Haberler | B12 Vitamini Takviyelerinde Yeni Kanıtlar: Biçim, Dozdan Daha Önemli Olabilir
Yeni yayımlanan bir bilimsel derleme, B12 vitamininin biçiminin alınan miktardan daha önemli olabileceğini öne sürüyor. Derleme, doğal ve sentetik biçimleri emilim, fizyolojik etkiler ve klinik sonuçlar açısından karşılaştırarak metilkobalaminin, bazı kişilerde daha yaygın sentetik biçim olan siyanokobalamine göre avantaj sağlayabileceğini belirtiyor. Ayrıca B12 vitamini eksikliğinin klinik uygulamada hâlâ kolayca gözden kaçabildiğine dikkat çekiyor.
B12 vitamini, başlıca hayvansal kaynaklı gıdalarda bulunan, suda çözünen temel bir vitamindir. Üç biçimde bulunur: siyanokobalamin, metilkobalamin ve adenozilkobalamin. Eksiklik megaloblastik anemiye, nöropatiye ve gebelik komplikasyonlarına yol açabilir. Hem takviyeler hem de beslenme yoluyla alım sağlıklı kişilerde serum B12 düzeylerini artırabilse de, belirgin bir eksiklik bozukluğu geliştiğinde yalnızca beslenme çoğu zaman yetersiz kalır ve ilaç veya besin takviyesi yine gerekir.
Tıp dergisi Cureus'ta yayımlanan derleme, B12 vitamininin emilimini ve metabolizmasını ayrıntılı olarak inceledi. Besinlerdeki B12 genellikle proteine bağlıdır ve midede pepsin hidroliziyle serbestleşir. Ardından mide asidinden korunmak için haptokorrine bağlanır. Duodenumda pankreas enzimleri haptokorrini parçalar ve serbest B12'nin mide paryetal hücreleri tarafından salgılanan intrinsik faktöre bağlanmasını sağlar. Distal ileumda reseptör aracılı bir süreçle emilir, ardından kanda transkobalamin II tarafından kemik iliğine ve diğer dokulara taşınır.
Fizyolojik açıdan B12 vitamini, tek karbon metabolizmasında temel bir kofaktördür. Homosisteinin metiyonine dönüşümünü ve tetrahidrofolatın yenilenmesini destekleyerek DNA sentezi, alyuvar üretimi ve enerji metabolizması için gerekli hâle gelir. Ayrıca metilmalonil-CoA mutaz için önemli bir koenzimdir; yağ ve protein metabolizmasıyla ve sinir miyelininin bütünlüğüyle yakından ilişkilidir.
B12 eksikliğinde DNA sentezi bozulur ve alyuvar çekirdekleri uygun şekilde olgunlaşamaz; bunun sonucunda iri, olgunlaşmamış alyuvarlar ve nihayetinde megaloblastik anemi gelişir. Klinik etkiler arasında periferik nöropati ve bilişsel bozulma bulunabilir. Erken belirtiler arasında dil iltihabı, ciltte hafif sararma, kilo kaybı, uzuvlarda uyuşma veya karıncalanma ve görme değişiklikleri yer alır. Gebelikte B12 vitamini eksikliği, spina bifida gibi nöral tüp defektleri riskinde artışla da ilişkilidir.
Derleme ayrıca B12 takviyesinin depresyonu olan bazı kişilerde belirtileri iyileştirdiğini ve antidepresanların etkilerini artırabileceğini belirtti. Mekanizma çalışmaları anormal tek karbon metabolizması, yüksek homosistein ve mitokondriyal işlev bozukluğunun nörodejeneratif hastalıklara katkıda bulunabileceğini öne sürse de, B12 eksikliği ile Alzheimer hastalığı arasında açık bir nedensel ilişki olduğuna dair doğrudan kanıt bulunmamaktadır.
Ağır eksiklikte bozulan metilmalonil-CoA metabolizması, omuriliğin lateral ve posterior kolonlarında demiyelinizasyona yol açarak subakut kombine dejenerasyona neden olabilir. B12 vitamininin bağışıklık düzenlenmesindeki rolü de ilgi görmektedir: Lenfosit sayısını ve etkinliğini artırabilir ve sistemik inflamasyonu baskılayabilir; ancak klinik önemi doğrulanmamıştır. COVID-19 üzerindeki olası rolüne ilişkin bulgular tutarsızdır ve belirgin bir yarar ortaya koymamaktadır.
İleri yaştaki yetişkinler, veganlar ve vejetaryenler B12 vitamini eksikliği açısından yüksek risk altındadır. Atrofik gastrit, pernisiyöz anemi, Crohn hastalığı, çölyak hastalığı, geçirilmiş gastrointestinal cerrahi, uzun süreli alkol kullanımı ve Sjögren sendromu da riski artırır. Metforminin, proton pompası inhibitörlerinin, H2 reseptör antagonistlerinin ve oral kontraseptiflerin uzun süreli kullanımı B12 düzeylerini düşürebilir.
Veriler, 20 ile 39 yaş arasındaki kişilerin yaklaşık 3%'ında B12 vitamini eksikliği bulunduğunu ve bu oranın 60 yaşın üzerindekilerde 6%'e yükseldiğini gösteriyor. Belirtiler değişkenlik gösterdiği ve serum düzeyleri geniş aralıkta seyrettiği için derleme, tanıyı doğrulamak amacıyla test yapılmasını vurguluyor. 12 pg/mL'nin altındaki serum B150 düzeyi genellikle eksiklik olarak kabul edilir. Olguların çoğu yetersiz alımdan değil, emilim veya kullanımdaki bozukluktan kaynaklanır.
B12 açısından zengin besin kaynakları arasında sığır karaciğeri, zenginleştirilmiş maya, somon, Yunan yoğurdu, yumurta ve istiridye bulunur. Bir porsiyon sığır karaciğerinde yaklaşık 71 mikrogram bulunurken, bir yumurtada yaklaşık 0.5 mikrogram bulunur. Önerilen günlük alım yetişkinler için 2.4 mikrogramdır; gebelikte 2.6 mikrograma, emzirme döneminde ise 2.8 mikrograma çıkar.
Takviye biçimleri karşılaştırıldığında derleme, gıdalardan veya takviyelerden alınan B12 vitamininin sonunda metilkobalamin ya da adenozilkobalamin adlı etkin biçimlere dönüştürülmesi gerektiğini belirtti. En yaygın sentetik takviye biçimi olan siyanokobalaminin etkinleşmeden önce siyano grubunun uzaklaştırılması gerekir; metabolik yollardaki mutasyonlar bazı kişilerde bu dönüşümü bozabilir.
Kanıtlar, siyanokobalaminin karaciğerde doğal biçimlere kıyasla daha düşük düzeylerde depolandığını ve idrarla daha yüksek oranda atılabileceğini gösteriyor. Karaciğerdeki yetersiz dönüşüm nörolojik sağlığı olumsuz etkileyebilir. Metilkobalaminin taşıdığı metil grubu da serotonin üretimini destekleyebilir ve beyin için bir miktar koruma sağlayabilir. Kesin sonuçlara varmak için mevcut araştırmalar yeterli olmasa da genel kanıtlar, özellikle emilim sorunu veya metilasyon bozukluğu olan kişilerde metilkobalaminin siyanokobalamine göre daha iyi biyoyararlanım ve stabiliteye sahip olabileceğini düşündürüyor.
Yazarlar, her iki biçimin de serum B12 düzeyini etkili şekilde artırabilmesine karşın klinik sonuçlara ilişkin doğrudan karşılaştırmalı kanıtların sınırlı olduğunu vurguladı. Gelecekteki çalışmalar, farklı takviye biçimlerinin uzun vadeli nöroproteksiyonu ve hastalıkları önlemeyi nasıl etkilediğini açıklığa kavuşturmalıdır.
Derleme, ileri yaştaki yetişkinler, vejetaryenler ve belirli gastrointestinal bozuklukları olan kişiler arasında daha kapsamlı B12 taraması yapılmasını öneriyor. Erken müdahale, geri dönüşü olmayan nörolojik ve hematolojik hasarın önlenmesine yardımcı olabilir.
Haberler | B12 Vitamini Takviyeleri Hakkında Yeni Kanıtlar: Form, Dozdan Daha Önemli Olabilir
Haberler | B12 Vitamini Takviyelerinde Yeni Kanıtlar: Biçim, Dozdan Daha Önemli Olabilir
Yeni yayımlanan bir bilimsel derleme, B12 vitamininin biçiminin alınan miktardan daha önemli olabileceğini öne sürüyor. Derleme, doğal ve sentetik biçimleri emilim, fizyolojik etkiler ve klinik sonuçlar açısından karşılaştırarak metilkobalaminin, bazı kişilerde daha yaygın sentetik biçim olan siyanokobalamine göre avantaj sağlayabileceğini belirtiyor. Ayrıca B12 vitamini eksikliğinin klinik uygulamada hâlâ kolayca gözden kaçabildiğine dikkat çekiyor.
B12 vitamini, başlıca hayvansal kaynaklı gıdalarda bulunan, suda çözünen temel bir vitamindir. Üç biçimde bulunur: siyanokobalamin, metilkobalamin ve adenozilkobalamin. Eksiklik megaloblastik anemiye, nöropatiye ve gebelik komplikasyonlarına yol açabilir. Hem takviyeler hem de beslenme yoluyla alım sağlıklı kişilerde serum B12 düzeylerini artırabilse de, belirgin bir eksiklik bozukluğu geliştiğinde yalnızca beslenme çoğu zaman yetersiz kalır ve ilaç veya besin takviyesi yine gerekir.
Tıp dergisi Cureus'ta yayımlanan derleme, B12 vitamininin emilimini ve metabolizmasını ayrıntılı olarak inceledi. Besinlerdeki B12 genellikle proteine bağlıdır ve midede pepsin hidroliziyle serbestleşir. Ardından mide asidinden korunmak için haptokorrine bağlanır. Duodenumda pankreas enzimleri haptokorrini parçalar ve serbest B12'nin mide paryetal hücreleri tarafından salgılanan intrinsik faktöre bağlanmasını sağlar. Distal ileumda reseptör aracılı bir süreçle emilir, ardından kanda transkobalamin II tarafından kemik iliğine ve diğer dokulara taşınır.
Fizyolojik açıdan B12 vitamini, tek karbon metabolizmasında temel bir kofaktördür. Homosisteinin metiyonine dönüşümünü ve tetrahidrofolatın yenilenmesini destekleyerek DNA sentezi, alyuvar üretimi ve enerji metabolizması için gerekli hâle gelir. Ayrıca metilmalonil-CoA mutaz için önemli bir koenzimdir; yağ ve protein metabolizmasıyla ve sinir miyelininin bütünlüğüyle yakından ilişkilidir.
B12 eksikliğinde DNA sentezi bozulur ve alyuvar çekirdekleri uygun şekilde olgunlaşamaz; bunun sonucunda iri, olgunlaşmamış alyuvarlar ve nihayetinde megaloblastik anemi gelişir. Klinik etkiler arasında periferik nöropati ve bilişsel bozulma bulunabilir. Erken belirtiler arasında dil iltihabı, ciltte hafif sararma, kilo kaybı, uzuvlarda uyuşma veya karıncalanma ve görme değişiklikleri yer alır. Gebelikte B12 vitamini eksikliği, spina bifida gibi nöral tüp defektleri riskinde artışla da ilişkilidir.
Derleme ayrıca B12 takviyesinin depresyonu olan bazı kişilerde belirtileri iyileştirdiğini ve antidepresanların etkilerini artırabileceğini belirtti. Mekanizma çalışmaları anormal tek karbon metabolizması, yüksek homosistein ve mitokondriyal işlev bozukluğunun nörodejeneratif hastalıklara katkıda bulunabileceğini öne sürse de, B12 eksikliği ile Alzheimer hastalığı arasında açık bir nedensel ilişki olduğuna dair doğrudan kanıt bulunmamaktadır.
Ağır eksiklikte bozulan metilmalonil-CoA metabolizması, omuriliğin lateral ve posterior kolonlarında demiyelinizasyona yol açarak subakut kombine dejenerasyona neden olabilir. B12 vitamininin bağışıklık düzenlenmesindeki rolü de ilgi görmektedir: Lenfosit sayısını ve etkinliğini artırabilir ve sistemik inflamasyonu baskılayabilir; ancak klinik önemi doğrulanmamıştır. COVID-19 üzerindeki olası rolüne ilişkin bulgular tutarsızdır ve belirgin bir yarar ortaya koymamaktadır.
İleri yaştaki yetişkinler, veganlar ve vejetaryenler B12 vitamini eksikliği açısından yüksek risk altındadır. Atrofik gastrit, pernisiyöz anemi, Crohn hastalığı, çölyak hastalığı, geçirilmiş gastrointestinal cerrahi, uzun süreli alkol kullanımı ve Sjögren sendromu da riski artırır. Metforminin, proton pompası inhibitörlerinin, H2 reseptör antagonistlerinin ve oral kontraseptiflerin uzun süreli kullanımı B12 düzeylerini düşürebilir.
Veriler, 20 ile 39 yaş arasındaki kişilerin yaklaşık 3%'ında B12 vitamini eksikliği bulunduğunu ve bu oranın 60 yaşın üzerindekilerde 6%'e yükseldiğini gösteriyor. Belirtiler değişkenlik gösterdiği ve serum düzeyleri geniş aralıkta seyrettiği için derleme, tanıyı doğrulamak amacıyla test yapılmasını vurguluyor. 12 pg/mL'nin altındaki serum B150 düzeyi genellikle eksiklik olarak kabul edilir. Olguların çoğu yetersiz alımdan değil, emilim veya kullanımdaki bozukluktan kaynaklanır.
B12 açısından zengin besin kaynakları arasında sığır karaciğeri, zenginleştirilmiş maya, somon, Yunan yoğurdu, yumurta ve istiridye bulunur. Bir porsiyon sığır karaciğerinde yaklaşık 71 mikrogram bulunurken, bir yumurtada yaklaşık 0.5 mikrogram bulunur. Önerilen günlük alım yetişkinler için 2.4 mikrogramdır; gebelikte 2.6 mikrograma, emzirme döneminde ise 2.8 mikrograma çıkar.
Takviye biçimleri karşılaştırıldığında derleme, gıdalardan veya takviyelerden alınan B12 vitamininin sonunda metilkobalamin ya da adenozilkobalamin adlı etkin biçimlere dönüştürülmesi gerektiğini belirtti. En yaygın sentetik takviye biçimi olan siyanokobalaminin etkinleşmeden önce siyano grubunun uzaklaştırılması gerekir; metabolik yollardaki mutasyonlar bazı kişilerde bu dönüşümü bozabilir.
Kanıtlar, siyanokobalaminin karaciğerde doğal biçimlere kıyasla daha düşük düzeylerde depolandığını ve idrarla daha yüksek oranda atılabileceğini gösteriyor. Karaciğerdeki yetersiz dönüşüm nörolojik sağlığı olumsuz etkileyebilir. Metilkobalaminin taşıdığı metil grubu da serotonin üretimini destekleyebilir ve beyin için bir miktar koruma sağlayabilir. Kesin sonuçlara varmak için mevcut araştırmalar yeterli olmasa da genel kanıtlar, özellikle emilim sorunu veya metilasyon bozukluğu olan kişilerde metilkobalaminin siyanokobalamine göre daha iyi biyoyararlanım ve stabiliteye sahip olabileceğini düşündürüyor.
Yazarlar, her iki biçimin de serum B12 düzeyini etkili şekilde artırabilmesine karşın klinik sonuçlara ilişkin doğrudan karşılaştırmalı kanıtların sınırlı olduğunu vurguladı. Gelecekteki çalışmalar, farklı takviye biçimlerinin uzun vadeli nöroproteksiyonu ve hastalıkları önlemeyi nasıl etkilediğini açıklığa kavuşturmalıdır.
Derleme, ileri yaştaki yetişkinler, vejetaryenler ve belirli gastrointestinal bozuklukları olan kişiler arasında daha kapsamlı B12 taraması yapılmasını öneriyor. Erken müdahale, geri dönüşü olmayan nörolojik ve hematolojik hasarın önlenmesine yardımcı olabilir.
Haber kaynağı:
Çevrim içi derleme