Tin tức | Vì sao trứng lão hóa nhanh hơn? Nghiên cứu chỉ ra vai trò của môi trường vi mô buồng trứng
Một nghiên cứu mới từ Đại học California, San Francisco (UCSF) đã phát hiện một “hệ sinh thái” trước đây chưa được biết đến bên trong buồng trứng. Nghiên cứu cho thấy tốc độ lão hóa của trứng phụ nữ có thể không chỉ phụ thuộc vào số lượng và chất lượng trứng mà còn chịu ảnh hưởng mạnh mẽ của môi trường vi mô tại chỗ trong buồng trứng.
Từ lâu, người ta đã biết khả năng sinh sản của phụ nữ suy giảm nhanh từ cuối độ tuổi 20, thường được cho là do số lượng trứng giảm và chất lượng di truyền suy giảm. Tuy nhiên, nghiên cứu này cho thấy buồng trứng không chỉ là một “kho chứa trứng” mà là một mạng lưới phức tạp gồm nhiều loại tế bào, dây thần kinh, cấu trúc nâng đỡ và các đáp ứng miễn dịch. Phát hiện này có thể mở ra những phương pháp mới để làm chậm quá trình lão hóa buồng trứng, bảo tồn khả năng sinh sản và thậm chí trì hoãn mãn kinh.
Do các nhà nghiên cứu UCSF Eliza Gaylord và Diana Laird dẫn đầu, nhóm nghiên cứu đã phát triển kỹ thuật chụp ảnh 3D mới, cho phép quan sát sự phân bố trong không gian của trứng ở mô nguyên vẹn mà không cần cắt buồng trứng thành các lát mỏng. Đáng ngạc nhiên, các trứng không phân bố đều mà tập trung thành từng cụm, cho thấy sự khác biệt về môi trường giữa các vùng buồng trứng có thể ảnh hưởng đến quá trình trưởng thành và lão hóa của trứng.
Nhóm cũng sử dụng phương pháp phiên mã đơn bào để phân tích hơn 100,000 tế bào từ buồng trứng chuột và người. Các mẫu bao gồm chuột ở độ tuổi từ 2 đến 12 tháng và phụ nữ ở độ tuổi 23, 30, 37 và 58. Phân tích xác định 11 loại tế bào chính, trong đó có một số thành phần quan trọng trước đây ít được chú ý trong buồng trứng.
Đáng chú ý nhất, các nhà nghiên cứu phát hiện các tế bào thần kinh đệm giống tế bào não và các dây thần kinh giao cảm điều hòa phản ứng chiến đấu hoặc bỏ chạy trong buồng trứng. Việc loại bỏ dây thần kinh giao cảm ở chuột làm giảm đáng kể số lượng trứng trưởng thành, cho thấy các dây thần kinh này có thể góp phần quyết định trứng nào bắt đầu phát triển.
Một phát hiện quan trọng khác là các nguyên bào sợi có chức năng nâng đỡ cấu trúc suy giảm theo tuổi, tương quan chặt chẽ với tình trạng viêm và xơ hóa trong buồng trứng của phụ nữ ở độ tuổi 50. Vì vậy, nhóm nghiên cứu cho rằng lão hóa buồng trứng không do một yếu tố đơn lẻ gây ra mà do những thay đổi mang tính hệ thống trên toàn bộ hệ sinh thái mô.
Laird nhận định rằng những điểm tương đồng rõ rệt giữa quá trình lão hóa buồng trứng ở chuột và người tạo nền tảng cho việc sử dụng động vật thí nghiệm để nghiên cứu sâu về lão hóa buồng trứng ở người. “Chỉ khi hiểu được cách buồng trứng thiết lập nhịp độ lão hóa, chúng ta mới có thể phát triển các phương pháp điều trị thực sự làm chậm hoặc thậm chí đảo ngược quá trình này.”
Những hướng tiếp cận tiềm năng trong tương lai bao gồm điều chỉnh hoạt động của dây thần kinh giao cảm trong buồng trứng để làm chậm sự suy giảm số lượng trứng, kéo dài thời kỳ sinh sản và có thể trì hoãn mãn kinh. Các nhà nghiên cứu cho biết những can thiệp này không chỉ có thể cải thiện khả năng sinh sản mà còn giảm nguy cơ bệnh tim mạch sau mãn kinh. Laird nói: “Trì hoãn mãn kinh có thể làm tăng nhẹ nguy cơ một số bệnh ung thư đường sinh sản, nhưng khả năng tử vong do bệnh tim mạch sau mãn kinh cao hơn 20 lần so với những nguy cơ đó.”
Những ứng dụng này vẫn đang ở giai đoạn đầu. Evelyn Telfer thuộc Đại học Edinburgh nhấn mạnh rằng nghiên cứu chỉ dựa trên mẫu của 4 phụ nữ trong một khoảng độ tuổi giới hạn, nên chưa thể trực tiếp làm cơ sở cho bất kỳ can thiệp lâm sàng nào. “Nghiên cứu cung cấp nhiều thông tin, nhưng bằng chứng vẫn còn quá sơ bộ.”
Tin tức | Vì sao trứng lão hóa nhanh hơn? Nghiên cứu chỉ ra môi trường vi mô của buồng trứng
Tin tức | Vì sao trứng lão hóa nhanh hơn? Nghiên cứu chỉ ra vai trò của môi trường vi mô buồng trứng
Một nghiên cứu mới từ Đại học California, San Francisco (UCSF) đã phát hiện một “hệ sinh thái” trước đây chưa được biết đến bên trong buồng trứng. Nghiên cứu cho thấy tốc độ lão hóa của trứng phụ nữ có thể không chỉ phụ thuộc vào số lượng và chất lượng trứng mà còn chịu ảnh hưởng mạnh mẽ của môi trường vi mô tại chỗ trong buồng trứng.
Từ lâu, người ta đã biết khả năng sinh sản của phụ nữ suy giảm nhanh từ cuối độ tuổi 20, thường được cho là do số lượng trứng giảm và chất lượng di truyền suy giảm. Tuy nhiên, nghiên cứu này cho thấy buồng trứng không chỉ là một “kho chứa trứng” mà là một mạng lưới phức tạp gồm nhiều loại tế bào, dây thần kinh, cấu trúc nâng đỡ và các đáp ứng miễn dịch. Phát hiện này có thể mở ra những phương pháp mới để làm chậm quá trình lão hóa buồng trứng, bảo tồn khả năng sinh sản và thậm chí trì hoãn mãn kinh.
Do các nhà nghiên cứu UCSF Eliza Gaylord và Diana Laird dẫn đầu, nhóm nghiên cứu đã phát triển kỹ thuật chụp ảnh 3D mới, cho phép quan sát sự phân bố trong không gian của trứng ở mô nguyên vẹn mà không cần cắt buồng trứng thành các lát mỏng. Đáng ngạc nhiên, các trứng không phân bố đều mà tập trung thành từng cụm, cho thấy sự khác biệt về môi trường giữa các vùng buồng trứng có thể ảnh hưởng đến quá trình trưởng thành và lão hóa của trứng.
Nhóm cũng sử dụng phương pháp phiên mã đơn bào để phân tích hơn 100,000 tế bào từ buồng trứng chuột và người. Các mẫu bao gồm chuột ở độ tuổi từ 2 đến 12 tháng và phụ nữ ở độ tuổi 23, 30, 37 và 58. Phân tích xác định 11 loại tế bào chính, trong đó có một số thành phần quan trọng trước đây ít được chú ý trong buồng trứng.
Đáng chú ý nhất, các nhà nghiên cứu phát hiện các tế bào thần kinh đệm giống tế bào não và các dây thần kinh giao cảm điều hòa phản ứng chiến đấu hoặc bỏ chạy trong buồng trứng. Việc loại bỏ dây thần kinh giao cảm ở chuột làm giảm đáng kể số lượng trứng trưởng thành, cho thấy các dây thần kinh này có thể góp phần quyết định trứng nào bắt đầu phát triển.
Một phát hiện quan trọng khác là các nguyên bào sợi có chức năng nâng đỡ cấu trúc suy giảm theo tuổi, tương quan chặt chẽ với tình trạng viêm và xơ hóa trong buồng trứng của phụ nữ ở độ tuổi 50. Vì vậy, nhóm nghiên cứu cho rằng lão hóa buồng trứng không do một yếu tố đơn lẻ gây ra mà do những thay đổi mang tính hệ thống trên toàn bộ hệ sinh thái mô.
Laird nhận định rằng những điểm tương đồng rõ rệt giữa quá trình lão hóa buồng trứng ở chuột và người tạo nền tảng cho việc sử dụng động vật thí nghiệm để nghiên cứu sâu về lão hóa buồng trứng ở người. “Chỉ khi hiểu được cách buồng trứng thiết lập nhịp độ lão hóa, chúng ta mới có thể phát triển các phương pháp điều trị thực sự làm chậm hoặc thậm chí đảo ngược quá trình này.”
Những hướng tiếp cận tiềm năng trong tương lai bao gồm điều chỉnh hoạt động của dây thần kinh giao cảm trong buồng trứng để làm chậm sự suy giảm số lượng trứng, kéo dài thời kỳ sinh sản và có thể trì hoãn mãn kinh. Các nhà nghiên cứu cho biết những can thiệp này không chỉ có thể cải thiện khả năng sinh sản mà còn giảm nguy cơ bệnh tim mạch sau mãn kinh. Laird nói: “Trì hoãn mãn kinh có thể làm tăng nhẹ nguy cơ một số bệnh ung thư đường sinh sản, nhưng khả năng tử vong do bệnh tim mạch sau mãn kinh cao hơn 20 lần so với những nguy cơ đó.”
Những ứng dụng này vẫn đang ở giai đoạn đầu. Evelyn Telfer thuộc Đại học Edinburgh nhấn mạnh rằng nghiên cứu chỉ dựa trên mẫu của 4 phụ nữ trong một khoảng độ tuổi giới hạn, nên chưa thể trực tiếp làm cơ sở cho bất kỳ can thiệp lâm sàng nào. “Nghiên cứu cung cấp nhiều thông tin, nhưng bằng chứng vẫn còn quá sơ bộ.”
Nguồn bài viết:
Tổng hợp trực tuyến