Tin tức | Truy tìm nguồn gốc ung thư buồng trứng: Nghiên cứu của Mayo Clinic xác định một tế bào có thể là nguồn gốc
Ung thư buồng trứng được gọi là "kẻ giết người thầm lặng" là có lý do: hiện chưa có phương pháp sàng lọc sớm hiệu quả, và khoảng 75% số ca được chẩn đoán ở giai đoạn tiến triển (giai đoạn III hoặc IV), thường là sau khi ung thư đã lan sang nơi khác.
Giờ đây, một nhóm nghiên cứu của Mayo Clinic có thể đã tìm thấy manh mối về nguồn gốc của ung thư buồng trứng ở một bệnh nhân đặc biệt 22 tuổi, mở ra những khả năng mới cho việc sàng lọc và phòng ngừa trong tương lai.
Bệnh nhân mang đột biến BRCA2 liên quan đến hội chứng ung thư vú và buồng trứng di truyền (HBOC), cùng đột biến TP53 gây ra hội chứng Li-Fraumeni. Cả hai đều là những bất thường di truyền hiếm gặp, làm tăng đáng kể nguy cơ ung thư suốt đời. Khi được chẩn đoán ung thư vú tại Mayo Clinic, hình ảnh học cũng phát hiện một nang buồng trứng. Mặc dù lành tính, bệnh nhân đã chọn phẫu thuật cắt hai bên vú và cắt buồng trứng cùng ống dẫn trứng (cắt hai bên ống dẫn trứng và buồng trứng, BSO) để giảm nguy cơ ung thư xuống mức thấp nhất có thể.
Bất thường tiền ung thư xuất hiện trước khi hình thành khối u
Phân tích sâu hơn mô ống dẫn trứng được cắt bỏ cho thấy một phát hiện bất ngờ: các dấu hiệu tiềm ẩn của những tổn thương sớm trong tế bào biểu mô, có thể là bước đầu tiên trong quá trình phát triển ung thư buồng trứng.
"Lần đầu tiên ở nhóm dân số nguy cơ cao này, chúng tôi quan sát thấy một quỹ đạo phát triển bất thường trong các tế bào biểu mô ống dẫn trứng."
—Bác sĩ Nagarajan Kannan, giám đốc Phòng thí nghiệm Tế bào gốc và Sinh học ung thư của Mayo Clinic, đồng tác giả nghiên cứu
Sử dụng các phương pháp tiên tiến, bao gồm giải trình tự RNA đơn bào, các nhà nghiên cứu đã theo dõi quá trình biệt hóa của các tế bào biểu mô ở bệnh nhân. Ống dẫn trứng khỏe mạnh thường có hai loại tế bào biểu mô: tế bào có lông chuyển giúp vận chuyển trứng và tế bào tiết tiết ra dịch nuôi dưỡng. Ở bệnh nhân này, tế bào tiết chiếm ưu thế áp đảo, còn tế bào có lông chuyển suy giảm nghiêm trọng. Quan trọng hơn, các tế bào tiết cho thấy tình trạng viêm kéo dài, thường xuất hiện trước khi ung thư phát triển.
"Đây là lần đầu tiên sự mất cân bằng này được quan sát ở độ phân giải tế bào trong mô ống dẫn trứng người còn sống. Nó có thể đại diện cho giai đoạn mầm của ung thư buồng trứng."
—Megan Ritting, đồng tác giả nghiên cứu và nghiên cứu sinh tiến sĩ khoa học y sinh tại Mayo Clinic
Vì sao là ống dẫn trứng? Câu trả lời có thể đang dần sáng tỏ
Từ lâu, các bác sĩ lâm sàng đã nghi ngờ rằng phần lớn ung thư buồng trứng tiến triển thực sự bắt đầu từ ống dẫn trứng thay vì buồng trứng. Bằng chứng giải thích vì sao và bằng cách nào chúng bắt đầu còn hạn chế. Nghiên cứu này lấp đầy một khoảng trống quan trọng và tạo cơ sở cho can thiệp sớm.
Đáng chú ý, không phát hiện thụ thể progesterone trong các tế bào ống dẫn trứng của bệnh nhân. Progestin là thành phần chính của thuốc tránh thai đường uống, và các nghiên cứu trước đây cho thấy thuốc tránh thai đường uống có thể làm giảm nguy cơ ung thư buồng trứng khoảng 50%. Phát hiện này cho thấy các phương pháp giảm nguy cơ thông thường có thể không hiệu quả với một số bệnh nhân nguy cơ cao.
Ngân hàng sinh học ống dẫn trứng còn sống theo dõi sự phát triển của ung thư ở cấp độ từng tế bào
Để tiếp tục tìm hiểu nguồn gốc của ung thư buồng trứng, nhóm Mayo Clinic đã thành lập một ngân hàng sinh học gồm các tế bào và mô ống dẫn trứng người còn sống từ những bệnh nhân có các mức nguy cơ khác nhau. Các mô này cũng được dùng để xây dựng mô hình organoid—những ống dẫn trứng thu nhỏ mô phỏng toàn bộ quá trình chuyển dạng ác tính.
"Giờ đây, chúng tôi có thể mô phỏng trong các organoid cách những tế bào này từng bước tiến triển thành ung thư. Điều này sẽ thay đổi căn bản cách chúng ta hiểu về ung thư buồng trứng."
—Bác sĩ Jamie Bakkum-Gamez, phẫu thuật viên của bệnh nhân và đồng tác giả nghiên cứu
Dự án sẽ tiếp tục xem xét cách các tế bào có nền tảng di truyền khác nhau phát triển những thay đổi tiền ung thư. Các phát hiện có thể giúp cải thiện khuyến nghị quản lý nguy cơ cá thể hóa, thời điểm phẫu thuật dự phòng và kế hoạch sinh sản.
Tin tức | Truy tìm ung thư buồng trứng: Nghiên cứu của Mayo Clinic xác định một tế bào có thể là nguồn gốc
Tin tức | Truy tìm nguồn gốc ung thư buồng trứng: Nghiên cứu của Mayo Clinic xác định một tế bào có thể là nguồn gốc
Ung thư buồng trứng được gọi là "kẻ giết người thầm lặng" là có lý do: hiện chưa có phương pháp sàng lọc sớm hiệu quả, và khoảng 75% số ca được chẩn đoán ở giai đoạn tiến triển (giai đoạn III hoặc IV), thường là sau khi ung thư đã lan sang nơi khác.
Giờ đây, một nhóm nghiên cứu của Mayo Clinic có thể đã tìm thấy manh mối về nguồn gốc của ung thư buồng trứng ở một bệnh nhân đặc biệt 22 tuổi, mở ra những khả năng mới cho việc sàng lọc và phòng ngừa trong tương lai.
Bệnh nhân mang đột biến BRCA2 liên quan đến hội chứng ung thư vú và buồng trứng di truyền (HBOC), cùng đột biến TP53 gây ra hội chứng Li-Fraumeni. Cả hai đều là những bất thường di truyền hiếm gặp, làm tăng đáng kể nguy cơ ung thư suốt đời. Khi được chẩn đoán ung thư vú tại Mayo Clinic, hình ảnh học cũng phát hiện một nang buồng trứng. Mặc dù lành tính, bệnh nhân đã chọn phẫu thuật cắt hai bên vú và cắt buồng trứng cùng ống dẫn trứng (cắt hai bên ống dẫn trứng và buồng trứng, BSO) để giảm nguy cơ ung thư xuống mức thấp nhất có thể.
Bất thường tiền ung thư xuất hiện trước khi hình thành khối u
Phân tích sâu hơn mô ống dẫn trứng được cắt bỏ cho thấy một phát hiện bất ngờ: các dấu hiệu tiềm ẩn của những tổn thương sớm trong tế bào biểu mô, có thể là bước đầu tiên trong quá trình phát triển ung thư buồng trứng.
"Lần đầu tiên ở nhóm dân số nguy cơ cao này, chúng tôi quan sát thấy một quỹ đạo phát triển bất thường trong các tế bào biểu mô ống dẫn trứng."
—Bác sĩ Nagarajan Kannan, giám đốc Phòng thí nghiệm Tế bào gốc và Sinh học ung thư của Mayo Clinic, đồng tác giả nghiên cứu
Sử dụng các phương pháp tiên tiến, bao gồm giải trình tự RNA đơn bào, các nhà nghiên cứu đã theo dõi quá trình biệt hóa của các tế bào biểu mô ở bệnh nhân. Ống dẫn trứng khỏe mạnh thường có hai loại tế bào biểu mô: tế bào có lông chuyển giúp vận chuyển trứng và tế bào tiết tiết ra dịch nuôi dưỡng. Ở bệnh nhân này, tế bào tiết chiếm ưu thế áp đảo, còn tế bào có lông chuyển suy giảm nghiêm trọng. Quan trọng hơn, các tế bào tiết cho thấy tình trạng viêm kéo dài, thường xuất hiện trước khi ung thư phát triển.
"Đây là lần đầu tiên sự mất cân bằng này được quan sát ở độ phân giải tế bào trong mô ống dẫn trứng người còn sống. Nó có thể đại diện cho giai đoạn mầm của ung thư buồng trứng."
—Megan Ritting, đồng tác giả nghiên cứu và nghiên cứu sinh tiến sĩ khoa học y sinh tại Mayo Clinic
Vì sao là ống dẫn trứng? Câu trả lời có thể đang dần sáng tỏ
Từ lâu, các bác sĩ lâm sàng đã nghi ngờ rằng phần lớn ung thư buồng trứng tiến triển thực sự bắt đầu từ ống dẫn trứng thay vì buồng trứng. Bằng chứng giải thích vì sao và bằng cách nào chúng bắt đầu còn hạn chế. Nghiên cứu này lấp đầy một khoảng trống quan trọng và tạo cơ sở cho can thiệp sớm.
Đáng chú ý, không phát hiện thụ thể progesterone trong các tế bào ống dẫn trứng của bệnh nhân. Progestin là thành phần chính của thuốc tránh thai đường uống, và các nghiên cứu trước đây cho thấy thuốc tránh thai đường uống có thể làm giảm nguy cơ ung thư buồng trứng khoảng 50%. Phát hiện này cho thấy các phương pháp giảm nguy cơ thông thường có thể không hiệu quả với một số bệnh nhân nguy cơ cao.
Ngân hàng sinh học ống dẫn trứng còn sống theo dõi sự phát triển của ung thư ở cấp độ từng tế bào
Để tiếp tục tìm hiểu nguồn gốc của ung thư buồng trứng, nhóm Mayo Clinic đã thành lập một ngân hàng sinh học gồm các tế bào và mô ống dẫn trứng người còn sống từ những bệnh nhân có các mức nguy cơ khác nhau. Các mô này cũng được dùng để xây dựng mô hình organoid—những ống dẫn trứng thu nhỏ mô phỏng toàn bộ quá trình chuyển dạng ác tính.
"Giờ đây, chúng tôi có thể mô phỏng trong các organoid cách những tế bào này từng bước tiến triển thành ung thư. Điều này sẽ thay đổi căn bản cách chúng ta hiểu về ung thư buồng trứng."
—Bác sĩ Jamie Bakkum-Gamez, phẫu thuật viên của bệnh nhân và đồng tác giả nghiên cứu
Dự án sẽ tiếp tục xem xét cách các tế bào có nền tảng di truyền khác nhau phát triển những thay đổi tiền ung thư. Các phát hiện có thể giúp cải thiện khuyến nghị quản lý nguy cơ cá thể hóa, thời điểm phẫu thuật dự phòng và kế hoạch sinh sản.
Nguồn:
Tổng hợp trên internet