Rehber | Pelvik inflamatuvar hastalık (PID): Cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar ve kadın doğurganlığı
Pelvik inflamatuvar hastalık (PID), genellikle bel soğukluğu veya klamidya gibi cinsel yolla bulaşan bir enfeksiyonun (CYBE) neden olduğu, kadın üreme organlarının enfeksiyonudur. PID, alt karın ağrısına neden olabilir, doğurganlığı etkileyebilir ve tedavi edilmezse uzun vadeli komplikasyonlara yol açabilir.
PID'nin nedenleri
PID'ye genellikle, en sık klamidya veya bel soğukluğu olmak üzere bir CYBE neden olur. Bu bakteriler korunmasız cinsel ilişki yoluyla vajinaya veya rahim ağzına girerek rahim, fallop tüpleri ve yumurtalıklar gibi üreme organlarına doğru ilerler. Rahim içi araç (RİA) kullanımı, adet görme, doğum, düşük veya kürtaj ve rahim ameliyatı gibi diğer etkenler de PID'ye yol açabilir.
Nadir durumlarda grip, zatürre ve streptokok enfeksiyonu gibi enfeksiyonlar da PID'ye neden olabilir.
PID belirtileri
Erken belirtiler hafif olabilir. Enfeksiyon kötüleştikçe şu belirtiler görülebilir:
Alt karın ve pelvik ağrı
Artmış, yeşil veya sarı renkli ve kötü kokulu vajinal akıntı
Daha yoğun adet kanaması
Adet dönemleri arasında kanama
Cinsel ilişki sırasında ağrı veya kanama
Ateş ve titreme
Ağrılı veya zor idrara çıkma
Kusma veya bulantı
Şiddetli enfeksiyon acil tedavi gerektirebilir. Şu durumlarda derhal tıbbi yardım alın:
Şiddetli alt karın ağrısı
Bayılma gibi şok belirtileri
38.3°C'nin üzerinde ateş
Şiddetli kusma
PID için risk faktörleri
Riski artırabilecek etkenler şunlardır:
Birden fazla cinsel partnere sahip olmak veya birden fazla partneri olan bir partnerle ilişki yaşamak
Sık vajinal duş yapmak
Prezervatifsiz cinsel ilişki
PID veya CYBE öyküsü
Rahim içi araç (RİA) kullanımı
Tüp ligasyonu öyküsü
PID tanısı
Doktor belirtileri, cinsel partnerleri ve CYBE öyküsünü sorar. Pelvik muayene sırasında rahim ağzı, rahim ve diğer organlar şişlik veya hassasiyet açısından değerlendirilir. Gerekirse, klamidya ve bel soğukluğu gibi CYBE'leri test etmek için vajinal ve rahim ağzı akıntısı örnekleri laboratuvara gönderilir.
Diğer testler şunları içerebilir:
CYBE veya diğer enfeksiyon belirtilerini saptamak için kan ve idrar testleri
Pelvik organları incelemek için ultrason
Diğer testler kesin sonuç vermezse, pelvik organları doğrudan görüntülemek için laparoskopi veya enfeksiyonu kontrol etmek için rahim dokusu biyopsisi.
PID tedavisi
PID genellikle enfeksiyona neden olan bakterileri öldürmek için antibiyotiklerle tedavi edilir. Yaygın antibiyotikler arasında seftriakson, doksisiklin ve metronidazol bulunur. Şiddetli enfeksiyon, antibiyotik kombinasyonu gerektirebilir.
Antibiyotikler enfeksiyonu temizleyebilir, ancak enfeksiyonun daha önce neden olduğu yara dokusunu ortadan kaldıramaz. Bu nedenle uzun vadeli yara oluşumunu önlemek için erken tedavi önemlidir.
Yeniden enfeksiyonu önlemek için cinsel partnerlerin de antibiyotik tedavisi alması gerekir. Belirti olmasa bile partner, PID'ye neden olan bakterileri taşıyor olabilir. Her iki partner de tedavi tamamlanana ve belirtiler ortadan kalkana kadar cinsel ilişkiden kaçınmalıdır.
PID komplikasyonları
Antibiyotikler PID'yi etkili bir şekilde tedavi edebilse de tedavinin gecikmesi pelvik bölgede yara dokusu kalmasına ve şu sorunlara neden olabilir:
Kronik pelvik ağrı: PID'li kişilerin yaklaşık üçte birinde, iltihaplanma ve yara oluşumu nedeniyle aylarca veya yıllarca süren pelvik ağrı görülür. Tekrarlayan PID bu riski artırabilir.
Kısırlık: PID, fallop tüplerine zarar vererek kısırlığa neden olabilir. PID'li kişilerde kısırlık oranı, PID'si olmayan kadınlarınkinden yaklaşık beş kat daha yüksektir.
Apse: PID, fallop tüplerinde ve yumurtalıklarda apselere neden olabilir. Tedavi edilmeyen apseler şiddetli enfeksiyona dönüşebilir.
Dış gebelik: PID, dış gebelik riskini artırır. Hasar, döllenmiş yumurtanın rahme ulaşmasını engelleyerek fallop tüpüne yerleşmesine neden olabilir. Gebelik normal şekilde devam edemez ve hayati tehlike oluşturabilir.
Özet
PID, genellikle bir CYBE'nin neden olduğu kadın üreme sistemi enfeksiyonudur. Antibiyotiklerle tedavi edilebilir, ancak gecikme kısırlık ve kronik pelvik ağrı gibi ciddi komplikasyonlara yol açabileceğinden zamanında tıbbi bakım şarttır.
PID hakkında sık sorulan sorular
Partnerime PID olduğumu söylemeli miyim?
Evet. Partnerinize söyleyin; böylece test yaptırıp tedavi olabilir ve yeniden enfeksiyon riski azalır.
Bakteriyel vajinoz (BV) PID'ye neden olabilir mi?
Evet. En yaygın nedenler klamidya ve bel soğukluğu olsa da BV gibi cinsel yolla bulaşmayan enfeksiyonlar da PID'ye neden olabilir.
PID için en etkili antibiyotikler hangileridir?
Yaygın antibiyotikler arasında seftriakson, doksisiklin ve metronidazol bulunur. Doktor, duruma göre farklı kombinasyonlar önerebilir.
Rehber | Pelvik İnflamatuvar Hastalık (PID): Cinsel Yolla Bulaşan Enfeksiyonlar ve Kadın Doğurganlığı
Rehber | Pelvik inflamatuvar hastalık (PID): Cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar ve kadın doğurganlığı
Pelvik inflamatuvar hastalık (PID), genellikle bel soğukluğu veya klamidya gibi cinsel yolla bulaşan bir enfeksiyonun (CYBE) neden olduğu, kadın üreme organlarının enfeksiyonudur. PID, alt karın ağrısına neden olabilir, doğurganlığı etkileyebilir ve tedavi edilmezse uzun vadeli komplikasyonlara yol açabilir.
PID'nin nedenleri
PID'ye genellikle, en sık klamidya veya bel soğukluğu olmak üzere bir CYBE neden olur. Bu bakteriler korunmasız cinsel ilişki yoluyla vajinaya veya rahim ağzına girerek rahim, fallop tüpleri ve yumurtalıklar gibi üreme organlarına doğru ilerler. Rahim içi araç (RİA) kullanımı, adet görme, doğum, düşük veya kürtaj ve rahim ameliyatı gibi diğer etkenler de PID'ye yol açabilir.
Nadir durumlarda grip, zatürre ve streptokok enfeksiyonu gibi enfeksiyonlar da PID'ye neden olabilir.
PID belirtileri
Erken belirtiler hafif olabilir. Enfeksiyon kötüleştikçe şu belirtiler görülebilir:
Alt karın ve pelvik ağrı
Artmış, yeşil veya sarı renkli ve kötü kokulu vajinal akıntı
Daha yoğun adet kanaması
Adet dönemleri arasında kanama
Cinsel ilişki sırasında ağrı veya kanama
Ateş ve titreme
Ağrılı veya zor idrara çıkma
Kusma veya bulantı
Şiddetli enfeksiyon acil tedavi gerektirebilir. Şu durumlarda derhal tıbbi yardım alın:
Şiddetli alt karın ağrısı
Bayılma gibi şok belirtileri
38.3°C'nin üzerinde ateş
Şiddetli kusma
PID için risk faktörleri
Riski artırabilecek etkenler şunlardır:
Birden fazla cinsel partnere sahip olmak veya birden fazla partneri olan bir partnerle ilişki yaşamak
Sık vajinal duş yapmak
Prezervatifsiz cinsel ilişki
PID veya CYBE öyküsü
Rahim içi araç (RİA) kullanımı
Tüp ligasyonu öyküsü
PID tanısı
Doktor belirtileri, cinsel partnerleri ve CYBE öyküsünü sorar. Pelvik muayene sırasında rahim ağzı, rahim ve diğer organlar şişlik veya hassasiyet açısından değerlendirilir. Gerekirse, klamidya ve bel soğukluğu gibi CYBE'leri test etmek için vajinal ve rahim ağzı akıntısı örnekleri laboratuvara gönderilir.
Diğer testler şunları içerebilir:
CYBE veya diğer enfeksiyon belirtilerini saptamak için kan ve idrar testleri
Pelvik organları incelemek için ultrason
Diğer testler kesin sonuç vermezse, pelvik organları doğrudan görüntülemek için laparoskopi veya enfeksiyonu kontrol etmek için rahim dokusu biyopsisi.
PID tedavisi
PID genellikle enfeksiyona neden olan bakterileri öldürmek için antibiyotiklerle tedavi edilir. Yaygın antibiyotikler arasında seftriakson, doksisiklin ve metronidazol bulunur. Şiddetli enfeksiyon, antibiyotik kombinasyonu gerektirebilir.
Antibiyotikler enfeksiyonu temizleyebilir, ancak enfeksiyonun daha önce neden olduğu yara dokusunu ortadan kaldıramaz. Bu nedenle uzun vadeli yara oluşumunu önlemek için erken tedavi önemlidir.
Yeniden enfeksiyonu önlemek için cinsel partnerlerin de antibiyotik tedavisi alması gerekir. Belirti olmasa bile partner, PID'ye neden olan bakterileri taşıyor olabilir. Her iki partner de tedavi tamamlanana ve belirtiler ortadan kalkana kadar cinsel ilişkiden kaçınmalıdır.
PID komplikasyonları
Antibiyotikler PID'yi etkili bir şekilde tedavi edebilse de tedavinin gecikmesi pelvik bölgede yara dokusu kalmasına ve şu sorunlara neden olabilir:
Kronik pelvik ağrı: PID'li kişilerin yaklaşık üçte birinde, iltihaplanma ve yara oluşumu nedeniyle aylarca veya yıllarca süren pelvik ağrı görülür. Tekrarlayan PID bu riski artırabilir.
Kısırlık: PID, fallop tüplerine zarar vererek kısırlığa neden olabilir. PID'li kişilerde kısırlık oranı, PID'si olmayan kadınlarınkinden yaklaşık beş kat daha yüksektir.
Apse: PID, fallop tüplerinde ve yumurtalıklarda apselere neden olabilir. Tedavi edilmeyen apseler şiddetli enfeksiyona dönüşebilir.
Dış gebelik: PID, dış gebelik riskini artırır. Hasar, döllenmiş yumurtanın rahme ulaşmasını engelleyerek fallop tüpüne yerleşmesine neden olabilir. Gebelik normal şekilde devam edemez ve hayati tehlike oluşturabilir.
Özet
PID, genellikle bir CYBE'nin neden olduğu kadın üreme sistemi enfeksiyonudur. Antibiyotiklerle tedavi edilebilir, ancak gecikme kısırlık ve kronik pelvik ağrı gibi ciddi komplikasyonlara yol açabileceğinden zamanında tıbbi bakım şarttır.
PID hakkında sık sorulan sorular
Partnerime PID olduğumu söylemeli miyim?
Evet. Partnerinize söyleyin; böylece test yaptırıp tedavi olabilir ve yeniden enfeksiyon riski azalır.
Bakteriyel vajinoz (BV) PID'ye neden olabilir mi?
Evet. En yaygın nedenler klamidya ve bel soğukluğu olsa da BV gibi cinsel yolla bulaşmayan enfeksiyonlar da PID'ye neden olabilir.
PID için en etkili antibiyotikler hangileridir?
Yaygın antibiyotikler arasında seftriakson, doksisiklin ve metronidazol bulunur. Doktor, duruma göre farklı kombinasyonlar önerebilir.
Kaynak:
Çevrim içi derlenmiştir