Kiến thức | Kinh nguyệt không đều và thai kỳ: Kiểm soát các vấn đề rụng trứng
Rụng trứng không đều hoặc bất thường là một nguyên nhân hàng đầu gây vô sinh, chiếm khoảng 30% đến 40% trong tổng số trường hợp. Kinh nguyệt không đều, mất kinh hoặc ra máu bất thường thường cho thấy quá trình rụng trứng không xảy ra; tình trạng này được gọi là rối loạn phóng noãn hoặc không rụng trứng.
Mặc dù tình trạng không rụng trứng thường có thể được điều trị bằng thuốc kích thích rụng trứng, trước tiên bác sĩ phải đánh giá các bệnh lý khác có thể cản trở rụng trứng, chẳng hạn như bệnh tuyến giáp hoặc rối loạn tuyến thượng thận và tuyến yên.
1. Điều trị vấn đề rụng trứng để hỗ trợ mang thai
Sau khi loại trừ các vấn đề sức khỏe khác, bác sĩ có thể kê thuốc kích thích rụng trứng. Clomiphene (Clomid và Serophene) thường được sử dụng vì có hiệu quả và đã được kê đơn trong nhiều thập kỷ. Khác với nhiều thuốc hỗ trợ sinh sản, clomiphene được dùng đường uống thay vì tiêm. Thuốc kích thích rụng trứng và cải thiện tình trạng rụng trứng không đều bằng cách tăng số lượng trứng được buồng trứng tuyển chọn.
Clomiphene có hiệu quả với hầu hết phụ nữ không rụng trứng. Khoảng 10% phụ nữ dùng thuốc để điều trị vô sinh có thể mang đa thai, thường là song thai, so với tỷ lệ sinh đôi khoảng 1% trong dân số nói chung.
Liều khởi đầu thông thường là 50 mg mỗi ngày trong năm ngày, bắt đầu vào ngày 3, 4 hoặc 5 của chu kỳ kinh. Rụng trứng thường bắt đầu khoảng bảy ngày sau liều cuối cùng. Nếu không rụng trứng, liều dùng hằng tháng có thể tăng thêm 50 mg, tối đa 150 mg. Khi bắt đầu rụng trứng, hầu hết bác sĩ khuyến nghị tiếp tục dùng clomiphene trong 3 đến 6 tháng. Nếu không mang thai, bác sĩ có thể khuyến nghị một thuốc khác hoặc giới thiệu đến chuyên gia hỗ trợ sinh sản.
Thuốc kích thích rụng trứng đôi khi có thể khiến chất nhầy cổ tử cung kém thuận lợi cho tinh trùng, ngăn tinh trùng đi vào tử cung. Có thể khắc phục bằng phương pháp bơm tinh trùng vào buồng tử cung (IUI), trong đó tinh trùng đã được chuẩn bị đặc biệt được đưa trực tiếp vào tử cung. Những thuốc này cũng có thể làm mỏng nội mạc tử cung.
Tùy tình trạng của bệnh nhân, bác sĩ có thể khuyến nghị các thuốc khác như Gonal-F hoặc các hormone dạng tiêm khác để kích thích sự phát triển của nang noãn và trứng. Đôi khi được gọi là thuốc kích thích đa noãn, các thuốc này thường được tiêm dưới da. Những hormone này có thể kích thích buồng trứng quá mức, gây đầy bụng và khó chịu. Trường hợp nặng có thể nguy hiểm và cần nhập viện, vì vậy bác sĩ theo dõi nồng độ estrogen bằng siêu âm âm đạo và xét nghiệm máu thường xuyên. Khoảng 90% phụ nữ rụng trứng khi dùng các thuốc này, và 20% đến 60% người có thai.
2. Hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS)
Hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS) là một rối loạn rụng trứng phổ biến, ảnh hưởng đến khoảng 5% đến 10% phụ nữ trong độ tuổi sinh sản. PCOS là tình trạng mất cân bằng hormone có thể làm suy giảm chức năng buồng trứng. Buồng trứng thường to lên và có nhiều nang nhỏ chứa dịch. Các triệu chứng gồm:
Mất kinh, kinh nguyệt không đều hoặc ra máu bất thường
Không rụng trứng hoặc rụng trứng không đều
Béo phì hoặc tăng cân, mặc dù phụ nữ nhẹ cân cũng có thể mắc PCOS
Kháng insulin, một dấu hiệu tiền tiểu đường
Cao huyết áp
Cholesterol bất thường và triglyceride cao
Rậm lông trên cơ thể và mặt (chứng rậm lông)
Mụn trứng cá hoặc da dầu
Tóc thưa hoặc rụng tóc kiểu nam
3. Mang thai khi mắc PCOS
Ở bệnh nhân PCOS thừa cân, giảm cân có thể cải thiện cơ hội mang thai. Bác sĩ cũng có thể kê thuốc làm giảm nồng độ insulin vì insulin tăng cao do kháng insulin thường gặp ở phụ nữ mắc PCOS. Nồng độ insulin cao kéo dài có thể dẫn đến tiểu đường. PCOS không điều trị có thể làm tăng nguy cơ bệnh tim, tiểu đường type 2 và ung thư nội mạc tử cung.
Mặc dù không thể chữa khỏi PCOS, các phương pháp điều trị có thể giảm triệu chứng và tình trạng vô sinh liên quan. Kích thích rụng trứng, đặc biệt ở phụ nữ đang cố gắng thụ thai, cùng với điều trị kháng insulin thường có thể khôi phục sự rụng trứng và kinh nguyệt đều đặn.
Thụ tinh trong ống nghiệm (IVF) là một lựa chọn tiềm năng khác cho phụ nữ mắc PCOS.
4. Căng thẳng và khả năng sinh sản
Đối với các cặp đôi đang gặp tình trạng vô sinh, căng thẳng vừa là thực tế khó khăn vừa có thể ảnh hưởng đến khả năng sinh sản. Nghiên cứu cho thấy căng thẳng có thể góp phần gây rối loạn rụng trứng. Với nhiều người, khó thụ thai làm mức độ căng thẳng tăng lên. Lo lắng về vô sinh cũng có thể gây căng thẳng cho mối quan hệ, từ đó làm giảm thêm cơ hội thụ thai.
Mặc dù vô sinh có thể gây căng thẳng nghiêm trọng, bệnh nhân vẫn có thể nhận được hỗ trợ. Nếu bác sĩ không xác định được nguyên nhân y khoa gây vấn đề rụng trứng, nhóm hỗ trợ hoặc chuyên viên tư vấn có thể giúp bệnh nhân tìm cách tốt hơn để kiểm soát lo âu liên quan đến vô sinh.
Hiệp hội Y học Sinh sản Hoa Kỳ (ASRM) đưa ra các gợi ý sau để giảm căng thẳng:
Duy trì giao tiếp với bạn đời
Tìm kiếm hỗ trợ tinh thần từ chuyên viên tư vấn cho các cặp đôi, nhóm hỗ trợ hoặc sách
Thử các kỹ thuật giảm căng thẳng như thiền hoặc yoga
Giảm caffeine và các chất kích thích khác
Tập thể dục thường xuyên để giải tỏa căng thẳng thể chất và tinh thần
Thống nhất với bạn đời về kế hoạch điều trị y tế, bao gồm giới hạn tài chính
Tìm hiểu nhiều nhất có thể về nguyên nhân vô sinh và các lựa chọn điều trị
Kiến thức | Kinh nguyệt không đều và thai kỳ: Kiểm soát các vấn đề rụng trứng
Kiến thức | Kinh nguyệt không đều và thai kỳ: Kiểm soát các vấn đề rụng trứng
Rụng trứng không đều hoặc bất thường là một nguyên nhân hàng đầu gây vô sinh, chiếm khoảng 30% đến 40% trong tổng số trường hợp. Kinh nguyệt không đều, mất kinh hoặc ra máu bất thường thường cho thấy quá trình rụng trứng không xảy ra; tình trạng này được gọi là rối loạn phóng noãn hoặc không rụng trứng.
Mặc dù tình trạng không rụng trứng thường có thể được điều trị bằng thuốc kích thích rụng trứng, trước tiên bác sĩ phải đánh giá các bệnh lý khác có thể cản trở rụng trứng, chẳng hạn như bệnh tuyến giáp hoặc rối loạn tuyến thượng thận và tuyến yên.
1. Điều trị vấn đề rụng trứng để hỗ trợ mang thai
Sau khi loại trừ các vấn đề sức khỏe khác, bác sĩ có thể kê thuốc kích thích rụng trứng. Clomiphene (Clomid và Serophene) thường được sử dụng vì có hiệu quả và đã được kê đơn trong nhiều thập kỷ. Khác với nhiều thuốc hỗ trợ sinh sản, clomiphene được dùng đường uống thay vì tiêm. Thuốc kích thích rụng trứng và cải thiện tình trạng rụng trứng không đều bằng cách tăng số lượng trứng được buồng trứng tuyển chọn.
Clomiphene có hiệu quả với hầu hết phụ nữ không rụng trứng. Khoảng 10% phụ nữ dùng thuốc để điều trị vô sinh có thể mang đa thai, thường là song thai, so với tỷ lệ sinh đôi khoảng 1% trong dân số nói chung.
Liều khởi đầu thông thường là 50 mg mỗi ngày trong năm ngày, bắt đầu vào ngày 3, 4 hoặc 5 của chu kỳ kinh. Rụng trứng thường bắt đầu khoảng bảy ngày sau liều cuối cùng. Nếu không rụng trứng, liều dùng hằng tháng có thể tăng thêm 50 mg, tối đa 150 mg. Khi bắt đầu rụng trứng, hầu hết bác sĩ khuyến nghị tiếp tục dùng clomiphene trong 3 đến 6 tháng. Nếu không mang thai, bác sĩ có thể khuyến nghị một thuốc khác hoặc giới thiệu đến chuyên gia hỗ trợ sinh sản.
Thuốc kích thích rụng trứng đôi khi có thể khiến chất nhầy cổ tử cung kém thuận lợi cho tinh trùng, ngăn tinh trùng đi vào tử cung. Có thể khắc phục bằng phương pháp bơm tinh trùng vào buồng tử cung (IUI), trong đó tinh trùng đã được chuẩn bị đặc biệt được đưa trực tiếp vào tử cung. Những thuốc này cũng có thể làm mỏng nội mạc tử cung.
Tùy tình trạng của bệnh nhân, bác sĩ có thể khuyến nghị các thuốc khác như Gonal-F hoặc các hormone dạng tiêm khác để kích thích sự phát triển của nang noãn và trứng. Đôi khi được gọi là thuốc kích thích đa noãn, các thuốc này thường được tiêm dưới da. Những hormone này có thể kích thích buồng trứng quá mức, gây đầy bụng và khó chịu. Trường hợp nặng có thể nguy hiểm và cần nhập viện, vì vậy bác sĩ theo dõi nồng độ estrogen bằng siêu âm âm đạo và xét nghiệm máu thường xuyên. Khoảng 90% phụ nữ rụng trứng khi dùng các thuốc này, và 20% đến 60% người có thai.
2. Hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS)
Hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS) là một rối loạn rụng trứng phổ biến, ảnh hưởng đến khoảng 5% đến 10% phụ nữ trong độ tuổi sinh sản. PCOS là tình trạng mất cân bằng hormone có thể làm suy giảm chức năng buồng trứng. Buồng trứng thường to lên và có nhiều nang nhỏ chứa dịch. Các triệu chứng gồm:
Mất kinh, kinh nguyệt không đều hoặc ra máu bất thường
Không rụng trứng hoặc rụng trứng không đều
Béo phì hoặc tăng cân, mặc dù phụ nữ nhẹ cân cũng có thể mắc PCOS
Kháng insulin, một dấu hiệu tiền tiểu đường
Cao huyết áp
Cholesterol bất thường và triglyceride cao
Rậm lông trên cơ thể và mặt (chứng rậm lông)
Mụn trứng cá hoặc da dầu
Tóc thưa hoặc rụng tóc kiểu nam
3. Mang thai khi mắc PCOS
Ở bệnh nhân PCOS thừa cân, giảm cân có thể cải thiện cơ hội mang thai. Bác sĩ cũng có thể kê thuốc làm giảm nồng độ insulin vì insulin tăng cao do kháng insulin thường gặp ở phụ nữ mắc PCOS. Nồng độ insulin cao kéo dài có thể dẫn đến tiểu đường. PCOS không điều trị có thể làm tăng nguy cơ bệnh tim, tiểu đường type 2 và ung thư nội mạc tử cung.
Mặc dù không thể chữa khỏi PCOS, các phương pháp điều trị có thể giảm triệu chứng và tình trạng vô sinh liên quan. Kích thích rụng trứng, đặc biệt ở phụ nữ đang cố gắng thụ thai, cùng với điều trị kháng insulin thường có thể khôi phục sự rụng trứng và kinh nguyệt đều đặn.
Thụ tinh trong ống nghiệm (IVF) là một lựa chọn tiềm năng khác cho phụ nữ mắc PCOS.
4. Căng thẳng và khả năng sinh sản
Đối với các cặp đôi đang gặp tình trạng vô sinh, căng thẳng vừa là thực tế khó khăn vừa có thể ảnh hưởng đến khả năng sinh sản. Nghiên cứu cho thấy căng thẳng có thể góp phần gây rối loạn rụng trứng. Với nhiều người, khó thụ thai làm mức độ căng thẳng tăng lên. Lo lắng về vô sinh cũng có thể gây căng thẳng cho mối quan hệ, từ đó làm giảm thêm cơ hội thụ thai.
Mặc dù vô sinh có thể gây căng thẳng nghiêm trọng, bệnh nhân vẫn có thể nhận được hỗ trợ. Nếu bác sĩ không xác định được nguyên nhân y khoa gây vấn đề rụng trứng, nhóm hỗ trợ hoặc chuyên viên tư vấn có thể giúp bệnh nhân tìm cách tốt hơn để kiểm soát lo âu liên quan đến vô sinh.
Hiệp hội Y học Sinh sản Hoa Kỳ (ASRM) đưa ra các gợi ý sau để giảm căng thẳng:
Duy trì giao tiếp với bạn đời
Tìm kiếm hỗ trợ tinh thần từ chuyên viên tư vấn cho các cặp đôi, nhóm hỗ trợ hoặc sách
Thử các kỹ thuật giảm căng thẳng như thiền hoặc yoga
Giảm caffeine và các chất kích thích khác
Tập thể dục thường xuyên để giải tỏa căng thẳng thể chất và tinh thần
Thống nhất với bạn đời về kế hoạch điều trị y tế, bao gồm giới hạn tài chính
Tìm hiểu nhiều nhất có thể về nguyên nhân vô sinh và các lựa chọn điều trị
Nguồn bài viết:
Tổng hợp trực tuyến