisinde yayımlandı.
Sperm kalitesi; sperm konsantrasyonu, toplam sperm sayısı, hareketlilik ve morfoloji gibi parametreler kullanılarak değerlendirilir. Dünya Sağlık Örgütü (WHO) referans değerlerine göre, mililitre başına sperm konsantrasyonu 15 milyonun altında olan bir erkeğin gebelik elde etmesi bir yıldan uzun sürebilir. Ayrıca sperm konsantrasyonu mililitre başına 40 milyonun altına düştüğünde gebelik olasılığı azalır.
Birçok çalışma, sperm kalitesinin son 50 yılda düştüğünü göstermektedir. Ortalama sperm konsantrasyonunun mililitre başına 99 milyondan 47 milyona gerilediği bildirilmiştir. Bu eğilimin çevresel faktörler (endokrin bozucular, pestisitler ve radyasyon) ile yaşam tarzı faktörlerinin (beslenme, alkol, stres ve sigara) birleşiminden kaynaklandığı düşünülmektedir.
Cep telefonlarının etkisini değerlendirmek
Cep telefonları da sorumlu olabilir mi? UNIGE ekibi, 2019 yılında genç İsviçreli erkeklerde sperm kalitesi üzerine ülke çapındaki ilk çalışmayı yürüttükten sonra bu konudaki en büyük kesitsel çalışmayı yayımladı. Çalışmada, 2,886 İsviçreli erkeğin verileri kullanıldı. Bu erkekler 18 ile 22 yaşları arasındaydı ve 2005 ile 2018 arasında altı askerlik kayıt merkezinde çalışmaya alındı.
Bilim insanları Swiss TPH ile iş birliği içinde, erkeklerin semen parametreleri ile cep telefonu kullanımı arasındaki ilişkileri inceledi. UNIGE Tıp Fakültesi Genetik Tıbbı ve Gelişim Bölümü tam profesörü ve İsviçre Uygulamalı İnsan Toksikolojisi Merkezi (SCAHT) üyesi olan, çalışmayı birlikte yöneten Profesör Serge Nef şöyle açıkladı: “Erkekler yaşam tarzları, genel sağlık durumları, cep telefonu kullanma sıklıkları ve telefonu kullanmadıklarında nerede tuttukları hakkında ayrıntılı bir anket doldurdu.”
Veriler, sık kullanımın daha düşük sperm konsantrasyonuyla ilişkili olduğunu gösterdi. Telefonlarını günde 20 kereden fazla kullanan erkeklerde medyan sperm konsantrasyonu, haftada en fazla bir kez kullanan erkeklere kıyasla anlamlı ölçüde daha düşüktü (mililitre başına 44.5 milyona karşı 56.5 milyon). Bu, sık kullananlarda (>20 kez/gün), seyrek kullananlara (<1 kez/hafta) kıyasla sperm konsantrasyonunda 21% oranında azalmaya karşılık gelmektedir.
4G, 2G'den daha mı az zararlı?
Ters yönlü ilişki, çalışmanın ilk döneminde (2005-2007) en güçlüydü ve zamanla (2008-2011 ve 2012-2018) giderek zayıfladı. Swiss TPH doçenti Martin Röösli şöyle açıkladı: “Bu eğilim, cep telefonlarının iletim gücünü azaltan 2G'den 3G'ye ve ardından 3G'den 4G'ye geçişle örtüşmektedir.”
“Cep telefonu kullanımı ile sperm kalitesi arasındaki ilişkiyi değerlendiren önceki çalışmalar nispeten az sayıda katılımcıyı içeriyor, yaşam tarzına ilişkin bilgileri nadiren dikkate alıyor ve katılımcılar doğurganlık kliniklerinden seçildiği için seçim yanlılığı taşıyordu. Bu nedenle sonuçlar kesin değildi.” Bu açıklamayı, UNIGE Tıp Fakültesi Genetik Tıbbı ve Gelişim Bölümü kıdemli araştırmacısı ve öğretim görevlisi yardımcısı, çalışmanın ilk yazarı ve eş yöneticisi Rita Rahban yaptı.
Telefonun nerede tutulduğu önemli görünmüyor
Analiz ayrıca telefonun konumunun (örneğin pantolon cebinde tutulmasının) daha düşük semen parametreleriyle ilişkili olmadığını düşündürdü. Rita Rahban ekledi: “Ancak bu kohortta telefonunu vücuduna yakın taşımadığını bildiren katılımcı sayısı, bu özel konuda kesin bir sonuca varmak için çok azdı.”
Cep telefonu kullanımı ve sperm kalitesi üzerine yapılan çoğu epidemiyolojik çalışmada olduğu gibi bu çalışma da bir sınırlılık olan, kişilerin kendi bildirdiği verilere dayanıyordu. Bu nedenle bildirilen kullanım sıklığının elektromanyetik radyasyona maruziyeti doğru şekilde tahmin ettiği varsayıldı. Bu sınırlılığı gidermek amacıyla Federal Çevre Dairesi (FOEN) tarafından finanse edilen bir çalışma 2023 yılında başladı. Çalışma, elektromanyetik dalgalara maruziyeti ve kullanım türlerini (arama, internette gezinme ve mesajlaşma) doğrudan ve doğru biçimde ölçmeyi, bunların erkek üreme sağlığı ve doğurganlık potansiyeli üzerindeki etkilerini değerlendirmeyi amaçlıyor. Veriler, her katılımcının telefonuna indirilen bir uygulama aracılığıyla toplanacak. Araştırma ekibi aktif olarak katılımcı arıyor.
Bir diğer amaç, bu gözlemlerin ardındaki mekanizmaları daha iyi tanımlamaktır. Cep telefonlarının yaydığı mikrodalgalar doğrudan mı, yoksa dolaylı olarak mı etki ediyor? Testis sıcaklığında anlamlı bir artışa mı neden oluyor? Sperm üretiminin hormonal düzenlenmesini etkiliyor mu? Bu sorular henüz yanıtlanmamıştır.
Haber kaynağı:
Cenevre Üniversitesi