Kiến thức | Những rủi ro tiềm ẩn của điều trị IVF: Chuyên gia khuyến khích trao đổi đầy đủ với bác sĩ lâm sàng
Khi thụ tinh trong ống nghiệm (IVF) trở nên phổ biến hơn tại Hoa Kỳ, khoảng 40% người cho biết họ hoặc người quen đã được điều trị hiếm muộn. Trước khi bắt đầu IVF, việc hiểu rõ các rủi ro và biến chứng tiềm ẩn là điều cần thiết để trao đổi đầy đủ với bác sĩ lâm sàng, đồng thời chuẩn bị về thể chất và tinh thần.
Tác dụng phụ của thuốc: khó chịu thường gặp khi điều hòa nội tiết
IVF sử dụng thuốc để điều hòa nội tiết và kích thích buồng trứng. Tác dụng phụ có thể bao gồm đầy bụng, bầm tím hoặc đau tại vị trí tiêm, căng tức ngực, tăng tiết dịch âm đạo, mệt mỏi, buồn nôn, nôn, đau đầu và thay đổi tâm trạng. Bác sĩ có thể điều chỉnh thuốc hoặc gợi ý cách giảm nhẹ triệu chứng.
Hội chứng quá kích buồng trứng (OHSS): nặng trong một số ít trường hợp
Một số phụ nữ đáp ứng quá mức với thuốc IVF, khiến buồng trứng sưng to và dịch rò rỉ vào ổ bụng. OHSS nhẹ thường tự khỏi, trong khi trường hợp nặng cần nhập viện và rất hiếm khi đe dọa tính mạng. Các triệu chứng gồm đau bụng, đầy bụng, tăng cân nhanh, tiểu ít, khó thở hoặc huyết khối, thường xuất hiện 1–2 tuần sau khi bắt đầu dùng thuốc.
Rủi ro khi chọc hút trứng: tổn thương cơ quan hoặc nhiễm trùng rất hiếm
Trứng được thu thập bằng kim qua đường âm đạo. Dù thủ thuật được thực hiện dưới gây mê và hướng dẫn của siêu âm, các rủi ro có thể gồm đau nhẹ, khó chịu vùng chậu, tổn thương mạch máu, tổn thương bàng quang hoặc ruột và nhiễm trùng. Cơn đau thường hết trong 1–2 ngày. Biến chứng nghiêm trọng hiếm gặp nhưng cần được chăm sóc y tế ngay lập tức.
Xoắn buồng trứng: hiếm gặp nhưng nguy hiểm
Trong quá trình IVF, buồng trứng hoặc ống dẫn trứng có thể bị xoắn và làm gián đoạn nguồn máu nuôi. Nếu không được phẫu thuật kịp thời, chức năng buồng trứng có thể bị mất. Các triệu chứng gồm đau bụng từng cơn tăng dần, buồn nôn và nôn. Đây là tình trạng cấp cứu cần phẫu thuật ngay.
Rủi ro thai kỳ: đa thai, sinh non và biến chứng nhau thai
Phụ nữ thụ thai bằng IVF đối mặt với một số rủi ro thai kỳ.
Đa thai: Những tiến bộ đã làm giảm tỷ lệ từ 23.8% trong 2007–2008 xuống 8.4% trong 2021–2022.
Thai ngoài tử cung: Khoảng 2% thai kỳ IVF là thai ngoài tử cung và có thể đe dọa tính mạng nếu không được điều trị kịp thời.
Tăng huyết áp và đái tháo đường thai kỳ: Thai kỳ IVF, đặc biệt khi sử dụng trứng hiến tặng hoặc phôi đông lạnh, có tỷ lệ tiền sản giật và đái tháo đường thai kỳ cao hơn. Nghiên cứu cho thấy IVF làm tăng nguy cơ đái tháo đường thai kỳ khoảng gấp năm lần.
Nhau tiền đạo và bong nhau thai: IVF có thể làm tăng nguy cơ bám nhau bất thường, chảy máu hoặc sinh non. Một số nghiên cứu ghi nhận nguy cơ bong nhau thai tăng 42% khi sử dụng kỹ thuật hỗ trợ sinh sản.
Sinh non và nhẹ cân: Trẻ sinh ra từ IVF có khả năng sinh sớm hoặc nhẹ cân cao hơn, dù nguyên nhân vẫn đang được nghiên cứu.
Dị tật bẩm sinh và sảy thai: Một số nghiên cứu cho thấy nguy cơ bất thường về tim hoặc tiêu hóa cao hơn đôi chút, nhưng khác biệt tổng thể là nhỏ. Tỷ lệ sảy thai khi IVF khoảng 12.5% và thay đổi theo tuổi mẹ, chỉ số khối cơ thể và phương pháp chuyển phôi.
Những hiểu lầm thường gặp
“IVF gây ung thư buồng trứng”: Sai. Nghiên cứu gần đây đã bác bỏ mối liên hệ này.
“Rủi ro IVF giống nhau ở mọi độ tuổi”: Sai. Ngay cả khi dùng trứng hiến tặng, tuổi của tử cung vẫn ảnh hưởng đến khả năng thành công và nguy cơ sảy thai. Sau tuổi 40, tỷ lệ thất bại của IVF tăng 4.2% theo mỗi năm thêm vào.
“Nam chuyển giới không thể thực hiện IVF”: Sai. Nghiên cứu cho thấy những người từng điều trị bằng liệu pháp hormone khẳng định giới vẫn có thể mang thai nhờ IVF.
Khuyến nghị lâm sàng: giao tiếp giúp quản lý rủi ro
Trước khi lựa chọn IVF, hãy trao đổi với chuyên gia hiếm muộn về hoàn cảnh của bạn, tỷ lệ thành công và các rủi ro tiềm ẩn. Các câu hỏi có thể gồm:
Tại sao phương pháp điều trị này được khuyến nghị?
Tỷ lệ thành công đối với những người có đặc điểm giống tôi như thế nào?
Tuổi của tôi sẽ ảnh hưởng đến kết quả ra sao?
Những rủi ro tiềm ẩn về thể chất và tinh thần là gì?
Làm thế nào để giảm nguy cơ đa thai?
Làm thế nào để tôi có thể nhanh chóng liên hệ với đội ngũ chăm sóc nếu xảy ra biến chứng?
Đánh giá cẩn trọng và đầy đủ thông tin có thể giúp bệnh nhân chuẩn bị cho những thách thức của IVF.
Kiến thức | Những rủi ro tiềm ẩn của điều trị IVF: Các chuyên gia khuyến khích trao đổi đầy đủ thông tin với bác sĩ lâm sàng
Kiến thức | Những rủi ro tiềm ẩn của điều trị IVF: Chuyên gia khuyến khích trao đổi đầy đủ với bác sĩ lâm sàng
Khi thụ tinh trong ống nghiệm (IVF) trở nên phổ biến hơn tại Hoa Kỳ, khoảng 40% người cho biết họ hoặc người quen đã được điều trị hiếm muộn. Trước khi bắt đầu IVF, việc hiểu rõ các rủi ro và biến chứng tiềm ẩn là điều cần thiết để trao đổi đầy đủ với bác sĩ lâm sàng, đồng thời chuẩn bị về thể chất và tinh thần.
Tác dụng phụ của thuốc: khó chịu thường gặp khi điều hòa nội tiết
IVF sử dụng thuốc để điều hòa nội tiết và kích thích buồng trứng. Tác dụng phụ có thể bao gồm đầy bụng, bầm tím hoặc đau tại vị trí tiêm, căng tức ngực, tăng tiết dịch âm đạo, mệt mỏi, buồn nôn, nôn, đau đầu và thay đổi tâm trạng. Bác sĩ có thể điều chỉnh thuốc hoặc gợi ý cách giảm nhẹ triệu chứng.
Hội chứng quá kích buồng trứng (OHSS): nặng trong một số ít trường hợp
Một số phụ nữ đáp ứng quá mức với thuốc IVF, khiến buồng trứng sưng to và dịch rò rỉ vào ổ bụng. OHSS nhẹ thường tự khỏi, trong khi trường hợp nặng cần nhập viện và rất hiếm khi đe dọa tính mạng. Các triệu chứng gồm đau bụng, đầy bụng, tăng cân nhanh, tiểu ít, khó thở hoặc huyết khối, thường xuất hiện 1–2 tuần sau khi bắt đầu dùng thuốc.
Rủi ro khi chọc hút trứng: tổn thương cơ quan hoặc nhiễm trùng rất hiếm
Trứng được thu thập bằng kim qua đường âm đạo. Dù thủ thuật được thực hiện dưới gây mê và hướng dẫn của siêu âm, các rủi ro có thể gồm đau nhẹ, khó chịu vùng chậu, tổn thương mạch máu, tổn thương bàng quang hoặc ruột và nhiễm trùng. Cơn đau thường hết trong 1–2 ngày. Biến chứng nghiêm trọng hiếm gặp nhưng cần được chăm sóc y tế ngay lập tức.
Xoắn buồng trứng: hiếm gặp nhưng nguy hiểm
Trong quá trình IVF, buồng trứng hoặc ống dẫn trứng có thể bị xoắn và làm gián đoạn nguồn máu nuôi. Nếu không được phẫu thuật kịp thời, chức năng buồng trứng có thể bị mất. Các triệu chứng gồm đau bụng từng cơn tăng dần, buồn nôn và nôn. Đây là tình trạng cấp cứu cần phẫu thuật ngay.
Rủi ro thai kỳ: đa thai, sinh non và biến chứng nhau thai
Phụ nữ thụ thai bằng IVF đối mặt với một số rủi ro thai kỳ.
Đa thai: Những tiến bộ đã làm giảm tỷ lệ từ 23.8% trong 2007–2008 xuống 8.4% trong 2021–2022.
Thai ngoài tử cung: Khoảng 2% thai kỳ IVF là thai ngoài tử cung và có thể đe dọa tính mạng nếu không được điều trị kịp thời.
Tăng huyết áp và đái tháo đường thai kỳ: Thai kỳ IVF, đặc biệt khi sử dụng trứng hiến tặng hoặc phôi đông lạnh, có tỷ lệ tiền sản giật và đái tháo đường thai kỳ cao hơn. Nghiên cứu cho thấy IVF làm tăng nguy cơ đái tháo đường thai kỳ khoảng gấp năm lần.
Nhau tiền đạo và bong nhau thai: IVF có thể làm tăng nguy cơ bám nhau bất thường, chảy máu hoặc sinh non. Một số nghiên cứu ghi nhận nguy cơ bong nhau thai tăng 42% khi sử dụng kỹ thuật hỗ trợ sinh sản.
Sinh non và nhẹ cân: Trẻ sinh ra từ IVF có khả năng sinh sớm hoặc nhẹ cân cao hơn, dù nguyên nhân vẫn đang được nghiên cứu.
Dị tật bẩm sinh và sảy thai: Một số nghiên cứu cho thấy nguy cơ bất thường về tim hoặc tiêu hóa cao hơn đôi chút, nhưng khác biệt tổng thể là nhỏ. Tỷ lệ sảy thai khi IVF khoảng 12.5% và thay đổi theo tuổi mẹ, chỉ số khối cơ thể và phương pháp chuyển phôi.
Những hiểu lầm thường gặp
“IVF gây ung thư buồng trứng”: Sai. Nghiên cứu gần đây đã bác bỏ mối liên hệ này.
“Rủi ro IVF giống nhau ở mọi độ tuổi”: Sai. Ngay cả khi dùng trứng hiến tặng, tuổi của tử cung vẫn ảnh hưởng đến khả năng thành công và nguy cơ sảy thai. Sau tuổi 40, tỷ lệ thất bại của IVF tăng 4.2% theo mỗi năm thêm vào.
“Nam chuyển giới không thể thực hiện IVF”: Sai. Nghiên cứu cho thấy những người từng điều trị bằng liệu pháp hormone khẳng định giới vẫn có thể mang thai nhờ IVF.
Khuyến nghị lâm sàng: giao tiếp giúp quản lý rủi ro
Trước khi lựa chọn IVF, hãy trao đổi với chuyên gia hiếm muộn về hoàn cảnh của bạn, tỷ lệ thành công và các rủi ro tiềm ẩn. Các câu hỏi có thể gồm:
Tại sao phương pháp điều trị này được khuyến nghị?
Tỷ lệ thành công đối với những người có đặc điểm giống tôi như thế nào?
Tuổi của tôi sẽ ảnh hưởng đến kết quả ra sao?
Những rủi ro tiềm ẩn về thể chất và tinh thần là gì?
Làm thế nào để giảm nguy cơ đa thai?
Làm thế nào để tôi có thể nhanh chóng liên hệ với đội ngũ chăm sóc nếu xảy ra biến chứng?
Đánh giá cẩn trọng và đầy đủ thông tin có thể giúp bệnh nhân chuẩn bị cho những thách thức của IVF.
Nguồn:
Tổng hợp trực tuyến