Tin tức | Suy giảm khả năng sinh sản không chỉ liên quan đến trứng: Lần đầu lập bản đồ môi trường buồng trứng
Từ lâu, suy giảm khả năng sinh sản theo tuổi chủ yếu được cho là do số lượng trứng ít hơn và chất lượng kém hơn. Một nghiên cứu mới cho thấy số phận của trứng cũng có thể phụ thuộc vào hệ sinh thái tế bào rộng lớn hơn trong buồng trứng, vốn bị bỏ qua trong thời gian dài.
Eliza Gaylord và các cộng sự tại Đại học California, San Francisco (UCSF) đã sử dụng kỹ thuật chụp ảnh 3D mới để quan sát toàn bộ buồng trứng người và chuột mà không cần cắt lát, trực tiếp hình dung sự phân bố của trứng trong mô nguyên vẹn.
Trứng không phân bố đồng đều mà tập trung thành từng cụm ở những vùng nhất định, cho thấy môi trường cục bộ trong buồng trứng có thể ảnh hưởng đến quá trình lão hóa và thời điểm trưởng thành của trứng.
Nhóm nghiên cứu kết hợp phương pháp này với giải mã transcriptome đơn bào của hơn 100,000 tế bào từ buồng trứng chuột và người. Các mẫu chuột có độ tuổi từ 2 đến 12 tháng; các mẫu người được lấy từ bốn phụ nữ ở độ tuổi 23, 30, 37 và 58. Mười một loại tế bào chính đã được xác định.
Đáng chú ý nhất, các nhà nghiên cứu phát hiện tế bào thần kinh đệm và các dây thần kinh giao cảm trong buồng trứng. Tế bào thần kinh đệm thường được biết đến ở não, nơi chúng nuôi dưỡng tế bào thần kinh, loại bỏ chất thải và hỗ trợ phục hồi; thần kinh giao cảm điều hòa phản ứng chống trả hoặc bỏ chạy. Việc loại bỏ thần kinh giao cảm ở chuột làm giảm đáng kể số lượng trứng trưởng thành, cho thấy các dây thần kinh này giúp kiểm soát thời điểm trứng bắt đầu phát triển.
Các nguyên bào sợi buồng trứng, có vai trò nâng đỡ cấu trúc, suy giảm theo tuổi. Sự mất đi của chúng dường như liên quan đến tình trạng viêm và xơ hóa gia tăng, đặc biệt rõ rệt trong mẫu 58 tuổi.
Diana Laird của UCSF cho biết lão hóa buồng trứng không đơn thuần là vấn đề của trứng mà là sự mất cân bằng dần dần trong toàn bộ hệ sinh thái tế bào. Buồng trứng chuột và người cho thấy nhiều điểm tương đồng rõ rệt về tế bào trong quá trình lão hóa.
“Sự tương đồng này ủng hộ việc sử dụng chuột thí nghiệm để mô hình hóa quá trình lão hóa buồng trứng ở người”, Laird nói. “Với bản đồ này, chúng ta có thể bắt đầu tìm hiểu yếu tố quyết định tốc độ lão hóa buồng trứng và phát triển các phương pháp làm chậm hoặc thậm chí đảo ngược quá trình đó.”
Một hướng tiếp cận trong tương lai có thể là điều chỉnh hoạt động của thần kinh giao cảm để làm chậm quá trình suy giảm trứng, kéo dài thời gian có khả năng sinh sản và trì hoãn mãn kinh. Về lý thuyết, điều này có thể bảo tồn khả năng sinh sản và giảm các nguy cơ sau mãn kinh như bệnh tim mạch.
Laird lưu ý rằng mãn kinh muộn có thể làm tăng một số nguy cơ ung thư cơ quan sinh sản, nhưng tỷ lệ tử vong do bệnh tim mạch sau mãn kinh cao hơn khoảng 20 lần.
Việc ứng dụng lâm sàng vẫn còn xa. Evelyn Telfer thuộc Đại học Edinburgh cảnh báo rằng dữ liệu ở người chỉ đến từ bốn phụ nữ trong một khoảng tuổi giới hạn và chưa đủ cơ sở để áp dụng các phương pháp điều trị làm thay đổi việc sử dụng nang noãn hoặc trì hoãn mất trứng.
Tuy vậy, nghiên cứu này cung cấp bản đồ có hệ thống đầu tiên về các mạng lưới tế bào và thần kinh trong buồng trứng, mở ra góc nhìn mới về quá trình lão hóa sinh sản nữ giới cũng như các hướng nghiên cứu về bảo tồn khả năng sinh sản và sức khỏe sau mãn kinh.
Tin tức | Suy giảm khả năng sinh sản không chỉ liên quan đến trứng: Môi trường buồng trứng lần đầu được lập bản đồ
Tin tức | Suy giảm khả năng sinh sản không chỉ liên quan đến trứng: Lần đầu lập bản đồ môi trường buồng trứng
Từ lâu, suy giảm khả năng sinh sản theo tuổi chủ yếu được cho là do số lượng trứng ít hơn và chất lượng kém hơn. Một nghiên cứu mới cho thấy số phận của trứng cũng có thể phụ thuộc vào hệ sinh thái tế bào rộng lớn hơn trong buồng trứng, vốn bị bỏ qua trong thời gian dài.
Eliza Gaylord và các cộng sự tại Đại học California, San Francisco (UCSF) đã sử dụng kỹ thuật chụp ảnh 3D mới để quan sát toàn bộ buồng trứng người và chuột mà không cần cắt lát, trực tiếp hình dung sự phân bố của trứng trong mô nguyên vẹn.
Trứng không phân bố đồng đều mà tập trung thành từng cụm ở những vùng nhất định, cho thấy môi trường cục bộ trong buồng trứng có thể ảnh hưởng đến quá trình lão hóa và thời điểm trưởng thành của trứng.
Nhóm nghiên cứu kết hợp phương pháp này với giải mã transcriptome đơn bào của hơn 100,000 tế bào từ buồng trứng chuột và người. Các mẫu chuột có độ tuổi từ 2 đến 12 tháng; các mẫu người được lấy từ bốn phụ nữ ở độ tuổi 23, 30, 37 và 58. Mười một loại tế bào chính đã được xác định.
Đáng chú ý nhất, các nhà nghiên cứu phát hiện tế bào thần kinh đệm và các dây thần kinh giao cảm trong buồng trứng. Tế bào thần kinh đệm thường được biết đến ở não, nơi chúng nuôi dưỡng tế bào thần kinh, loại bỏ chất thải và hỗ trợ phục hồi; thần kinh giao cảm điều hòa phản ứng chống trả hoặc bỏ chạy. Việc loại bỏ thần kinh giao cảm ở chuột làm giảm đáng kể số lượng trứng trưởng thành, cho thấy các dây thần kinh này giúp kiểm soát thời điểm trứng bắt đầu phát triển.
Các nguyên bào sợi buồng trứng, có vai trò nâng đỡ cấu trúc, suy giảm theo tuổi. Sự mất đi của chúng dường như liên quan đến tình trạng viêm và xơ hóa gia tăng, đặc biệt rõ rệt trong mẫu 58 tuổi.
Diana Laird của UCSF cho biết lão hóa buồng trứng không đơn thuần là vấn đề của trứng mà là sự mất cân bằng dần dần trong toàn bộ hệ sinh thái tế bào. Buồng trứng chuột và người cho thấy nhiều điểm tương đồng rõ rệt về tế bào trong quá trình lão hóa.
“Sự tương đồng này ủng hộ việc sử dụng chuột thí nghiệm để mô hình hóa quá trình lão hóa buồng trứng ở người”, Laird nói. “Với bản đồ này, chúng ta có thể bắt đầu tìm hiểu yếu tố quyết định tốc độ lão hóa buồng trứng và phát triển các phương pháp làm chậm hoặc thậm chí đảo ngược quá trình đó.”
Một hướng tiếp cận trong tương lai có thể là điều chỉnh hoạt động của thần kinh giao cảm để làm chậm quá trình suy giảm trứng, kéo dài thời gian có khả năng sinh sản và trì hoãn mãn kinh. Về lý thuyết, điều này có thể bảo tồn khả năng sinh sản và giảm các nguy cơ sau mãn kinh như bệnh tim mạch.
Laird lưu ý rằng mãn kinh muộn có thể làm tăng một số nguy cơ ung thư cơ quan sinh sản, nhưng tỷ lệ tử vong do bệnh tim mạch sau mãn kinh cao hơn khoảng 20 lần.
Việc ứng dụng lâm sàng vẫn còn xa. Evelyn Telfer thuộc Đại học Edinburgh cảnh báo rằng dữ liệu ở người chỉ đến từ bốn phụ nữ trong một khoảng tuổi giới hạn và chưa đủ cơ sở để áp dụng các phương pháp điều trị làm thay đổi việc sử dụng nang noãn hoặc trì hoãn mất trứng.
Tuy vậy, nghiên cứu này cung cấp bản đồ có hệ thống đầu tiên về các mạng lưới tế bào và thần kinh trong buồng trứng, mở ra góc nhìn mới về quá trình lão hóa sinh sản nữ giới cũng như các hướng nghiên cứu về bảo tồn khả năng sinh sản và sức khỏe sau mãn kinh.
Nguồn bài viết:
Tổng hợp trực tuyến