Kiến thức | Phân biệt lầm tưởng với sự thật: bốn quan niệm sai lầm phổ biến về sảy thai
Christopher Blake nhớ lại về lần mang thai đầu tiên của vợ: “Chúng tôi sợ đọc bất cứ điều gì về nguy cơ thai kỳ vì nghĩ rằng có thể ‘rước xui xẻo’.” Chỉ sau khi vợ bất ngờ sảy thai, họ mới nhận ra việc né tránh chủ đề này không thể ngăn điều đó xảy ra.
Hiện Blake là CEO của First Candle, một tổ chức hỗ trợ các gia đình mất con do sảy thai hoặc những nguyên nhân khác. Ông nói: “Trong lần mang thai thứ hai, chúng tôi lại đi đến thái cực ngược lại—tìm hiểu một cách ám ảnh và vội vã đến phòng cấp cứu bất cứ khi nào cảm thấy có điều gì không ổn. Cả hai thái cực đều không lành mạnh.”
Thông tin chính xác về sảy thai có thể khó tiếp cận, và ngay cả một số bác sĩ cũng có thể không đưa ra câu trả lời đầy đủ. Zev Williams, MD, giám đốc chương trình mất thai tại Montefiore Health System/Albert Einstein College of Medicine, lưu ý rằng khoảng trống thông tin này khiến nhiều người dễ tin vào tin đồn và quan niệm sai lầm. Đã đến lúc làm rõ một số lầm tưởng phổ biến nhất:
Lầm tưởng 1: Sảy thai rất hiếm
Nhiều người cho rằng sảy thai rất ít xảy ra. Trong một khảo sát trên toàn quốc với hơn 1,000 người trưởng thành, hơn một nửa tin rằng tỷ lệ sảy thai dưới 5%. Trên thực tế, khoảng 20% số thai kỳ đã được xác nhận kết thúc bằng sảy thai. Con số này không bao gồm những thai kỳ kết thúc trước khi người phụ nữ nhận ra mình mang thai, vì vậy tỷ lệ thực tế có thể cao hơn.
Sau khi trải qua hai lần sảy thai, Alison Jacobson mới nhận ra có bao nhiêu người xung quanh mình từng trải qua điều tương tự. Cô nói: “Tôi thậm chí không biết mẹ mình từng sảy thai. Dường như đó là một bí mật không ai muốn nhắc đến.”
Lầm tưởng 2: Sảy thai xảy ra vì bạn đã làm điều gì đó sai
Daniela Carusi, MD, giám đốc sản khoa phẫu thuật tại Brigham and Women’s Hospital ở Boston, cho biết: “Điều phổ biến nhất—và sai lầm nhất—mà chúng tôi nghe được là phụ nữ tự trách mình vì một việc họ đã làm khiến bị sảy thai.”
Một số người băn khoăn liệu căng thẳng, bê vật nặng, tập thể dục quá mức, quan hệ tình dục hoặc thậm chí cãi nhau có gây sảy thai hay không. Trên thực tế, những điều này không gây sảy thai. Bác sĩ Carusi lưu ý: “Thực sự rất khó để cố ý gây sảy thai.”
Các yếu tố nguy cơ thực sự gồm tuổi cao, nhiễm trùng nặng, đái tháo đường không kiểm soát, bệnh tuyến giáp, bệnh thận, các rối loạn miễn dịch như lupus và chấn thương nặng như tai nạn xe hơi.
Việc caffeine có gây sảy thai hay không vẫn còn gây tranh luận. Một số nghiên cứu cho rằng dùng nhiều có thể làm tăng nguy cơ, trong khi các nghiên cứu khác không ghi nhận tác hại. Nhìn chung, bác sĩ khuyến nghị hạn chế caffeine không quá 200 miligam mỗi ngày—tương đương khoảng một cốc cà phê cỡ vừa, được xem là tương đối an toàn.
Hút thuốc, uống rượu và sử dụng ma túy, đặc biệt là cocaine, có thể làm tăng đáng kể nguy cơ sảy thai, nhưng không phải là nguyên nhân của phần lớn trường hợp sảy thai. Hơn khoảng 60% trường hợp sảy thai tự nhiên là do bất thường trong DNA của phôi, chẳng hạn như thiếu hoặc thừa nhiễm sắc thể. Những bất thường này có thể bắt nguồn từ bệnh lý di truyền của cha mẹ hoặc đột biến ngẫu nhiên trong tinh trùng hay trứng.
Trong nhiều trường hợp, bác sĩ không thể xác định nguyên nhân chính xác.
Lầm tưởng 3: Sảy thai nghĩa là bạn không thể mang thai lại
Thực tế hoàn toàn ngược lại. Gần 90% phụ nữ từng sảy thai cuối cùng vẫn mang thai và sinh con khỏe mạnh. Cơ thể thường cần vài tuần để hồi phục, và kinh nguyệt thường trở lại trong vòng 4 đến 6 tuần.
Tuy nhiên, khoảng 1% phụ nữ bị sảy thai liên tiếp từ ba lần trở lên. Khi đó, bác sĩ có thể đề nghị đánh giá thêm, chẳng hạn xét nghiệm hormone, đánh giá cấu trúc tử cung hoặc sàng lọc nhiễm sắc thể.
Trong những trường hợp hiếm gặp, sảy thai hoặc phá thai có thể gây mô sẹo trong niêm mạc tử cung và ảnh hưởng đến thai kỳ sau này. Bác sĩ Carusi cho biết: “Mặc dù đây là một nguy cơ, tình trạng này thường có thể điều trị.”
Lầm tưởng 4: Bạn nên “nhanh chóng bước tiếp”
Jacobson nói: “Sảy thai cũng là một mất mát sinh mạng, nhưng nhiều người không hiểu điều đó.” Sau khi sảy thai, phụ nữ có thể cảm thấy tội lỗi, mất mát, bàng hoàng hoặc thậm chí cảm thấy mình đã làm người bạn đời thất vọng.
Những phản ứng thiếu nhạy cảm từ gia đình và bạn bè thường khiến mọi việc tồi tệ hơn. “ ‘Dù sao đó cũng chưa phải em bé thật sự’, ‘Bạn có thể mang thai lại’, hoặc đơn giản là im lặng—những phản ứng này chỉ khiến vết thương sâu hơn.”
Eileen Beard, cố vấn cấp cao tại American College of Nurse-Midwives, cho biết sự hiểu lầm này bắt nguồn từ quan niệm phổ biến rằng nỗi đau buồn sẽ nhanh chóng qua đi. “Nhưng nếu hỏi một phụ nữ từng sảy thai rằng hiện giờ cô ấy 20 hay 80, cô ấy thường vẫn có thể nhớ rõ, vì đó là trải nghiệm sâu sắc và làm thay đổi cuộc đời.”
Vì vậy, nỗi đau buồn là hoàn toàn chính đáng và sự hỗ trợ là điều thiết yếu. Nghiên cứu cho thấy trò chuyện với những người từng sảy thai có thể giảm cảm giác cô đơn. Tham gia nhóm hỗ trợ, chia sẻ với bạn đời và tìm kiếm hỗ trợ tâm lý đều có thể giúp quá trình hồi phục.
Việc có nên thử mang thai lại hay không và khi nào nên thử cần được quyết định dựa trên quá trình hồi phục của từng người, sau khi trao đổi kỹ với bác sĩ và bạn đời.
Kiến thức | Phân biệt lầm tưởng với sự thật: bốn quan niệm sai lầm phổ biến về sảy thai
Kiến thức | Phân biệt lầm tưởng với sự thật: bốn quan niệm sai lầm phổ biến về sảy thai
Christopher Blake nhớ lại về lần mang thai đầu tiên của vợ: “Chúng tôi sợ đọc bất cứ điều gì về nguy cơ thai kỳ vì nghĩ rằng có thể ‘rước xui xẻo’.” Chỉ sau khi vợ bất ngờ sảy thai, họ mới nhận ra việc né tránh chủ đề này không thể ngăn điều đó xảy ra.
Hiện Blake là CEO của First Candle, một tổ chức hỗ trợ các gia đình mất con do sảy thai hoặc những nguyên nhân khác. Ông nói: “Trong lần mang thai thứ hai, chúng tôi lại đi đến thái cực ngược lại—tìm hiểu một cách ám ảnh và vội vã đến phòng cấp cứu bất cứ khi nào cảm thấy có điều gì không ổn. Cả hai thái cực đều không lành mạnh.”
Thông tin chính xác về sảy thai có thể khó tiếp cận, và ngay cả một số bác sĩ cũng có thể không đưa ra câu trả lời đầy đủ. Zev Williams, MD, giám đốc chương trình mất thai tại Montefiore Health System/Albert Einstein College of Medicine, lưu ý rằng khoảng trống thông tin này khiến nhiều người dễ tin vào tin đồn và quan niệm sai lầm. Đã đến lúc làm rõ một số lầm tưởng phổ biến nhất:
Lầm tưởng 1: Sảy thai rất hiếm
Nhiều người cho rằng sảy thai rất ít xảy ra. Trong một khảo sát trên toàn quốc với hơn 1,000 người trưởng thành, hơn một nửa tin rằng tỷ lệ sảy thai dưới 5%. Trên thực tế, khoảng 20% số thai kỳ đã được xác nhận kết thúc bằng sảy thai. Con số này không bao gồm những thai kỳ kết thúc trước khi người phụ nữ nhận ra mình mang thai, vì vậy tỷ lệ thực tế có thể cao hơn.
Sau khi trải qua hai lần sảy thai, Alison Jacobson mới nhận ra có bao nhiêu người xung quanh mình từng trải qua điều tương tự. Cô nói: “Tôi thậm chí không biết mẹ mình từng sảy thai. Dường như đó là một bí mật không ai muốn nhắc đến.”
Lầm tưởng 2: Sảy thai xảy ra vì bạn đã làm điều gì đó sai
Daniela Carusi, MD, giám đốc sản khoa phẫu thuật tại Brigham and Women’s Hospital ở Boston, cho biết: “Điều phổ biến nhất—và sai lầm nhất—mà chúng tôi nghe được là phụ nữ tự trách mình vì một việc họ đã làm khiến bị sảy thai.”
Một số người băn khoăn liệu căng thẳng, bê vật nặng, tập thể dục quá mức, quan hệ tình dục hoặc thậm chí cãi nhau có gây sảy thai hay không. Trên thực tế, những điều này không gây sảy thai. Bác sĩ Carusi lưu ý: “Thực sự rất khó để cố ý gây sảy thai.”
Các yếu tố nguy cơ thực sự gồm tuổi cao, nhiễm trùng nặng, đái tháo đường không kiểm soát, bệnh tuyến giáp, bệnh thận, các rối loạn miễn dịch như lupus và chấn thương nặng như tai nạn xe hơi.
Việc caffeine có gây sảy thai hay không vẫn còn gây tranh luận. Một số nghiên cứu cho rằng dùng nhiều có thể làm tăng nguy cơ, trong khi các nghiên cứu khác không ghi nhận tác hại. Nhìn chung, bác sĩ khuyến nghị hạn chế caffeine không quá 200 miligam mỗi ngày—tương đương khoảng một cốc cà phê cỡ vừa, được xem là tương đối an toàn.
Hút thuốc, uống rượu và sử dụng ma túy, đặc biệt là cocaine, có thể làm tăng đáng kể nguy cơ sảy thai, nhưng không phải là nguyên nhân của phần lớn trường hợp sảy thai. Hơn khoảng 60% trường hợp sảy thai tự nhiên là do bất thường trong DNA của phôi, chẳng hạn như thiếu hoặc thừa nhiễm sắc thể. Những bất thường này có thể bắt nguồn từ bệnh lý di truyền của cha mẹ hoặc đột biến ngẫu nhiên trong tinh trùng hay trứng.
Trong nhiều trường hợp, bác sĩ không thể xác định nguyên nhân chính xác.
Lầm tưởng 3: Sảy thai nghĩa là bạn không thể mang thai lại
Thực tế hoàn toàn ngược lại. Gần 90% phụ nữ từng sảy thai cuối cùng vẫn mang thai và sinh con khỏe mạnh. Cơ thể thường cần vài tuần để hồi phục, và kinh nguyệt thường trở lại trong vòng 4 đến 6 tuần.
Tuy nhiên, khoảng 1% phụ nữ bị sảy thai liên tiếp từ ba lần trở lên. Khi đó, bác sĩ có thể đề nghị đánh giá thêm, chẳng hạn xét nghiệm hormone, đánh giá cấu trúc tử cung hoặc sàng lọc nhiễm sắc thể.
Trong những trường hợp hiếm gặp, sảy thai hoặc phá thai có thể gây mô sẹo trong niêm mạc tử cung và ảnh hưởng đến thai kỳ sau này. Bác sĩ Carusi cho biết: “Mặc dù đây là một nguy cơ, tình trạng này thường có thể điều trị.”
Lầm tưởng 4: Bạn nên “nhanh chóng bước tiếp”
Jacobson nói: “Sảy thai cũng là một mất mát sinh mạng, nhưng nhiều người không hiểu điều đó.” Sau khi sảy thai, phụ nữ có thể cảm thấy tội lỗi, mất mát, bàng hoàng hoặc thậm chí cảm thấy mình đã làm người bạn đời thất vọng.
Những phản ứng thiếu nhạy cảm từ gia đình và bạn bè thường khiến mọi việc tồi tệ hơn. “ ‘Dù sao đó cũng chưa phải em bé thật sự’, ‘Bạn có thể mang thai lại’, hoặc đơn giản là im lặng—những phản ứng này chỉ khiến vết thương sâu hơn.”
Eileen Beard, cố vấn cấp cao tại American College of Nurse-Midwives, cho biết sự hiểu lầm này bắt nguồn từ quan niệm phổ biến rằng nỗi đau buồn sẽ nhanh chóng qua đi. “Nhưng nếu hỏi một phụ nữ từng sảy thai rằng hiện giờ cô ấy 20 hay 80, cô ấy thường vẫn có thể nhớ rõ, vì đó là trải nghiệm sâu sắc và làm thay đổi cuộc đời.”
Vì vậy, nỗi đau buồn là hoàn toàn chính đáng và sự hỗ trợ là điều thiết yếu. Nghiên cứu cho thấy trò chuyện với những người từng sảy thai có thể giảm cảm giác cô đơn. Tham gia nhóm hỗ trợ, chia sẻ với bạn đời và tìm kiếm hỗ trợ tâm lý đều có thể giúp quá trình hồi phục.
Việc có nên thử mang thai lại hay không và khi nào nên thử cần được quyết định dựa trên quá trình hồi phục của từng người, sau khi trao đổi kỹ với bác sĩ và bạn đời.
Nguồn:
Tổng hợp trên mạng