Bilgi | Testis Torsiyonunu Anlamak: Belirtiler, Tanı ve Tedavi
Testis torsiyonu, bir testisin dönmesi ve ona bağlı spermatik kordun da burulmasıyla oluşur. Kord, testise kan sağlayan damarları içerir; torsiyon kan akışını azaltabilir veya durdurabilir ve şişlik ile ağrıya neden olabilir.
Testis torsiyonu, kısırlığı ve diğer komplikasyonları önlemek ve testisi kurtarmak için hızla tedavi edilmesi gereken tıbbi bir acil durumdur.
Nedenler ve Risk Faktörleri
Testisler penisin altında, skrotumda bulunur ve vücuda spermatik kordlarla bağlanır. Normalde dokular testisleri yerinde sabitler. Bazı erkekler bu sabitleyici doku olmadan doğar; bu durumda testis skrotum içinde serbestçe hareket edebilir. Buna çan tokmağı deformitesi denir. Yenidoğanlarda, bağlantı dokusu oluşmadan önce torsiyon gelişebilir.
Testis torsiyonu nadirdir, ancak her yaşta görülebilmesine rağmen 12 ile 16 yaş arasındaki kişilerde; sık sık yorucu egzersiz yapanlarda; testis yaralanması veya soğuğa maruz kalma öyküsü olanlarda; ergenlikte testislerin hızla büyüdüğü dönemde ve kişisel veya ailede torsiyon öyküsü bulunanlarda risk daha yüksektir.
Belirtiler
Kan akışı kesildiğinde torsiyon şiddetli ağrı ve şişliğe neden olur. Hızla tedavi edilmezse testis ölebilir. Derhâl tıbbi yardım alınması kalıcı hasarı önleyebilir. Aşağıdakilerden herhangi biri varsa hemen sağlık kuruluşuna başvurun:
Skrotumun bir tarafında ani ve şiddetli ağrı
Skrotumda kızarıklık ve şişlik
Bir testisin aniden diğerinden daha yukarıda durması
Karın ağrısı
Bulantı veya kusma
Ateş
Sık idrara çıkma
Baş dönmesi
Skrotumda kitle
Menide kan
Tanı
Testis torsiyonu çoğunlukla acil serviste teşhis edilir. Doktor belirtileri sorar ve skrotum ile testisleri muayene eder. Etkilenen taraftaki uyluğun iç kısmına hafifçe dokunulabilir; normalde bu, testisin kasılmasına veya yükselmesine neden olur. Yanıt alınmaması torsiyona işaret edebilir.
Testler şunları içerebilir:
Enfeksiyonu kontrol etmek için idrar tahlili
Testise kan akışını değerlendirmek için skrotal görüntüleme, genellikle ultrason
Testis torsiyonunu doğrulamak için ameliyat gerekebilir
Tedavi
Testis torsiyonunu ürolog tedavi eder. Doktor bazen testisi ve kordu elle çözebilir, ancak çoğu vakada orşiopeksi adı verilen ameliyat gerekir. Cerrah anestezi altında skrotumda küçük bir kesi açar, kordu çözer ve tekrarlamasını önlemek için testisi skrotuma sabitler.
Testis ciddi şekilde hasar görmüşse orşiektomi adı verilen işlemle alınır.
Komplikasyonlar
Ağrının başlamasından sonraki 6 saat içinde yapılan ameliyat, testisi kurtarma açısından en yüksek şansı sunar. 12 saatten sonra tıkanan kan akışı kalıcı hasara neden olabilir ve cerrahi olarak alınması gerekebilir; bu da doğurganlığı azaltabilir.
Önleme
Torsiyonu önlemenin tek yolu testisleri skrotuma sabitleyen ameliyattır; ancak bu işlem rutin bir koruyucu önlem olarak değil, yalnızca torsiyon oluştuktan veya oluşurken yapılır.
Gidişat
Orşiopeksi sonrasında dinlenin ve bölgeyi yaralayabilecek etkinliklerden kaçının. En az bir hafta bisiklete binmeyin ve 4–6 hafta boyunca spor yapmayın.
Bilgi | Testis Torsiyonunu Anlamak: Belirtiler, Tanı ve Tedavi
Bilgi | Testis Torsiyonunu Anlamak: Belirtiler, Tanı ve Tedavi
Testis torsiyonu, bir testisin dönmesi ve ona bağlı spermatik kordun da burulmasıyla oluşur. Kord, testise kan sağlayan damarları içerir; torsiyon kan akışını azaltabilir veya durdurabilir ve şişlik ile ağrıya neden olabilir.
Testis torsiyonu, kısırlığı ve diğer komplikasyonları önlemek ve testisi kurtarmak için hızla tedavi edilmesi gereken tıbbi bir acil durumdur.
Nedenler ve Risk Faktörleri
Testisler penisin altında, skrotumda bulunur ve vücuda spermatik kordlarla bağlanır. Normalde dokular testisleri yerinde sabitler. Bazı erkekler bu sabitleyici doku olmadan doğar; bu durumda testis skrotum içinde serbestçe hareket edebilir. Buna çan tokmağı deformitesi denir. Yenidoğanlarda, bağlantı dokusu oluşmadan önce torsiyon gelişebilir.
Testis torsiyonu nadirdir, ancak her yaşta görülebilmesine rağmen 12 ile 16 yaş arasındaki kişilerde; sık sık yorucu egzersiz yapanlarda; testis yaralanması veya soğuğa maruz kalma öyküsü olanlarda; ergenlikte testislerin hızla büyüdüğü dönemde ve kişisel veya ailede torsiyon öyküsü bulunanlarda risk daha yüksektir.
Belirtiler
Kan akışı kesildiğinde torsiyon şiddetli ağrı ve şişliğe neden olur. Hızla tedavi edilmezse testis ölebilir. Derhâl tıbbi yardım alınması kalıcı hasarı önleyebilir. Aşağıdakilerden herhangi biri varsa hemen sağlık kuruluşuna başvurun:
Skrotumun bir tarafında ani ve şiddetli ağrı
Skrotumda kızarıklık ve şişlik
Bir testisin aniden diğerinden daha yukarıda durması
Karın ağrısı
Bulantı veya kusma
Ateş
Sık idrara çıkma
Baş dönmesi
Skrotumda kitle
Menide kan
Tanı
Testis torsiyonu çoğunlukla acil serviste teşhis edilir. Doktor belirtileri sorar ve skrotum ile testisleri muayene eder. Etkilenen taraftaki uyluğun iç kısmına hafifçe dokunulabilir; normalde bu, testisin kasılmasına veya yükselmesine neden olur. Yanıt alınmaması torsiyona işaret edebilir.
Testler şunları içerebilir:
Enfeksiyonu kontrol etmek için idrar tahlili
Testise kan akışını değerlendirmek için skrotal görüntüleme, genellikle ultrason
Testis torsiyonunu doğrulamak için ameliyat gerekebilir
Tedavi
Testis torsiyonunu ürolog tedavi eder. Doktor bazen testisi ve kordu elle çözebilir, ancak çoğu vakada orşiopeksi adı verilen ameliyat gerekir. Cerrah anestezi altında skrotumda küçük bir kesi açar, kordu çözer ve tekrarlamasını önlemek için testisi skrotuma sabitler.
Testis ciddi şekilde hasar görmüşse orşiektomi adı verilen işlemle alınır.
Komplikasyonlar
Ağrının başlamasından sonraki 6 saat içinde yapılan ameliyat, testisi kurtarma açısından en yüksek şansı sunar. 12 saatten sonra tıkanan kan akışı kalıcı hasara neden olabilir ve cerrahi olarak alınması gerekebilir; bu da doğurganlığı azaltabilir.
Önleme
Torsiyonu önlemenin tek yolu testisleri skrotuma sabitleyen ameliyattır; ancak bu işlem rutin bir koruyucu önlem olarak değil, yalnızca torsiyon oluştuktan veya oluşurken yapılır.
Gidişat
Orşiopeksi sonrasında dinlenin ve bölgeyi yaralayabilecek etkinliklerden kaçının. En az bir hafta bisiklete binmeyin ve 4–6 hafta boyunca spor yapmayın.
Makale kaynağı
İnternetten derlenmiştir