Tin tức | Gia đình đông con không đơn thuần là hệ quả của việc hạn chế tránh thai: Nghiên cứu hé lộ lựa chọn của các hộ gia đình nông thôn châu Phi
Dù khả năng tiếp cận biện pháp tránh thai và trình độ học vấn của phụ nữ đã được cải thiện, mong muốn có gia đình đông con vẫn tồn tại ở một số vùng nông thôn phía nam sa mạc Sahara. Một nghiên cứu mới từ Đại học Illinois Urbana-Champaign cho thấy mong muốn về quy mô gia đình tại vùng nông thôn Tanzania không bắt nguồn từ việc thiếu nguồn lực tránh thai, mà phần lớn là những lựa chọn hợp lý chịu ảnh hưởng của cơ cấu kinh tế, thiết chế gia đình và quan hệ giới.
Nghiên cứu do Catalina Herrera Almanza, trợ lý giáo sư tại Khoa Kinh tế Nông nghiệp và Tiêu dùng thuộc Đại học Illinois, dẫn đầu, phối hợp với Aine Seitz McCarthy, phó giáo sư kinh tế tại Lewis & Clark College. Tập trung vào các hộ gia đình nông thôn ở Meatu, Tanzania, nghiên cứu đánh giá có hệ thống mong muốn thực sự của nam giới và phụ nữ về số con lý tưởng, cũng như tác động của các can thiệp kế hoạch hóa gia đình đối với những mong muốn này.
Trong chương trình kế hoạch hóa gia đình kéo dài 15 tháng, nhóm đã theo dõi 515 hộ gia đình tại 12 ngôi làng. Dự án được thực hiện cùng Bộ Y tế Tanzania và Bệnh viện huyện Meatu, đào tạo phụ nữ địa phương để tuyên truyền cho cộng đồng về giãn khoảng cách sinh, tính an toàn của biện pháp tránh thai và các biện pháp tránh thai miễn phí tại cơ sở y tế công.
Vào đầu và cuối dự án, các nhà nghiên cứu hỏi riêng từng người vợ hoặc chồng xem họ muốn có thêm bao nhiêu con. Độ tuổi trung bình của người tham gia là 37 đối với nam và 30 đối với nữ; trung bình mỗi người đã có 5 con khi bắt đầu nghiên cứu. Trong số phụ nữ, 89% chưa từng sử dụng biện pháp tránh thai.
Nam giới muốn có thêm trung bình 4 con, trong khi phụ nữ muốn 2.4 con. Tuy nhiên, sau tư vấn cặp đôi, mong muốn sinh con của cả hai bên đều tăng: người chồng muốn có thêm 0.77 con, còn những phụ nữ nhận tư vấn chung tăng số con mong muốn trung bình 1.6. Ngược lại, phụ nữ nhận tư vấn cá nhân thể hiện mong muốn sinh con thấp hơn.
Các nhà nghiên cứu cho biết sự thay đổi này liên quan chặt chẽ đến chính việc giao tiếp. Herrera Almanza lưu ý rằng khoảng hai phần ba số cặp đôi chưa từng thảo luận về số con mong muốn trước chương trình. Tư vấn chung lần đầu khiến họ trực tiếp đối diện với kỳ vọng của nhau. Tuy nhiên, sau đó phụ nữ thường đánh giá quá cao mức độ chồng mình muốn có thêm con, trong khi mô hình này không xuất hiện ở nhóm tư vấn cá nhân.
Phân tích sâu hơn cho thấy tác động chủ yếu đến từ các hộ gia đình đa thê, chiếm khoảng một phần ba mẫu nghiên cứu. Trong cơ cấu gia đình này, việc sinh con có thể là một lựa chọn mang tính chiến lược. Herrera Almanza giải thích rằng do an sinh tuổi già còn hạn chế và thừa kế đất đai thường theo dòng nam, những người vợ có nhiều con hơn có thể có lợi thế trong việc phân bổ nguồn lực gia đình.
Phụ nữ lớn tuổi cũng có khả năng tăng mong muốn sinh con cao hơn, có lẽ phản ánh chiến lược sinh càng nhiều con càng tốt trong khoảng thời gian sinh sản hữu hạn. Nhóm nghiên cứu kiểm tra liệu phụ nữ có chiều theo chồng vì mất cân bằng quyền lực hoặc bạo lực gia đình hay không, nhưng không tìm thấy bằng chứng cho điều đó. Thay vào đó, phụ nữ có quyền ra quyết định lớn hơn trong gia đình có nhiều khả năng thể hiện mong muốn sinh con cao hơn sau tư vấn chung.
Nhìn chung, người tham gia đón nhận tích cực việc giáo dục và cung cấp dịch vụ tránh thai, nhưng mục tiêu chính của họ là tăng khoảng cách giữa các lần sinh thay vì giảm quy mô gia đình. Điều này phù hợp với chính sách của Bộ Y tế Tanzania, trong đó khuyến nghị các lần sinh cách nhau ít nhất hai năm để cải thiện sức khỏe bà mẹ và trẻ em.
Các nhà nghiên cứu lưu ý rằng cơ cấu dân số rất trẻ ở nhiều quốc gia châu Phi khiến “lợi tức dân số” trở thành chủ đề chính sách trọng tâm. Tuy nhiên, tỷ lệ mang thai ở tuổi vị thành niên cao thường làm giảm cơ hội học hết phổ thông và tham gia lực lượng lao động của phụ nữ trẻ. Nghiên cứu cho thấy chỉ tăng độ bao phủ biện pháp tránh thai không nhất thiết làm thay đổi kế hoạch dài hạn của các gia đình muốn có nhiều con.
McCarthy nhấn mạnh rằng tư vấn kế hoạch hóa gia đình chung vẫn có giá trị khi mục tiêu chính sách là cải thiện sức khỏe sinh sản của phụ nữ và hỗ trợ giãn khoảng cách sinh hợp lý. Tuy nhiên, tư vấn viên nên tránh tập trung trực tiếp vào số con mong muốn, đồng thời để những vấn đề này được hình thành thông qua giao tiếp tự nhiên hơn trong gia đình.
Hiện nhóm nghiên cứu đang tiến hành phỏng vấn tiếp theo với các hộ gia đình tham gia. Kết quả sơ bộ cho thấy mong muốn sinh con mà phụ nữ báo cáo trong nghiên cứu đang chuyển thành hành vi sinh sản thực tế.
Tin tức | Gia đình đông con không đơn thuần là hệ quả của việc hạn chế tránh thai: Nghiên cứu hé lộ lựa chọn của các hộ gia đình nông thôn châu Phi
Tin tức | Gia đình đông con không đơn thuần là hệ quả của việc hạn chế tránh thai: Nghiên cứu hé lộ lựa chọn của các hộ gia đình nông thôn châu Phi
Dù khả năng tiếp cận biện pháp tránh thai và trình độ học vấn của phụ nữ đã được cải thiện, mong muốn có gia đình đông con vẫn tồn tại ở một số vùng nông thôn phía nam sa mạc Sahara. Một nghiên cứu mới từ Đại học Illinois Urbana-Champaign cho thấy mong muốn về quy mô gia đình tại vùng nông thôn Tanzania không bắt nguồn từ việc thiếu nguồn lực tránh thai, mà phần lớn là những lựa chọn hợp lý chịu ảnh hưởng của cơ cấu kinh tế, thiết chế gia đình và quan hệ giới.
Nghiên cứu do Catalina Herrera Almanza, trợ lý giáo sư tại Khoa Kinh tế Nông nghiệp và Tiêu dùng thuộc Đại học Illinois, dẫn đầu, phối hợp với Aine Seitz McCarthy, phó giáo sư kinh tế tại Lewis & Clark College. Tập trung vào các hộ gia đình nông thôn ở Meatu, Tanzania, nghiên cứu đánh giá có hệ thống mong muốn thực sự của nam giới và phụ nữ về số con lý tưởng, cũng như tác động của các can thiệp kế hoạch hóa gia đình đối với những mong muốn này.
Trong chương trình kế hoạch hóa gia đình kéo dài 15 tháng, nhóm đã theo dõi 515 hộ gia đình tại 12 ngôi làng. Dự án được thực hiện cùng Bộ Y tế Tanzania và Bệnh viện huyện Meatu, đào tạo phụ nữ địa phương để tuyên truyền cho cộng đồng về giãn khoảng cách sinh, tính an toàn của biện pháp tránh thai và các biện pháp tránh thai miễn phí tại cơ sở y tế công.
Vào đầu và cuối dự án, các nhà nghiên cứu hỏi riêng từng người vợ hoặc chồng xem họ muốn có thêm bao nhiêu con. Độ tuổi trung bình của người tham gia là 37 đối với nam và 30 đối với nữ; trung bình mỗi người đã có 5 con khi bắt đầu nghiên cứu. Trong số phụ nữ, 89% chưa từng sử dụng biện pháp tránh thai.
Nam giới muốn có thêm trung bình 4 con, trong khi phụ nữ muốn 2.4 con. Tuy nhiên, sau tư vấn cặp đôi, mong muốn sinh con của cả hai bên đều tăng: người chồng muốn có thêm 0.77 con, còn những phụ nữ nhận tư vấn chung tăng số con mong muốn trung bình 1.6. Ngược lại, phụ nữ nhận tư vấn cá nhân thể hiện mong muốn sinh con thấp hơn.
Các nhà nghiên cứu cho biết sự thay đổi này liên quan chặt chẽ đến chính việc giao tiếp. Herrera Almanza lưu ý rằng khoảng hai phần ba số cặp đôi chưa từng thảo luận về số con mong muốn trước chương trình. Tư vấn chung lần đầu khiến họ trực tiếp đối diện với kỳ vọng của nhau. Tuy nhiên, sau đó phụ nữ thường đánh giá quá cao mức độ chồng mình muốn có thêm con, trong khi mô hình này không xuất hiện ở nhóm tư vấn cá nhân.
Phân tích sâu hơn cho thấy tác động chủ yếu đến từ các hộ gia đình đa thê, chiếm khoảng một phần ba mẫu nghiên cứu. Trong cơ cấu gia đình này, việc sinh con có thể là một lựa chọn mang tính chiến lược. Herrera Almanza giải thích rằng do an sinh tuổi già còn hạn chế và thừa kế đất đai thường theo dòng nam, những người vợ có nhiều con hơn có thể có lợi thế trong việc phân bổ nguồn lực gia đình.
Phụ nữ lớn tuổi cũng có khả năng tăng mong muốn sinh con cao hơn, có lẽ phản ánh chiến lược sinh càng nhiều con càng tốt trong khoảng thời gian sinh sản hữu hạn. Nhóm nghiên cứu kiểm tra liệu phụ nữ có chiều theo chồng vì mất cân bằng quyền lực hoặc bạo lực gia đình hay không, nhưng không tìm thấy bằng chứng cho điều đó. Thay vào đó, phụ nữ có quyền ra quyết định lớn hơn trong gia đình có nhiều khả năng thể hiện mong muốn sinh con cao hơn sau tư vấn chung.
Nhìn chung, người tham gia đón nhận tích cực việc giáo dục và cung cấp dịch vụ tránh thai, nhưng mục tiêu chính của họ là tăng khoảng cách giữa các lần sinh thay vì giảm quy mô gia đình. Điều này phù hợp với chính sách của Bộ Y tế Tanzania, trong đó khuyến nghị các lần sinh cách nhau ít nhất hai năm để cải thiện sức khỏe bà mẹ và trẻ em.
Các nhà nghiên cứu lưu ý rằng cơ cấu dân số rất trẻ ở nhiều quốc gia châu Phi khiến “lợi tức dân số” trở thành chủ đề chính sách trọng tâm. Tuy nhiên, tỷ lệ mang thai ở tuổi vị thành niên cao thường làm giảm cơ hội học hết phổ thông và tham gia lực lượng lao động của phụ nữ trẻ. Nghiên cứu cho thấy chỉ tăng độ bao phủ biện pháp tránh thai không nhất thiết làm thay đổi kế hoạch dài hạn của các gia đình muốn có nhiều con.
McCarthy nhấn mạnh rằng tư vấn kế hoạch hóa gia đình chung vẫn có giá trị khi mục tiêu chính sách là cải thiện sức khỏe sinh sản của phụ nữ và hỗ trợ giãn khoảng cách sinh hợp lý. Tuy nhiên, tư vấn viên nên tránh tập trung trực tiếp vào số con mong muốn, đồng thời để những vấn đề này được hình thành thông qua giao tiếp tự nhiên hơn trong gia đình.
Hiện nhóm nghiên cứu đang tiến hành phỏng vấn tiếp theo với các hộ gia đình tham gia. Kết quả sơ bộ cho thấy mong muốn sinh con mà phụ nữ báo cáo trong nghiên cứu đang chuyển thành hành vi sinh sản thực tế.
Nguồn bài viết:
Tổng hợp từ Internet