Hướng dẫn | Ngôi thai ngược: Nguyên nhân và cách xử trí

Hướng dẫn | Ngôi thai ngược: Nguyên nhân và cách xử trí

Vào cuối thai kỳ, khi thai nhi lớn lên, không gian để cử động trong tử cung giảm dần. Hầu hết thai nhi tự nhiên xoay đầu xuống để chuẩn bị đi qua đường sinh. Một số vẫn ở ngôi ngược, với đầu ở phía trên còn mông hoặc chân nằm ở vị trí sẽ ra trước. Sinh ngôi ngược có nhiều nguy cơ hơn sinh ngôi đầu và cần được chăm sóc y tế chuyên sâu.

Ngôi thai ngược là gì?

Hầu hết thai nhi xoay đầu xuống trước khi sinh, đây là tư thế sinh phổ biến và an toàn nhất. Ở ngôi thai ngược, mông hoặc chân ra trước đầu. Tình trạng này gây khó khăn cho bác sĩ sản khoa và có nguy cơ cũng như mức độ phức tạp cao hơn.

Nếu sinh nở thuận lợi, trẻ sinh ngôi ngược nhìn chung không gặp vấn đề sức khỏe lâu dài và phát triển như những trẻ khác. Ngôi ngang, khi thai nằm ngang trong tử cung, cần được sinh mổ.

Nguyên nhân ngôi thai ngược

Ngôi thai ngược thường gặp ở giai đoạn đầu thai kỳ, nhưng hầu hết thai nhi xoay đầu xuống vào khoảng 36 đến 37 tuần. Khoảng 3%–4% thai nhi vẫn ở ngôi ngược khi đủ tháng. Các yếu tố làm tăng khả năng này gồm:

Mang thai lần đầu

Quá ít hoặc quá nhiều nước ối

Nhau tiền đạo

Đa thai

Dấu hiệu ngôi thai ngược

Ngôi thai ngược không làm thay đổi trải nghiệm thai kỳ nói chung; các triệu chứng sớm như buồn nôn và nôn cũng tương tự. Sản phụ có thể cảm thấy thai đạp ở vùng bụng dưới và sờ thấy một khối cứng, là đầu thai nhi, gần xương sườn. Bác sĩ có thể đánh giá vị trí thai bằng cách sờ nắn, và siêu âm có thể xác nhận tình trạng này.

Có thể xoay thai ngôi ngược không?

Vào khoảng 36 tuần, bác sĩ có thể đề nghị xoay thai ngoài (ECV), tức tạo áp lực lên bụng để xoay thai nhi về ngôi đầu. Thủ thuật này được xem là an toàn nhưng có thể gây khó chịu nhẹ. Nếu thành công, sản phụ có thể sinh đường âm đạo.

ECV thành công trong khoảng 50% số trường hợp. Ngay cả sau khi xoay thai thành công, bác sĩ có thể khuyến nghị chuẩn bị sinh mổ phòng trường hợp cấp cứu xảy ra trong chuyển dạ.

Các lựa chọn sinh

Gần đến ngày dự sinh, hãy trao đổi với bác sĩ về các lựa chọn sinh. Những lựa chọn thường gặp là sinh ngả âm đạo ngôi ngược và sinh mổ chủ động. Sinh mổ chủ động nhìn chung an toàn hơn cho em bé. Nếu chọn sinh ngả âm đạo, sản phụ nên sinh tại bệnh viện được trang bị đầy đủ để có thể sinh mổ cấp cứu khi cần.

Bác sĩ có thể khuyên không nên sinh ngả âm đạo trong những trường hợp như ngôi mông thiếu, cân nặng thai nhi bất thường quá cao hoặc quá thấp, hay có biến chứng thai kỳ.

Sinh mổ khi ngôi thai ngược

Trong hầu hết trường hợp, nên sinh mổ chủ động vào 39 tuần để phổi của em bé có thời gian trưởng thành. Nếu chuyển dạ bắt đầu trước lịch mổ, bác sĩ sẽ đánh giá nên tiến hành sinh mổ hay sinh ngả âm đạo.

Mặc dù sinh mổ an toàn hơn cho em bé, nguy cơ đối với người mẹ bao gồm chảy máu nhiều, nhiễm trùng sau phẫu thuật và khả năng phải sinh mổ trong những lần mang thai sau cao hơn.

Nguy cơ khi sinh ngôi ngược

Biến chứng nguy hiểm nhất là đầu thai nhi bị mắc kẹt trong đường sinh sau khi cơ thể đã ra ngoài. Dây rốn bị chèn ép hoặc sa xuống có thể làm gián đoạn việc cung cấp oxy và gây tổn thương não nghiêm trọng.

Trẻ sinh ngôi ngược cũng có nguy cơ mắc chứng loạn sản phát triển khớp háng cao hơn, có thể dẫn đến trật khớp háng. Có thể cần siêu âm khớp háng vào 4 đến 6 tuần sau sinh để chẩn đoán.

Kết luận

Bệnh viện được trang bị đầy đủ là điều cần thiết để sinh ngôi ngược an toàn. Dù sinh ngả âm đạo hay sinh mổ, hầu hết trẻ sinh ngôi ngược đều tăng trưởng và phát triển bình thường mà không có ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe.

Nguồn:

Tổng hợp từ các nguồn trực tuyến