Sağlık Rehberi | Vitamin B12 Almalı mısınız? Doktorlar Ne Diyor?
Vitamin B12, vücudun en önemli besin ögelerinden biri olabilir; ancak bu, çok yüksek dozların sağlıklı olduğu anlamına gelmez. Henry Ford Health System'da yaşam tarzı, integratif ve fonksiyonel tıp direktörü Dr. M. Elizabeth Swenor, sağlıklı insanların çoğunun düzenli beslenmeleriyle yeterli miktarda vitamin B12 aldığını belirtiyor. Toplumun yalnızca 1% ila 2%'unda doğrulanmış eksiklik vardır.
B12 Nedir?
Vitamin B12, sekiz B vitamininden biridir ve çeşitli temel görevler üstlenir. Vücutta oksijen taşıyan kırmızı kan hücrelerinin üretilmesine yardımcı olur; sinir işlevi, enerji açığa çıkarılması ve hatta DNA oluşumu için hayati önem taşır. Kayıtlı diyetisyen ve Academy of Nutrition and Dietetics sözcüsü Dr. Lauri Wright, B12'nin çok çeşitli işlevleri olduğunu; ancak vücudun bunu üretemediğini ve besinlerden ya da takviyelerden alması gerektiğini söylüyor.
Alımdan sonra B12, midede intrinsik faktöre bağlanır. Bu protein, vitamin B12'yi mideden emilmesi için ince bağırsağa taşıyan bir taksi gibi görev yapar. Yeterli intrinsik faktör olmadığında B12 emilimi büyük ölçüde azalır.
Her Gün Ne Kadar B12 Almanız Gerekir?
Sağlıklı yetişkinlerin günde yalnızca 2.4 mikrogram (mcg) vitamin B12 alması gerekir. Et, balık, süt ürünleri, yumurta ve deniz tarağı gibi hayvansal gıdalarda bol miktarda bulunur. 3.5 ons bebek deniz tarağı, önerilen günlük değerin 4000% kadarını sağlayabilir.
Dr. Lauri Wright, 3 ons ton balığının günlük B12 gereksiniminin tamamını karşılayabileceğini, iki yumurtanın ise önerilen alımın yaklaşık yarısını sağladığını belirtiyor.
Vitamin B12 Eksikliği Açısından En Çok Kimler Risk Altında?
Aşağıdaki gruplarda vitamin B12 eksikliği gelişme olasılığı en yüksektir:
65 yaş üzerindeki yetişkinler
Vejetaryenler ve veganlar
Crohn hastalığı veya çölyak hastalığı gibi gastrointestinal rahatsızlıkları olan kişiler
Gastrik bypass veya başka bir gastrointestinal cerrahi geçirmiş kişiler
B12 eksikliğinin belirtileri birkaç yıl içinde yavaş yavaş gelişebilir; yorgunluk, soluk cilt, el ve ayaklarda uyuşma veya karıncalanma ve bilinç bulanıklığını içerebilir. Tedavi edilmezse uzun süreli eksiklik sinir hasarına, dengesiz yürüme gibi hareket bozukluklarına, pernisiyöz anemiye, kalp yetmezliğine ve hatta mide kanserine yol açabilir.
B12 Takviyesi Nasıl Yapılmalıdır?
Dr. Wright, yüksek risk altındaki kişilere doktora başvurmalarını ve kan testi yaptırmalarını öneriyor. B12 eksikliği doğrulanırsa doktorlar genellikle beslenme değişiklikleriyle başlar ve bu değişiklikler etkili olmazsa takviye önerir. Başlangıç dozu 500 mikrograma kadar çıkabilir; ardından 100 ila 200 mikrogramlık idame dozu uygulanır. İntrinsik faktörü olmayan kişilerin B12 enjeksiyonlarına ihtiyacı olabilir.
B12 Hakkındaki Yaygın Yanlış İnanışlar
B12 eksikliği çeşitli sağlık sorunlarına yol açabilse de araştırmalar, yüksek doz B12'nin çok çeşitli hastalıkları tedavi edebileceği yönündeki iddiaları desteklemiyor. Yaygın yanlış inanışlar ve mevcut kanıtlar şunlardır:
Alzheimer hastalığı ve bellek sorunları: Düşük B12 düzeyleri bellek sorunlarıyla ilişkilidir; ancak 1000 mikrogramlık yüksek dozun bile Alzheimer hastalığını veya bellek sorunlarını iyileştirdiğini gösteren bir çalışma yoktur.
Kanser: Hem yüksek hem de düşük B12 düzeyleri kanser riskiyle ilişkilendirilmiştir; ancak mekanizmalar belirsizdir ve B12'nin kanserde yararlı mı yoksa zararlı mı olduğu bilinmemektedir.
Kardiyovasküler hastalık ve inme: Yüksek homosistein düzeyleri kalp hastalığı ve inme riskini artırabilir. B12, homosistein düzeyini düşürebilir; ancak bu yalnızca B12 eksikliği olan kişilerde etkilidir.
Kısırlık: B12, sperm hareketliliğini artırabilir; ancak eksiklik yoksa takviye kullanımı yardımcı olmaz.
Yaşa bağlı makula dejenerasyonu: Bazı çalışmalar, folik asit ve B6 ile birlikte B12 kullanımının makula dejenerasyonu riskini azaltabileceğini gösteriyor; ancak bu rutin olarak önerilmez.
Egzama: Bir çalışmada topikal B12 kreminin yetişkinlerde egzamayı hafiflettiği bulundu; ancak büyük çalışmalar B12 düzeyleri ile egzama riski arasında net bir bağlantı ortaya koymadı.
Orak hücreli anemi: B12 takviyeleri bu durumda etkisiz, hatta zararlı olabilir ve yalnızca tıbbi değerlendirme sonrasında kullanılmalıdır.
Enerji ve ruh hali: B12, enerji, konsantrasyon ve ruh halini yalnızca eksikliği olan kişilerde iyileştirir; düzeyleri normal olan kişilere önemli bir fayda sağlamaz.
Kilo kaybı: Yüksek doz B12 kullanımının görünen kilo verme etkisi büyük ölçüde plasebo etkisidir ve bilimsel kanıtlarla desteklenmemektedir.
Yüksek Doz B12 Güvenli midir?
Dr. Wright, B12'nin suda çözünür olması ve fazlasının idrarla atılması nedeniyle yüksek dozların bile ciddi bir sağlık riski oluşturmadığını vurguluyor.
Ancak bazı ilaçlar B12 düzeylerini düşürebilir. Bunlar arasında şunlar yer alır:
Omeprazol (Prilosec) ve ranitidin (Zantac) gibi asit baskılayıcılar ve mide ilaçları
Diyabet ilacı metformin (Metformin)
Yüksek dozlarda C vitamini
Nöbet önleyici ilaç fenitoin (Dilantin)
Gut ilacı kolşisin (Colchicine)
Colestid, Questran ve Welchol gibi kolesterol düşürücü ilaçlar
Rehber | B12 vitamini almalı mısınız? Doktorlar ne diyor
Sağlık Rehberi | Vitamin B12 Almalı mısınız? Doktorlar Ne Diyor?
Vitamin B12, vücudun en önemli besin ögelerinden biri olabilir; ancak bu, çok yüksek dozların sağlıklı olduğu anlamına gelmez. Henry Ford Health System'da yaşam tarzı, integratif ve fonksiyonel tıp direktörü Dr. M. Elizabeth Swenor, sağlıklı insanların çoğunun düzenli beslenmeleriyle yeterli miktarda vitamin B12 aldığını belirtiyor. Toplumun yalnızca 1% ila 2%'unda doğrulanmış eksiklik vardır.
B12 Nedir?
Vitamin B12, sekiz B vitamininden biridir ve çeşitli temel görevler üstlenir. Vücutta oksijen taşıyan kırmızı kan hücrelerinin üretilmesine yardımcı olur; sinir işlevi, enerji açığa çıkarılması ve hatta DNA oluşumu için hayati önem taşır. Kayıtlı diyetisyen ve Academy of Nutrition and Dietetics sözcüsü Dr. Lauri Wright, B12'nin çok çeşitli işlevleri olduğunu; ancak vücudun bunu üretemediğini ve besinlerden ya da takviyelerden alması gerektiğini söylüyor.
Alımdan sonra B12, midede intrinsik faktöre bağlanır. Bu protein, vitamin B12'yi mideden emilmesi için ince bağırsağa taşıyan bir taksi gibi görev yapar. Yeterli intrinsik faktör olmadığında B12 emilimi büyük ölçüde azalır.
Her Gün Ne Kadar B12 Almanız Gerekir?
Sağlıklı yetişkinlerin günde yalnızca 2.4 mikrogram (mcg) vitamin B12 alması gerekir. Et, balık, süt ürünleri, yumurta ve deniz tarağı gibi hayvansal gıdalarda bol miktarda bulunur. 3.5 ons bebek deniz tarağı, önerilen günlük değerin 4000% kadarını sağlayabilir.
Dr. Lauri Wright, 3 ons ton balığının günlük B12 gereksiniminin tamamını karşılayabileceğini, iki yumurtanın ise önerilen alımın yaklaşık yarısını sağladığını belirtiyor.
Vitamin B12 Eksikliği Açısından En Çok Kimler Risk Altında?
Aşağıdaki gruplarda vitamin B12 eksikliği gelişme olasılığı en yüksektir:
65 yaş üzerindeki yetişkinler
Vejetaryenler ve veganlar
Crohn hastalığı veya çölyak hastalığı gibi gastrointestinal rahatsızlıkları olan kişiler
Gastrik bypass veya başka bir gastrointestinal cerrahi geçirmiş kişiler
B12 eksikliğinin belirtileri birkaç yıl içinde yavaş yavaş gelişebilir; yorgunluk, soluk cilt, el ve ayaklarda uyuşma veya karıncalanma ve bilinç bulanıklığını içerebilir. Tedavi edilmezse uzun süreli eksiklik sinir hasarına, dengesiz yürüme gibi hareket bozukluklarına, pernisiyöz anemiye, kalp yetmezliğine ve hatta mide kanserine yol açabilir.
B12 Takviyesi Nasıl Yapılmalıdır?
Dr. Wright, yüksek risk altındaki kişilere doktora başvurmalarını ve kan testi yaptırmalarını öneriyor. B12 eksikliği doğrulanırsa doktorlar genellikle beslenme değişiklikleriyle başlar ve bu değişiklikler etkili olmazsa takviye önerir. Başlangıç dozu 500 mikrograma kadar çıkabilir; ardından 100 ila 200 mikrogramlık idame dozu uygulanır. İntrinsik faktörü olmayan kişilerin B12 enjeksiyonlarına ihtiyacı olabilir.
B12 Hakkındaki Yaygın Yanlış İnanışlar
B12 eksikliği çeşitli sağlık sorunlarına yol açabilse de araştırmalar, yüksek doz B12'nin çok çeşitli hastalıkları tedavi edebileceği yönündeki iddiaları desteklemiyor. Yaygın yanlış inanışlar ve mevcut kanıtlar şunlardır:
Alzheimer hastalığı ve bellek sorunları: Düşük B12 düzeyleri bellek sorunlarıyla ilişkilidir; ancak 1000 mikrogramlık yüksek dozun bile Alzheimer hastalığını veya bellek sorunlarını iyileştirdiğini gösteren bir çalışma yoktur.
Kanser: Hem yüksek hem de düşük B12 düzeyleri kanser riskiyle ilişkilendirilmiştir; ancak mekanizmalar belirsizdir ve B12'nin kanserde yararlı mı yoksa zararlı mı olduğu bilinmemektedir.
Kardiyovasküler hastalık ve inme: Yüksek homosistein düzeyleri kalp hastalığı ve inme riskini artırabilir. B12, homosistein düzeyini düşürebilir; ancak bu yalnızca B12 eksikliği olan kişilerde etkilidir.
Kısırlık: B12, sperm hareketliliğini artırabilir; ancak eksiklik yoksa takviye kullanımı yardımcı olmaz.
Yaşa bağlı makula dejenerasyonu: Bazı çalışmalar, folik asit ve B6 ile birlikte B12 kullanımının makula dejenerasyonu riskini azaltabileceğini gösteriyor; ancak bu rutin olarak önerilmez.
Egzama: Bir çalışmada topikal B12 kreminin yetişkinlerde egzamayı hafiflettiği bulundu; ancak büyük çalışmalar B12 düzeyleri ile egzama riski arasında net bir bağlantı ortaya koymadı.
Orak hücreli anemi: B12 takviyeleri bu durumda etkisiz, hatta zararlı olabilir ve yalnızca tıbbi değerlendirme sonrasında kullanılmalıdır.
Enerji ve ruh hali: B12, enerji, konsantrasyon ve ruh halini yalnızca eksikliği olan kişilerde iyileştirir; düzeyleri normal olan kişilere önemli bir fayda sağlamaz.
Kilo kaybı: Yüksek doz B12 kullanımının görünen kilo verme etkisi büyük ölçüde plasebo etkisidir ve bilimsel kanıtlarla desteklenmemektedir.
Yüksek Doz B12 Güvenli midir?
Dr. Wright, B12'nin suda çözünür olması ve fazlasının idrarla atılması nedeniyle yüksek dozların bile ciddi bir sağlık riski oluşturmadığını vurguluyor.
Ancak bazı ilaçlar B12 düzeylerini düşürebilir. Bunlar arasında şunlar yer alır:
Omeprazol (Prilosec) ve ranitidin (Zantac) gibi asit baskılayıcılar ve mide ilaçları
Diyabet ilacı metformin (Metformin)
Yüksek dozlarda C vitamini
Nöbet önleyici ilaç fenitoin (Dilantin)
Gut ilacı kolşisin (Colchicine)
Colestid, Questran ve Welchol gibi kolesterol düşürücü ilaçlar
Tetrasiklin antibiyotiği (Tetracycline)
Haber kaynağı:
İnternetten derlenmiştir