Hướng dẫn | Điều trị ung thư vú có ảnh hưởng đến khả năng sinh sản không? Chuyên gia giải thích các tác dụng phụ
Ung thư vú là một trong những bệnh ung thư phổ biến nhất trên thế giới. Các phương pháp điều trị hiện nay bao gồm hóa trị, xạ trị, liệu pháp nội tiết, liệu pháp miễn dịch và liệu pháp nhắm trúng đích. Trong khi tiêu diệt tế bào ung thư, những phương pháp này cũng có thể ảnh hưởng đến các tế bào khỏe mạnh và gây ra tác dụng phụ về thể chất lẫn tâm lý.
Tác dụng phụ thường gặp: Từ chán ăn đến tình trạng sương mù não
Các tác dụng phụ thường gặp của điều trị ung thư vú bao gồm:
Chán ăn: Hóa trị, liệu pháp miễn dịch, liệu pháp nội tiết và một số thuốc giảm đau có thể làm giảm cảm giác thèm ăn, khiến người bệnh khó đảm bảo dinh dưỡng đầy đủ. Các bữa ăn nhỏ, chia nhiều lần và những thực phẩm giàu dinh dưỡng, dễ tiêu như thức uống bổ sung protein hoặc thức ăn mềm có thể hữu ích.
Buồn nôn và nôn: Hóa trị, xạ trị, liệu pháp nhắm trúng đích và liệu pháp miễn dịch có thể gây buồn nôn. Người bệnh có thể tránh thức ăn nhiều dầu mỡ, chọn thực phẩm có vị nhẹ ở nhiệt độ vừa phải và ghi lại thời điểm xuất hiện buồn nôn để giúp bác sĩ điều chỉnh việc kiểm soát triệu chứng.
Yếu và mệt mỏi: Ung thư và quá trình điều trị có thể gây mệt mỏi nghiêm trọng, ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày. Nghỉ ngơi đầy đủ, vận động nhẹ như đi bộ ngắn và ăn thực phẩm giàu sắt có thể hữu ích.
Loét miệng: Một số thuốc hóa trị và thuốc nhắm trúng đích có thể gây viêm niêm mạc miệng, loét và đau. Thức ăn có vị nhẹ, tránh đồ cay, chua hoặc đồ uống quá nóng và hỏi ý kiến bác sĩ về thuốc giảm đau có thể giúp cải thiện triệu chứng.
Rụng tóc: Hóa trị, liệu pháp nội tiết, liệu pháp nhắm trúng đích và xạ trị có thể gây rụng tóc, ảnh hưởng đến ngoại hình và sự tự tin. Một số người bệnh sử dụng tóc giả hoặc mũ làm lạnh da đầu để giảm rụng tóc liên quan đến hóa trị.
Thay đổi cân nặng: Một số phương pháp điều trị, đặc biệt là liệu pháp nội tiết và một số steroid, có thể gây tăng cân. Người bệnh có thể trao đổi với bác sĩ về chế độ ăn uống lành mạnh và kế hoạch tập luyện.
Tăng nguy cơ nhiễm trùng: Hóa trị và xạ trị có thể làm giảm số lượng bạch cầu và khả năng miễn dịch. Bác sĩ có thể khuyên người bệnh tránh nơi đông người và giữ vệ sinh tốt trong thời gian điều trị.
Vô sinh: Một số phương pháp điều trị có thể ảnh hưởng đến khả năng sinh sản tùy thuộc vào thời điểm, liều dùng và tuổi. Người bệnh có nguyện vọng sinh con có thể được khuyên trữ đông trứng trước khi điều trị.
Sương mù não ("não do hóa trị"): Một số người bệnh gặp các vấn đề nhẹ về nhận thức trong hoặc sau quá trình điều trị, bao gồm suy giảm trí nhớ và khó tập trung. Các triệu chứng thường cải thiện dần nhưng có thể kéo dài nhiều năm.
Không nên xem nhẹ ảnh hưởng tâm lý
Quá trình điều trị cũng có thể gây lo âu, trầm cảm, dễ cáu gắt và những thay đổi tâm trạng khác. Thay đổi nội tiết tố có thể góp phần gây tâm trạng sa sút hoặc giảm ham muốn tình dục, và một số người bệnh có thể mắc trầm cảm. Tư vấn tâm lý hoặc các nhóm hỗ trợ người bệnh có thể hữu ích.
Khi nào cần được chăm sóc y tế khẩn cấp?
Một số tác dụng phụ có thể đe dọa tính mạng. Người bệnh nên nhanh chóng liên hệ với bác sĩ khi:
Sốt trên 38°C hoặc rét run kéo dài
Đau dữ dội ở miệng hoặc họng, ảnh hưởng đến việc ăn uống
Buồn nôn và nôn kéo dài khiến người bệnh không thể ăn hoặc uống
Tiêu chảy hoặc táo bón nghiêm trọng kéo dài hơn hai hoặc ba ngày
Nhiễm trùng vết thương hoặc da, bao gồm đỏ, sưng, chảy mủ hoặc nóng
Ho, khó thở hoặc đau ngực
Điều trị cá thể hóa để cải thiện chất lượng cuộc sống
Nhiều tác dụng phụ có thể được giảm nhẹ hoặc kiểm soát. Bác sĩ có thể điều chỉnh phương pháp điều trị và cung cấp chăm sóc hỗ trợ như hỗ trợ dinh dưỡng, tư vấn tâm lý và vật lý trị liệu.
Chăm sóc người bệnh ung thư vú không chỉ cần thuốc mà còn cần hỗ trợ toàn diện về thể chất, tâm lý và chăm sóc cá thể hóa. Trao đổi kịp thời với đội ngũ chăm sóc và kiểm soát tác dụng phụ phù hợp có thể giúp người bệnh vượt qua quá trình điều trị và hồi phục.
Hướng dẫn | Điều trị ung thư vú có thể ảnh hưởng đến khả năng sinh sản không? Chuyên gia giải thích các tác dụng phụ
Hướng dẫn | Điều trị ung thư vú có ảnh hưởng đến khả năng sinh sản không? Chuyên gia giải thích các tác dụng phụ
Ung thư vú là một trong những bệnh ung thư phổ biến nhất trên thế giới. Các phương pháp điều trị hiện nay bao gồm hóa trị, xạ trị, liệu pháp nội tiết, liệu pháp miễn dịch và liệu pháp nhắm trúng đích. Trong khi tiêu diệt tế bào ung thư, những phương pháp này cũng có thể ảnh hưởng đến các tế bào khỏe mạnh và gây ra tác dụng phụ về thể chất lẫn tâm lý.
Tác dụng phụ thường gặp: Từ chán ăn đến tình trạng sương mù não
Các tác dụng phụ thường gặp của điều trị ung thư vú bao gồm:
Chán ăn: Hóa trị, liệu pháp miễn dịch, liệu pháp nội tiết và một số thuốc giảm đau có thể làm giảm cảm giác thèm ăn, khiến người bệnh khó đảm bảo dinh dưỡng đầy đủ. Các bữa ăn nhỏ, chia nhiều lần và những thực phẩm giàu dinh dưỡng, dễ tiêu như thức uống bổ sung protein hoặc thức ăn mềm có thể hữu ích.
Buồn nôn và nôn: Hóa trị, xạ trị, liệu pháp nhắm trúng đích và liệu pháp miễn dịch có thể gây buồn nôn. Người bệnh có thể tránh thức ăn nhiều dầu mỡ, chọn thực phẩm có vị nhẹ ở nhiệt độ vừa phải và ghi lại thời điểm xuất hiện buồn nôn để giúp bác sĩ điều chỉnh việc kiểm soát triệu chứng.
Yếu và mệt mỏi: Ung thư và quá trình điều trị có thể gây mệt mỏi nghiêm trọng, ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày. Nghỉ ngơi đầy đủ, vận động nhẹ như đi bộ ngắn và ăn thực phẩm giàu sắt có thể hữu ích.
Loét miệng: Một số thuốc hóa trị và thuốc nhắm trúng đích có thể gây viêm niêm mạc miệng, loét và đau. Thức ăn có vị nhẹ, tránh đồ cay, chua hoặc đồ uống quá nóng và hỏi ý kiến bác sĩ về thuốc giảm đau có thể giúp cải thiện triệu chứng.
Rụng tóc: Hóa trị, liệu pháp nội tiết, liệu pháp nhắm trúng đích và xạ trị có thể gây rụng tóc, ảnh hưởng đến ngoại hình và sự tự tin. Một số người bệnh sử dụng tóc giả hoặc mũ làm lạnh da đầu để giảm rụng tóc liên quan đến hóa trị.
Thay đổi cân nặng: Một số phương pháp điều trị, đặc biệt là liệu pháp nội tiết và một số steroid, có thể gây tăng cân. Người bệnh có thể trao đổi với bác sĩ về chế độ ăn uống lành mạnh và kế hoạch tập luyện.
Tăng nguy cơ nhiễm trùng: Hóa trị và xạ trị có thể làm giảm số lượng bạch cầu và khả năng miễn dịch. Bác sĩ có thể khuyên người bệnh tránh nơi đông người và giữ vệ sinh tốt trong thời gian điều trị.
Vô sinh: Một số phương pháp điều trị có thể ảnh hưởng đến khả năng sinh sản tùy thuộc vào thời điểm, liều dùng và tuổi. Người bệnh có nguyện vọng sinh con có thể được khuyên trữ đông trứng trước khi điều trị.
Sương mù não ("não do hóa trị"): Một số người bệnh gặp các vấn đề nhẹ về nhận thức trong hoặc sau quá trình điều trị, bao gồm suy giảm trí nhớ và khó tập trung. Các triệu chứng thường cải thiện dần nhưng có thể kéo dài nhiều năm.
Không nên xem nhẹ ảnh hưởng tâm lý
Quá trình điều trị cũng có thể gây lo âu, trầm cảm, dễ cáu gắt và những thay đổi tâm trạng khác. Thay đổi nội tiết tố có thể góp phần gây tâm trạng sa sút hoặc giảm ham muốn tình dục, và một số người bệnh có thể mắc trầm cảm. Tư vấn tâm lý hoặc các nhóm hỗ trợ người bệnh có thể hữu ích.
Khi nào cần được chăm sóc y tế khẩn cấp?
Một số tác dụng phụ có thể đe dọa tính mạng. Người bệnh nên nhanh chóng liên hệ với bác sĩ khi:
Sốt trên 38°C hoặc rét run kéo dài
Đau dữ dội ở miệng hoặc họng, ảnh hưởng đến việc ăn uống
Buồn nôn và nôn kéo dài khiến người bệnh không thể ăn hoặc uống
Tiêu chảy hoặc táo bón nghiêm trọng kéo dài hơn hai hoặc ba ngày
Nhiễm trùng vết thương hoặc da, bao gồm đỏ, sưng, chảy mủ hoặc nóng
Ho, khó thở hoặc đau ngực
Điều trị cá thể hóa để cải thiện chất lượng cuộc sống
Nhiều tác dụng phụ có thể được giảm nhẹ hoặc kiểm soát. Bác sĩ có thể điều chỉnh phương pháp điều trị và cung cấp chăm sóc hỗ trợ như hỗ trợ dinh dưỡng, tư vấn tâm lý và vật lý trị liệu.
Chăm sóc người bệnh ung thư vú không chỉ cần thuốc mà còn cần hỗ trợ toàn diện về thể chất, tâm lý và chăm sóc cá thể hóa. Trao đổi kịp thời với đội ngũ chăm sóc và kiểm soát tác dụng phụ phù hợp có thể giúp người bệnh vượt qua quá trình điều trị và hồi phục.
Nguồn:
Tổng hợp từ internet