ความรู้ | ผื่นขณะตั้งครรภ์: สาเหตุ อาการ และการรักษา PUPPP

ความรู้ | ผื่นขณะตั้งครรภ์: สาเหตุ อาการ และการรักษา PUPPP

PUPPP หรือผื่นตุ่มและปื้นนูนแดงคันแบบลมพิษขณะตั้งครรภ์ เป็นโรคผิวหนังที่เกี่ยวข้องกับการตั้งครรภ์และพบได้บ่อย มีอีกชื่อว่าผื่นหลายรูปแบบแห่งการตั้งครรภ์หรือผื่นจากพิษแห่งการตั้งครรภ์ แม้ไม่เป็นอันตรายต่อมารดาและทารก แต่อาการคันรุนแรงอาจสร้างความทุกข์อย่างมาก

PUPPP มักเกิดในไตรมาสที่สาม และมักเริ่มจากอาการคันบริเวณหน้าท้อง โดยเฉพาะตามรอยแตกลาย เมื่อผื่นลุกลามอาจกระจายไปถึงหลัง หน้าอก แขน และก้น แม้ดูคล้ายลมพิษ แต่โดยทั่วไปจะหายเองโดยไม่ทิ้งแผลเป็นหรือสีผิวเปลี่ยนแปลง

สาเหตุของ PUPPP

ยังไม่ทราบสาเหตุที่แน่ชัด ผู้เชี่ยวชาญเสนอว่าอาจสัมพันธ์กับรอยแตกลาย ทฤษฎีหนึ่งคือผิวหนังหน้าท้องขยายตัวอย่างรวดเร็วกว่าที่เซลล์ผิวจะปรับตัวทัน ทำให้เนื้อเยื่อชั้นล่างเสียหายและเผยโปรตีนที่กระตุ้นปฏิกิริยาภูมิแพ้และผื่น

PUPPP พบได้บ่อยกว่าในการตั้งครรภ์แฝดหรือครรภ์แฝดหลายคน เพราะการอุ้มทารกมากกว่าหนึ่งคนทำให้น้ำหนักเพิ่มและผิวหนังขยายเร็วขึ้น และยังพบบ่อยกว่าในการตั้งครรภ์ครั้งแรก เพราะผิวหนังไม่เคยผ่านการยืดขยายลักษณะเดียวกันมาก่อน

อีกทฤษฎีหนึ่งคือ PUPPP เป็นการตอบสนองทางภูมิคุ้มกันต่อ DNA ของทารก งานวิจัยบางส่วนพบ DNA ของทารกในผิวหนังของหญิงตั้งครรภ์ที่มีภาวะนี้ โดยปกติระบบภูมิคุ้มกันจะถูกกดระหว่างตั้งครรภ์เพื่อปกป้องทารก แต่การกดภูมิคุ้มกันนี้อาจเปิดโอกาสให้เซลล์ของทารกเข้าสู่เลือดและเนื้อเยื่อของมารดา ทำให้เกิดการตอบสนองทางภูมิคุ้มกันที่ผิวหนังและกระตุ้น PUPPP

อาการ

อาการเด่นที่สุดคือคันรุนแรง ผื่นมักเริ่มที่หน้าท้อง โดยเฉพาะบริเวณรอยแตกลาย ระยะแรกจะเป็นตุ่มเล็ก ๆ และอาจพัฒนาเป็นปื้นขนาดใหญ่คล้ายลมพิษ ร่วมกับตุ่มน้ำเล็ก ๆ และบริเวณแดงบวม โดยมักไม่ขึ้นที่สะดือ ในผู้ที่มีผิวสีเข้ม ตุ่มอาจมีสีใกล้เคียงกับผิวรอบข้างหรือเข้มกว่า

อาการอื่นที่พบบ่อย ได้แก่:

คันรุนแรงจนกระทบชีวิตประจำวัน

มีสารคัดหลั่งสีเหลืองบนตุ่ม โดยเฉพาะหลังเกา

ผิวหนังตกสะเก็ด

ลุกลามไปยังแขน หน้าอก ต้นขา และก้น

PUPPP แทบไม่เกิดที่ใบหน้า เท้า หรือมือ

การวินิจฉัย

ไม่มีการตรวจเฉพาะสำหรับ PUPPP แพทย์มักวินิจฉัยจากลักษณะและตำแหน่งของผื่น หากคล้ายโรคผิวหนังอื่น อาจตรวจเพื่อแยกโรคอื่น ได้แก่:

การขูดตรวจผิวหนัง

การตรวจความสมบูรณ์ของเม็ดเลือด

การตรวจการทำงานของตับ

การตรวจคอร์ติซอล

ชุดตรวจเมแทบอลิซึม

บางกรณี PUPPP คล้ายโรคเพมฟิกอยด์ขณะตั้งครรภ์ (PG) แม้ PG จะทำให้เกิดผื่นช่วงปลายครรภ์เช่นกัน แต่มักเริ่มเร็วกว่าและอาจกระทบต่อทารกอย่างรุนแรง อาจใช้การตรวจอิมมูโนฟลูออเรสเซนซ์ของตัวอย่างผิวหนังเพื่อแยก PG

การรักษา

PUPPP มักหายเองภายใน 3 ถึง 4 สัปดาห์หลังคลอด โดยทั่วไปไม่เป็นอันตรายและมักไม่ต้องรักษาทางการแพทย์ แต่อาการคันรุนแรงอาจต้องใช้วิธีบรรเทา

แนวทางหลัก ได้แก่:

การดูแลตนเอง: ปลอบประโลมผิวด้วยการอาบหรือชำระตัวด้วยน้ำเย็น และใช้ผลิตภัณฑ์ทำความสะอาดไร้น้ำหอม เช่น ผลิตภัณฑ์จากข้าวโอ๊ต การเติมข้าวโอ๊ตคอลลอยด์ลงในอ่างและแช่ตัว 10 ถึง 15 นาทีอาจช่วยลดอาการคัน

วิธีดูแลที่บ้าน: ประคบเย็นเพื่อลดบวมและคัน โดยผ้าเย็นช่วยบรรเทาอาการไม่สบายเฉพาะที่ได้

ยาที่ไม่ต้องใช้ใบสั่งแพทย์: หากการดูแลตนเองและวิธีที่บ้านไม่ได้ผล อาจพิจารณาครีมไฮโดรคอร์ติโซนแก้คันหรือยาแก้แพ้บางชนิด เช่น เซทิริซีน ควรปรึกษาแพทย์ก่อนใช้ยาทุกชนิดระหว่างตั้งครรภ์

ยาตามใบสั่งแพทย์: ในบางกรณีที่พบได้น้อย อาการคันรุนแรงมากจนรบกวนการนอนและชีวิตประจำวัน แพทย์อาจสั่งยาสเตียรอยด์ชนิดทา หรือหากผื่นกระจายกว้าง อาจให้ยาสเตียรอยด์ชนิดรับประทานเป็นระยะสั้น

แนวโน้มของโรค

PUPPP ไม่เป็นอันตราย แต่อาการคันรุนแรงอาจกระทบคุณภาพชีวิต หญิงตั้งครรภ์ส่วนใหญ่บรรเทาอาการได้ด้วยการดูแลตนเองและวิธีที่บ้าน และภาวะนี้จะหายหลังคลอด ควรปรึกษาแพทย์หากคันรุนแรงหรือรบกวนการนอน

ที่มาของเรื่อง:
รวบรวมจากอินเทอร์เน็ต