Hướng dẫn | Đờ tử cung: Tìm hiểu biến chứng sau sinh và xử trí cấp cứu
Đờ tử cung là tình trạng nguy kịch có thể gây băng huyết sau sinh nghiêm trọng và đe dọa tính mạng nếu không được điều trị kịp thời. Tình trạng này xảy ra khi cơ tử cung không co bóp bình thường sau khi sinh, khiến các mạch máu không được bịt kín và gây chảy máu nhiều. Đờ tử cung có thể xảy ra sau sinh thường, sinh mổ, sảy thai hoặc phá thai.
Đờ tử cung là gì?
Đờ tử cung xảy ra khi cơ tử cung không co bóp hiệu quả sau sinh, khiến các mạch máu trong tử cung, đặc biệt là các động mạch xoắn, không thể đóng lại và gây chảy máu kéo dài. Bình thường, các cơn co tử cung sau sinh sẽ chèn ép những mạch máu bị tổn thương và giúp cầm máu. Khi các cơ này không co bóp đúng cách, dòng máu không được kiểm soát hiệu quả và có thể dẫn đến chảy máu nhiều.
Đờ tử cung là một cấp cứu y khoa có thể gây mất máu nghiêm trọng và đe dọa tính mạng nếu không được điều trị kịp thời. Tình trạng này có thể xảy ra sau sinh thường hoặc sinh mổ, sảy thai hay phá thai bằng thuốc.
Nguyên nhân gây đờ tử cung
Đờ tử cung chủ yếu do cơ tử cung co bóp không hiệu quả. Sau sinh, oxytocin do tuyến yên tiết ra kích thích tử cung co bóp và giúp kiểm soát chảy máu. Nếu cơ tử cung không co bóp như bình thường, đờ tử cung có thể xảy ra và tình trạng chảy máu có thể tiếp diễn.
Các nguyên nhân và yếu tố nguy cơ cụ thể gồm:
Chuyển dạ khó hoặc kéo dài;
Tử cung căng giãn quá mức do thai lớn, đa thai hoặc nước ối quá nhiều;
Sử dụng oxytocin kéo dài để khởi phát chuyển dạ;
Một số thuốc, chẳng hạn như magiê sulfat;
U lành tính ở tử cung như u xơ;
Nhiễm trùng màng ối (viêm màng ối - màng đệm);
Béo phì.
Triệu chứng đờ tử cung
Triệu chứng chính là chảy máu sau sinh kéo dài. Chảy một ít máu ngay sau sinh là bình thường, nhưng nếu chảy máu nhiều, phải thay băng thường xuyên hoặc cảm thấy không khỏe, cần báo ngay cho bác sĩ. Chảy máu quá mức có thể gây:
Hạ huyết áp;
Tim đập nhanh;
Da nhợt nhạt;
Giảm lượng nước tiểu;
Chóng mặt;
Ngất xỉu.
Đờ tử cung được chẩn đoán như thế nào?
Bác sĩ chẩn đoán đờ tử cung bằng cách sờ nắn tử cung và đánh giá kích thước. Sau sinh mổ, bác sĩ kiểm tra tử cung sau khi đóng vết mổ; sau sinh thường, tử cung có thể được đánh giá qua thăm khám âm đạo.
Bình thường, tử cung co lại và nhỏ dần ngay sau sinh. Khi bị đờ tử cung, tử cung vẫn to và mềm. Nếu tình trạng đờ ảnh hưởng đến đoạn dưới tử cung, phần thân trên hoặc đáy tử cung vẫn có thể sờ thấy bình thường, vì vậy bác sĩ sẽ đặc biệt chú ý đến độ mềm của phần dưới tử cung.
Khoảng ba phần tư các trường hợp băng huyết sau sinh là do đờ tử cung. Khi chẩn đoán, bác sĩ cũng kiểm tra các nguyên nhân khác, bao gồm:
Rách cổ tử cung, âm đạo hoặc tử cung;
Mô nhau thai còn sót có thể gây chảy máu kéo dài.
Điều trị đờ tử cung
Đờ tử cung cần được điều trị cấp cứu để nhanh chóng cầm máu và ngăn mất máu quá mức. Bác sĩ thường áp dụng nhiều biện pháp để kiểm soát chảy máu, và có thể cần truyền máu để khôi phục thể tích máu. Các phương pháp điều trị thường dùng gồm:
Oxytocin (Pitocin): Dùng đường tĩnh mạch để kích thích tử cung co bóp và chèn ép mạch máu.
Methergine: Thuốc này có thể khắc phục đờ tử cung và cầm máu nhưng không được dùng cho người bệnh tăng huyết áp.
Prostaglandin (15-methyl-PGF2, misoprostol và các thuốc khác): Có thể tiêm hoặc đưa vào âm đạo hay trực tràng để kích thích tử cung co bóp.
Phẫu thuật: Nếu thuốc không hiệu quả, có thể cần phẫu thuật. Các thủ thuật thường dùng gồm:
Chèn gạc tử cung: Gạc được đưa vào tử cung để tạo áp lực và kiểm soát chảy máu.
Bóng chèn tử cung: Một quả bóng được đưa vào tử cung và bơm căng để tạo áp lực trực tiếp.
Thắt động mạch tử cung: Các động mạch cấp máu cho tử cung được thắt lại để cầm máu.
Cắt tử cung: Nếu các phương pháp khác không kiểm soát được tình trạng chảy máu nghiêm trọng, có thể phải cắt tử cung như biện pháp cuối cùng.
Tóm tắt
Đờ tử cung là một biến chứng nghiêm trọng sau sinh và có thể đe dọa tính mạng người mẹ nếu không được điều trị kịp thời. Nhận biết các triệu chứng, yếu tố nguy cơ và đi khám ngay khi chảy máu sau sinh bất thường có thể giúp ngăn ngừa biến chứng nặng. Có nhiều phương pháp điều trị hiệu quả, nhưng phát hiện và can thiệp sớm vẫn là yếu tố thiết yếu.
Hướng dẫn | Đờ tử cung: Tìm hiểu biến chứng sau sinh và xử trí cấp cứu
Hướng dẫn | Đờ tử cung: Tìm hiểu biến chứng sau sinh và xử trí cấp cứu
Đờ tử cung là tình trạng nguy kịch có thể gây băng huyết sau sinh nghiêm trọng và đe dọa tính mạng nếu không được điều trị kịp thời. Tình trạng này xảy ra khi cơ tử cung không co bóp bình thường sau khi sinh, khiến các mạch máu không được bịt kín và gây chảy máu nhiều. Đờ tử cung có thể xảy ra sau sinh thường, sinh mổ, sảy thai hoặc phá thai.
Đờ tử cung là gì?
Đờ tử cung xảy ra khi cơ tử cung không co bóp hiệu quả sau sinh, khiến các mạch máu trong tử cung, đặc biệt là các động mạch xoắn, không thể đóng lại và gây chảy máu kéo dài. Bình thường, các cơn co tử cung sau sinh sẽ chèn ép những mạch máu bị tổn thương và giúp cầm máu. Khi các cơ này không co bóp đúng cách, dòng máu không được kiểm soát hiệu quả và có thể dẫn đến chảy máu nhiều.
Đờ tử cung là một cấp cứu y khoa có thể gây mất máu nghiêm trọng và đe dọa tính mạng nếu không được điều trị kịp thời. Tình trạng này có thể xảy ra sau sinh thường hoặc sinh mổ, sảy thai hay phá thai bằng thuốc.
Nguyên nhân gây đờ tử cung
Đờ tử cung chủ yếu do cơ tử cung co bóp không hiệu quả. Sau sinh, oxytocin do tuyến yên tiết ra kích thích tử cung co bóp và giúp kiểm soát chảy máu. Nếu cơ tử cung không co bóp như bình thường, đờ tử cung có thể xảy ra và tình trạng chảy máu có thể tiếp diễn.
Các nguyên nhân và yếu tố nguy cơ cụ thể gồm:
Chuyển dạ khó hoặc kéo dài;
Tử cung căng giãn quá mức do thai lớn, đa thai hoặc nước ối quá nhiều;
Sử dụng oxytocin kéo dài để khởi phát chuyển dạ;
Một số thuốc, chẳng hạn như magiê sulfat;
U lành tính ở tử cung như u xơ;
Nhiễm trùng màng ối (viêm màng ối - màng đệm);
Béo phì.
Triệu chứng đờ tử cung
Triệu chứng chính là chảy máu sau sinh kéo dài. Chảy một ít máu ngay sau sinh là bình thường, nhưng nếu chảy máu nhiều, phải thay băng thường xuyên hoặc cảm thấy không khỏe, cần báo ngay cho bác sĩ. Chảy máu quá mức có thể gây:
Hạ huyết áp;
Tim đập nhanh;
Da nhợt nhạt;
Giảm lượng nước tiểu;
Chóng mặt;
Ngất xỉu.
Đờ tử cung được chẩn đoán như thế nào?
Bác sĩ chẩn đoán đờ tử cung bằng cách sờ nắn tử cung và đánh giá kích thước. Sau sinh mổ, bác sĩ kiểm tra tử cung sau khi đóng vết mổ; sau sinh thường, tử cung có thể được đánh giá qua thăm khám âm đạo.
Bình thường, tử cung co lại và nhỏ dần ngay sau sinh. Khi bị đờ tử cung, tử cung vẫn to và mềm. Nếu tình trạng đờ ảnh hưởng đến đoạn dưới tử cung, phần thân trên hoặc đáy tử cung vẫn có thể sờ thấy bình thường, vì vậy bác sĩ sẽ đặc biệt chú ý đến độ mềm của phần dưới tử cung.
Khoảng ba phần tư các trường hợp băng huyết sau sinh là do đờ tử cung. Khi chẩn đoán, bác sĩ cũng kiểm tra các nguyên nhân khác, bao gồm:
Rách cổ tử cung, âm đạo hoặc tử cung;
Mô nhau thai còn sót có thể gây chảy máu kéo dài.
Điều trị đờ tử cung
Đờ tử cung cần được điều trị cấp cứu để nhanh chóng cầm máu và ngăn mất máu quá mức. Bác sĩ thường áp dụng nhiều biện pháp để kiểm soát chảy máu, và có thể cần truyền máu để khôi phục thể tích máu. Các phương pháp điều trị thường dùng gồm:
Oxytocin (Pitocin): Dùng đường tĩnh mạch để kích thích tử cung co bóp và chèn ép mạch máu.
Methergine: Thuốc này có thể khắc phục đờ tử cung và cầm máu nhưng không được dùng cho người bệnh tăng huyết áp.
Prostaglandin (15-methyl-PGF2, misoprostol và các thuốc khác): Có thể tiêm hoặc đưa vào âm đạo hay trực tràng để kích thích tử cung co bóp.
Phẫu thuật: Nếu thuốc không hiệu quả, có thể cần phẫu thuật. Các thủ thuật thường dùng gồm:
Chèn gạc tử cung: Gạc được đưa vào tử cung để tạo áp lực và kiểm soát chảy máu.
Bóng chèn tử cung: Một quả bóng được đưa vào tử cung và bơm căng để tạo áp lực trực tiếp.
Thắt động mạch tử cung: Các động mạch cấp máu cho tử cung được thắt lại để cầm máu.
Cắt tử cung: Nếu các phương pháp khác không kiểm soát được tình trạng chảy máu nghiêm trọng, có thể phải cắt tử cung như biện pháp cuối cùng.
Tóm tắt
Đờ tử cung là một biến chứng nghiêm trọng sau sinh và có thể đe dọa tính mạng người mẹ nếu không được điều trị kịp thời. Nhận biết các triệu chứng, yếu tố nguy cơ và đi khám ngay khi chảy máu sau sinh bất thường có thể giúp ngăn ngừa biến chứng nặng. Có nhiều phương pháp điều trị hiệu quả, nhưng phát hiện và can thiệp sớm vẫn là yếu tố thiết yếu.
Nguồn:
Tổng hợp trực tuyến